Category Archives: religion

මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රථම පිරිවෙන මඩකලපුව මංගලාරාමයේදී විවෘත වෙයි

1

මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රථම පිරිවෙන උතුරු නැගෙනහිර පිරිවෙන් භාර සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ අම්පාර මහාවාපි විහාරාධිපති අරන්තලාව බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානාධිපති ශාස්ත්‍රපති කිරිඳිවැල සෝමරතන හිමියන් විසින් පසුගියදා මඩකලපුව මංගලාරාම විහාරයේදී විවෘත කරනු ලැබීය.

මඩකලපුව මංගලාරාමාධිපති අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියන්ගේ ඉල්ලීමක් අනුව හිටපු බුද්ධශාසන අමාත්‍ය විජයදාස රාජපක්ෂ මහතා විසින් මෙම විහාරස්ථානයට පිරිවෙනක් ලබාදීමට පියවර ගනු ලැබ තිබේ.
අරන්තලාව බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානාධිපති ශාස්ත්‍රපති කිරිඳිවැල සෝමරතන හිමියෝ පිරිවෙන විවෘත කිරීමෙන් අනතුරුවම උතුරු නැගෙනහිර පිරිවෙන් භාර සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ රාජකීය පණ්ඩිත මැදිරිගිරියේ විනීත හිමියෝ පිරිවෙනට හිමිවරුන් ඇතුළත් කරගැනීම සිදු කළහ.

2

මෙහිදී අනුශාසනාවක් කළ මඩකලපුව මංගලාරාමාධිපති අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ.
' 1921 වර්ෂයේ ආරම්භ කරන ලද මෙම විහාරස්ථානයට වසර 97ක්  ගතවෙන විට පිරිවෙනක් ආරම්භ කිරීමට හැකිවීම පිළිබඳව මා සතුටට පත්වෙනවා. මේ පිළිබඳව හිටපු බුද්ධශාසන අමාත්‍ය විජයදාස රාජපක්ෂ මහතාට ද මාගේ ස්තුතිය මේ අවස්ථාවේ පිරිනමුනු ලබනවා. යුද්ධයෙන් විනාශ වී ගිය මෙම විහාරය නැවත ගොඩනැගීමට මා විශාල තර්ජන මැද්දේ කටයුතු කළ අතර එය තවදුරටත් යහපත්ව ඉදිරියට කරගෙන යෑමට කිරිඳිවැල සෝමරතන නායක හිමියන් දෙන සහාය පිළිබඳව ස්තුතිවන්ත ‍ෙවනවා. මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ සිංහල ජනතාව වෙනුවෙන් සිදුවන අසාධාරණයන්ට විරුද්ධව මා නැගී සිටින අතර ඒ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් ඉදිරියටත් කටයුතු කරනවා.'

උතුරු නැගෙනහිර පිරිවෙන් භාර සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ අම්පාර මහාවාපි විහාරාධිපති අරන්තලාව බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානාධිපති ශාස්ත්‍රපති කිරිඳිවැල සෝමරතන හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ. 
' මඩකලපුව නගරයේ මෙම ඓතිහාසික ස්ථානය රැකගෙන ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් කටයුතු කළ අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියන්ගේ උත්සාහය නිසා මෙම විහාරස්ථානය රැකගැනීමට හැකි වූවා.  අදින් ආරම්භ වෙන මෙම  පිරිවෙන සමග මෙම විහාරස්ථානයෙන් සිදුවන කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් වෙන අතර එය මෙම ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ පුනර්ජීවනයට මහත් පිටුවහලක් ලැබෙන බව සඳහන් කළ යුතුයි. ඒ අතර මෙම ප්‍රදේශයේ සිංහල ජනතාවට නිලධාරීන්ගෙන් සිදුවන අකටයුතු පිළිබඳව අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියන් මහත් හඬක් නැගුවා.*
 මෙම පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති හිමියන් ලෙස පූජ්‍ය අඹගස්පිටියේ සීලරතන හිමියන් කටයුතු කරන අතර මෙදින ආරම්භ කළ පිරිවෙන සඳහා සාමණේර හිමිවරු 14ක් නමක් සහ ගිහි සිසුහු දෙදෙනෙක් ඇතුළත් වූහ. 

 

අපේ ඉලක්කය වියයුත්තේ පංච කාම සම්පත් ලැබීම නොව මේ සතර අපායෙන් නිදහස් වීමයි

2018 නව වසර ආරම්භ කරන අද දිනය තුළම දුරුතු පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනය යෙදී තිබේ. මෙම උතුම් පොහෝ දිනයේදී නව වසර සාර්ථක කරගැනීමට අවශ්‍ය ධර්ම කරුණු ජීවිතයට ළඟා කරගත යුතු ආකාරය පිළිබඳ පදහදා දෙමින් මෙවර ධර්ම දේශනය සිදුකරනු ලබන්නේ ගංගාරාම විහාරවාසී පූජ්‍ය ආචාර්ය කිරින්දේ අස්සජී ස්වාමීන්වහන්සේ විසිනි. 

නමෝතස්ස භගවතෝ අරහතෝ 
සම්මා සම්බුද්ධස්ස,
මත්තා සුඛ පරිච්චාගා
පස්සෙචෙ විපුලං සුඛං
තජෙමත්තා සුඛං ධීරො
සම්පස්සං විපුලං සුඛං’ ති..
ශ්‍රද්ධා සම්පන්න පින්වතුනි,

නව වසරේ පළමු දිනයේම උතුම් පුර පසොළාස්වක පොහොය දිනයක් යෙදී තිබීම ඉතාම වැදගත්. අද සිටම ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය වෙනුවෙන් කැපවී කටයුතු කිරීමට එය ඉවහල් වේවි. මා ඉහතින් සඳහන් කළේ උතුම් ධම්මපදයේ එන ගාථා රත්නයක්. මෙහි මූලික අදහස නම් මේ ලෝකයේ ඥානවන්තයෙක් ජීවිතය තේරුම්ගන්නවා. ඔහු සොයන්නෙ තමාගේ ජීවිතය සැපවත් කරගන්නෙ කෙසේද කියා. හොඳම සැපවත් මාර්ගය කුමක්ද? ඒ සඳහා සුළු සැපතක් අත්හරිනවා.  හොඳ සැපතක් ලැබෙන බව දන්නවා නම් නුවණැති තැනැත්තා හැමවිටම ලොකු සැපත ලැබීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් පුංචි සැපත අත්හැර දානවා කියන අදහසයි. එවිට තථාගත ධර්මය නොදන්න අය වැරදි අදහසක් ගන්නත් පුළුවන් වැඩි වාසිය අනුව කටයුතු කරනවා කියා. පින්වත්නි, මෙතැනදී අදහස් කරන්නෙ පුංචි දේ අත්හැර දමලා ලොකු දෙයක් ගන්න එක නොවෙයි. මේ ලෝකය දැනගන්න කැමැති ඥානවන්තයා හැමවිටම දුකෙන් මිදීම ගැනයි හිතන්නෙ. දුකින් මිදීම සඳහා අත්හැරීම පුරුදු කරන්න වෙනවා.AID_8524

මේ ලෝක ධාතුවේ නියම සැපත ලෝකෝත්තර සැපතයි. හෙවත් නිවනයි. මාර්ග ඵල සිතෙන් ලැබෙන සැපතයි. නියම සැපත ලබන්නෙ සසර දුක ඇති කරවන කෙලෙස් සංසිඳීමෙන්, ඒ ලෝකෝත්තර සිත් පරම්පරාව සෝවාන් මාර්ගයේ සිට ඉහළටයි තිබෙන්නෙ. ඊළඟට අකනිටා බ්‍රහ්ම ලෝකයේ සිට පහළට සැලකූ විට යට තිබෙන සිත් පරම්පරාව පිළිබඳ අවධානය යොමුකළ හැකියි. ලෞකික සම්පත්වලින් ශ්‍රේෂ්ඨතම සම්පත්තිය තමයි බ්‍රහ්ම ලෝක සම්පත්තිය. අරූපාවචර සම්පත්තියට වඩා පහළ සම්පත්තිය රූපාවචර සම්පත්තියයි. ඊට වඩා පහළ සම්පත්තිය සදෙව් ලෝ සම්පත්තියයි. සදෙව් ලෝ සම්පත්තියෙන් පසුව මනුෂ්‍ය ලෝක සම්පත්තිය. අනෙක් ලෝක සතරම අපාය දුකයි.

පින්වත්නි, ඒ නිසා නුවණ තිබෙන සත්ත්වයා හැමවිටම හිතන්නේ මේ සසර දිගයි යනුවෙන්. මේ සතර අපායෙන් නිදහස් වන්නට නම් බුදුබණ අසන තිසරණ සරණ ගිය පින්වතුන් මේ බුදුබණ පිළිපදින්න අවශ්‍යයි. ඒ දුකින් මිදෙන්න, ආගමික ජීවිත ගතකරන්න. ධර්මය නොදත් පුද්ගලයා සතර අපායේ වැටෙනවා. එයින් නිදහස් වෙන්න සිතන ඥානවන්තයා මහත් සැපතක් බලාපොරොත්තුවෙන් කුඩා සැපත අත්හරිනවා. නිවනට පත්වෙන්න පුංචි සැපත අත්හරිනවා. මෙතැන තිබෙන්නේ හොඳ දර්ශනයක් සහ හොඳ තේරුමක්. අපේ ජීවිතවලින් අපි පුංචි සැපත අත්හැරියොත්, ඊට වඩා ලොකු සැපතක් බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන්. අපේ ඉලක්කය විය යුත්තේ පංච කාම සම්පත් ලැබීම නොව මේ සතර අපායෙන් නිදහස් වීමයි. සතර අපායෙන් නිදහස් වෙන්න පුංචි සැපත අත්හරින්න ඕන. අප ශාන්ත වූ ප්‍රණීත වූ නිවන් සැපත බලාපොරොත්තු විය යුතුයි.

මේ ගාථා රත්නය දේශනා කළේ මෙන්න මේ කාරණය නිසා. ලිච්ඡවී රජ දරුවන් සිටි විශාලා මහනුවරට විපතක් සිදුවුණා. මුළු රටේම දුර්භික්ෂ බියක් හටගත්තා. අමනුෂ්‍ය බියක් ඇතිවුණා. ඒ වගේම නගරයේ හැමතැනම ලෙඩරෝග හටගත්තා. ඒ නිසා රෝග බියත් හටගත්තා. මුළු විශාලා මහනුවරම තුන්බියෙන් යට වී ගියා. විශාලා මහනුවර ජනයා රජ්ජුරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියා අපි මේ මේ ආකාරයේ කරදරවලින් පෙළෙනවා, ඒ කරදරවලින් අපව බේරගන්න කියා. මෙය විසඳීම සඳහා රජතුමා තිලෝගුරු බුදුපියාණන් වහන්සේ වෙත ඇරයුම් කළා. සම්බුදු පියාණන් වහන්සේ ආරාධනාව පිළිගත්තා. උන්වහන්සේ එහි වැඩමවා රතන සූත්‍රය  දේශනා කළවිට තුන්බිය දුරුවන බවත්, අසූ හාරදහසක් සත්ත්වයන් අමා මහ නිවන් දකින බවත් බුදු ඇසින් දුටුවා. 

බුදුරජාණන් වහන්සේ නගරයට වඩින විටම ආනන්ද තෙරණුවන්ට රතන සූත්‍රය ඉගැන්වූවා. මහා සංඝරත්නයත් සමග ගොස් විශාලා මහනුවර තුන්යම් රාත්‍රියක් මුළුල්ලේ පිරිත් සජ්ඣායනා කරමින් පිරිත් පැන් ඉසින්න යැයි පැවසූවා. මේ පිරිත් පැන් ඉසින විට අමනුෂ්‍යයන්, යක්ෂයන්, භූතයන් සියල්ලම ඉවත්ව ගියා. රෝගී අයට මේ පිරිත් පැන් බිඳුවක් ඇඟේ වදිනවිටම සම්පූර්ණ නිරෝගීතාව ලැබී සැනසුණා. මෙසේ සුවපත්භාවය සලසා අවසානයේදී අසූහාරදහසක් සත්ත්වයන්ට අමා මහ නිවන් සුවය ලබාදෙමින් ධර්මය දේශනා කළා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ නැවත වැඩමවාගෙන එනවිට එදා ඒ ආශ්චර්යය දුටු මහා සංඝරත්නය ප්‍රකාශ කරනවා, “අහෝ බුද්ධගුණය අනන්තයි, ලොවුතුරා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ තෙද අද අපි දුටුවා* කියා. බුදුරජාණන් වහන්සේ එතැනට වැඩම කළා. වැඩම කර විමසුවා මහණෙනි, ඔබ කතා කරමින් සිටියේ කුමක්ද කියා, ස්වාමීනි ඔබ වහන්සේ පෑ පුද පෙරහර මීට පෙර කවරදාවත් අප දුටුවේ නැතැයි කියා භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රකාශ කළා. මහණෙනි, මේ දෙවියන්ගේ බලයක් නොවෙයි, බ්‍රහ්ම බලයක් නොවෙයි. මෙය මා බෝධිසත්ව කාලයේදී සිදුකළ පරිත්‍යාග ඵලවිපාකයක්. එසේ වදාරමින් ඒ කුසලය විස්තර කළා.

'මහණෙනි, පොඩි සැපක් අත්හැරියා, මහත් සැපක් බලාපොරොත්තුවෙන්. බුද්ධ රාජ්‍යය අපේක්ෂාවෙන් එදා පුංචි සැපතක් අත්හැරියා. කුමක්ද ඒ කුඩා සැපත? මහණෙනි, මම පෙර කලෙක බ්‍රාහ්මණයකු වී උපන්නා. මගේ පුතා අවුරුදු දහතුනේදී ඉගෙනගන්න ඇරියා. බ්‍රාහ්මණ කුමාරයා, මගේ පුතා සුසීම හරි දක්ෂයි ඉගෙන ගන්න. වේද ශාස්ත්‍රයේ අවසානය සොයාගිය කුමරු, පසේ බුදුවරුන් පිරිසක් හමුවන්න ගියා.

එහිදී පසේ බුද්ධ රාජ්‍යය ලබාගත්තා. නොබෝ කලකින් පිරිනිවන් පෑවා. පසේ බුදුවරුන් උන්වහන්සේගේ කය ආදාහනය කළා. චෛත්‍යයක් හැදුවා. මා ගියා මගේ පුතා සොයන්න. එවිට දැනගන්න ලැබුණා මෙන්න මේ විධියේ තැනැත්තෙක් අනන්තය හොයන්න බැරුව, කෙළවර හොයන්න බැරුව මෙහි පැමිණියා. කෙළවර සොයා පසේ බුදු වුණා. අනතුරුව පිරිනිවන් පෑවා, ආදාහනය කළා, අන්න චෛත්‍යය කියා ආදාහන චෛත්‍යය පෙන්නුවා. මම හඬමින් මළුවට ගොස් තණකොළ ඉවත්කර මළුව පිරිසුදු කළා. මළුවේ සුදු වැලි ඇතිරුවා. මගේ සළුව සෝදලා ධජයක් කළා. වනමල් ගෙනැවිත් මළුව වැසුවා. ධාතු චෛත්‍යයට පිදුවා. මගේ ළඟ තිබුණු පන්කොළ කුඩයත් මා චෛත්‍යයට පිදුවා සේසතක් වේවා කියා. මම පුංචි පරිත්‍යාගයක් කළා. මා ඒ සැප අත්හැරියා. මට අඳින්න කිසිවක් නෑ නේද කියා මා උතුරුසළුව තබාගත්තෙ නෑ. මගේ තුන්හිතෙන්ම මා අත්හැරලා පිදුවා. මා අව්වෙ යනවිට කුඩයක් ආශ්චර්යයි නේද කියා මා සිතුවෙ නැහැ. මේ බුදුබව පතාගෙන මම එය පූජා කළා. වනමල් පූජා කළා. මගේ දෝතින්ම පැන් ඉස්සා. ඒ තමයි මම කළ කුසලය. අද මේ රජවරුන්, දෙවිවරුන්, බ්‍රහ්මයන් මේ මහ පොළොව මල්වලින් වැසුවා. අකනිටා බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා අද ධජ පතාක, සේසත්, මුතුකුඩ සියල්ල එසවී තිබෙන්නේ එදා මා කළ ඒ කුසලයේ විපාකයක් වශයෙන්*.

පින්වත්නි, ඥානවන්තයා හැමවිටම කුඩා සැපත අත්හරිනවා. පංච කාම සම්පත්තීන් අත්හැර උතුම් නිවන් සැප ප්‍රාර්ථනා කරගන්න ඕන. යම් පින්කමක් කරගෙන පින්කමේ කුසල් නිවන් පිණිසම හේතු වාසනා වේවා කියා ප්‍රාර්ථනා කරගන්න. &බුදුවීමෙන්ම සත්ත්වයන්ට සත්‍යය අවබෝධ කරවන්නෙමි. මේ සංසාරයෙන් මම මිදී සසර දුකින් අන් සත්ත්වයනුත් මුදවමි.* මහා බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ උතුම් ප්‍රාර්ථනාව වූයේ එයයි. සංසාරයේ තිබෙන්නා වූ දුක් මහත් විශාලයි. ඒ නිසා කුඩා සැප අත්හැර උතුම් වූ නිවන් සැපම ප්‍රාර්ථනා කරගන්න.
ඥානය, වීර්යය, ප්‍රඥාව මෙහෙයවා අත්හැරීම පුරුදු කළ යුත්තක්. එය නිවනට මගයි. නිවන ශ්‍රේෂ්ඨයි. සතර අපායේ දුක බොහොම තදයි. ඔබ ප්‍රාර්ථනා කළ යුත්තේ නිවන් දකින්නයි. ඒ සඳහා විදර්ශනා භාවනාව පුරුදු කළ යුතුයි. අන්න ඒ තැනැත්තාට පුළුවනි, විශාල ආශ්චර්යයන් වෙනුවෙන් කුඩා සැපත අත්හරින්න. ඇතැම් අය භාවනාවට අකමැතියි. භාවනාව පුරුදු කරන්න ඕන. අන්න එවිට ධර්මය පුරුදු වෙනවා

ස්ථිර සැපත නිවන් සැපතයි. නිවන සංඛත නෑ. අසංඛතයි, ස්ථිරයි. ඒ නිසා ඔබ මේ නිවන ලබන්නට කුඩා සැප අත්හරිමින් කටයුතු කරන්න. ශාන්ත ප්‍රණීත අමා මහ නිවන් සැපතම ලැබේවා කියා ප්‍රාර්ථනා කරගන්න. තෙරුවන් සරණයි! ඔබ සැමට සුබ නව වසරක් වේවා. 

සටහන – චාමර සම්පත් / ඡායාරූප – ඉසුරු පෙරේරා

පුවක්පිටිය ශ්‍රීමත් රංවල දේවාලය

ලාංකිකයන් මෙන්ම මෙරටට පැමිණෙන විදේශීය සංචාරකයන්ද බාරහාර වන වැඳුම්පිඳුම් කරන දෙවොලක් ලෙස %පුවක්පිටිය ශ්‍රීමත් රංවල දේවාලය^ ප්‍ර‘දේශවාසීහු හඳුන්වති.
මෙම දේවාලයට සම්බන්ධ තවත් රංවල දේවාල කිහිපයක් කොස්ගම, කනම්පැල්ල හරහා මාර්ගයේ පූගොඩ කැලණි ගංතොටුපොළ අසලත්, පැපිලි ප්‍ර‘දේශයෙත් පිහිටා ඇත.
පුවක්පිටිය රංවල ශ්‍රීමත් දේවාලය වැඩි ප්‍රසිද්ධියක් ලබා ඇති ස්ථානයකි. ඒ ප්‍රධාන මාර්ගයක් අසල පිහිටා තිබීම නිසාවෙනි. කොළඹ සිට රත්නපුර දක්වා දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ ගමන් ගන්නා රථවාහනවල හා දුරසේවා ගමන් ගන්නා රථවාහන මගින් පඬුරක් දමා යාමද සිරිතක් වශයෙන් පැවැත එන සිරිතකි.

එය අද ඊයේ සිදුවූවක්ද නොවේ. ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ සිට පැවැත එන සිරිතකි. නැතහොත් පිළිවෙතකි. පඬුරු දැමීමෙන් හා බාරහාර වීමෙන් මගී බැතිමතාගේ ස්වකීය ගමනේ ආරක්ෂාවත්, ගමනේ සාර්ථකත්වයත් දෙවියන් විසින් සිදුකරදෙන බව භක්තිවන්තයන් හා මගීහු පවසති. එසේම බාරහාර වීමෙන් විභාගවලින් සමත් වීම, අපල දුරු වීම, නඩු හබවලින් ජයගැනීම, ලෙඩදුක් සනීප වීම සිදුවන බවද බැතිමත්හු විශ්වාස කරති. හුදෙක් මේ නිසා මෙම ස්ථාන සුවිශේෂි ස්ථානයකි. අලුත තැනූ නිවසක් විවෘත කිරීමේදී, විවාහ මංගල්‍යයක් සිදුවීමේදී, ළිඳක් කපා අලුත්ම ජලය ගැනීමේදී ප්‍ර‘දේශවාසීහු අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වා රංවල දෙවිඳුන්ව අමතක නොකරති.
ශ්‍රී පාදයට අධිගෘහිත වූ ශ්‍රී සුමන දෙවියන්ගේ කරුණාව පතා සමන්ගිරි පර්වතය තරණය කිරීමට යෑමේදී, රංවල දෙවියන්ට බාරහාර වී, පඬුරු ගැටගසා වත්පිළිවෙත් කොට යෑමද එදා මෙන්ම අදත් සිදුවෙන වැදගත් සිද්ධියකි. එය පාරම්පරිකව සිදුකෙරේ.
රංවල දෙවියන් ගැන කතා කිරීමේදී එම දෙවියන්ගේ අතීත තොරතුරු සටහන් කිරීමද වැදගත් වේ.

IMG_0998

ක්‍රි.ව. 1635 සිට 1687 දක්වා සෙංකඩගල පාලක රජු වූයේ දෙවන රාජසිංහ රජුය. ඔහුගේ ගබඩා පාලක වූයේ අස්වන් රාළ නමැත්තෙකි. ඔහු සේවය කළ ගබඩා සංකීර්ණ ගිනිබත් වීම නිසා හෙතෙම රාජ උදහසට ලක්විය. දුටුතැන අල්ලා රජු ඉදිරියට ගෙන එන ලෙස රාජ නියෝගයක්ද පනවා තිබිණි. ඔහු පා ගමනින් රාත්‍රි‘යේ කෑගල්ල රංවල ප්‍ර‘දේශයට පලාගොස් ඇත. එහිද වාසයට බිය වූ අස්වන් රාළ රුවන්වැල්ල ප්‍ර‘දේශයට ගොස් කොළඹ දක්වා ලී කපා පාරුවක් ලෙස සාදා ගෙනගොස් විකුණා ඇත. එයට තම බාල සහෝදරයා වූ වෙසන්වන් රාළද සහභාගි කරගෙන තිබුණි. කාලයක් ගත වූ පසු ලී පාරු රැකියාව නිසා කැලණි ගඟ අසල තොටුපොළවල ප්‍ර‘දේශවාසීන් හා ගැමියෝ විශාල පිරිසක් ඔහුගේ මිත්‍රයෝ බවට පත්වූහ.
තොටුපොළවල් සමූහයක් කැලණි ගඟේ සිට කොළඹ දක්වා ඇතත් පුවක්පිටිය, ඇස්වත්ත, තොටුපොළට විශේෂත්වකින් සැලකීම ඔහුගේ පුරුද්දක් විය. ඒ ගැමියන්ගේ සුහද ඇසුර නිසා යැයි කිව හැකිය. මේ අයුරින් කාලයක් ගතවිය. ඇස්වත්ත තොටුපොළ සහ අවට ගම්වාසීහු අයියා මලෝ දෙදෙනාගේ ගජ මිතුරන් වූහ.
අනතුරුව තොටුපොළේ හා ප්‍ර‘දේශයේ ගැමි ජනතාවගේ ඉල්ලීම මත අයියා මලෝ දෙදෙනා ඇස්වතු තොටුපොළේ තොටියෝ දෙදෙනෙක් වූහ. ගැමියන් සිතුම්පැතුම් මුල් කරගෙන තම වෘත්තිය කරගෙන යාමත්, නිතර ආධාර උපකාර කිරීමත් නිසා මෙම දෙදෙනා ගැමියන්ට නැතුවම බැරි අය වූහ.

මෙම අතරේ බාල සහොදර වෙස්වන් රාළ හදිසියේ මිය පරලොව ගියේය. නමුත් අස්වන් රාළ තනිවම ඔරු පැදීමේ රැකියාව කරගෙන ගොස් තිබේ. ඔහු එය සිදුකළේ දැහැමි පිළිවෙතක් අනුගමනය කරමින් බවට පැවසේ. අනතුරුව ගම්වැසියන් යෝජනා කළ තරුණියක් සමග ඔහු විවාහ වී ඇත. ඇයද ඔහු මෙන්ම අනුන්ට උපකාර කරන යහපත් ගතිගුණ ඇති තැනැත්තියක වූවාය. ඔහුත් ඇයත් එක්ව පූගොඩ ප්‍ර‘දේශයේ හේනක් වගාකොට තිබුණි. අදත් එම ප්‍ර‘දේශය හේනේගම වශයෙන් ව්‍යවහාරයේ පවතී. 
කාලයක් ගතවෙද්දී දරුවන් නොලබා ඇය මිය ගියාය. නැවත ඔහු තනි වූ අතර, එහෙත් සුවිශේෂී චරිතයක් වන අස්වන් රාළ ගැමියන්ව අතහැරියේ නැත.

අනතුරුව අස්වන් රාළද මියගියේය. නමුත් අස්වන් රාළ ගැමියන්ගේ සිත්වලින් ඈත් වූයේ නැත. ඔවුහු දෙවියෙකු වශයෙන් ඔහුට යදින්නට පුදන්නට පටන් ගත්හ. රංවල දෙවිඳු නමැති චරිතයක් එයින් මතුවූයේය. අදද පසළොස්වක පෝ දින මධ්‍යම රාත්‍රි‘යේ කිරි බැබළෙන හඳපානේ හා කෙම්මුර දවස්වල ඔරුවක් පැදගෙන යන තොටියෙකු දක්නට ලැබෙන බව ගැමියෝ පවසති.

රංවල දෙවියන්ට කරන පුද සත්කාර අතර කැලණි ගඟ තොටුපොළ අසල ගොක්කොළවලින් සාදන ලද පුහුල් පහන් දැල්වීමෙන් සෙත් ශාන්තියක් ඇතිවන බවත්, අපල උපද්‍රව නැතිවී යන බවත් ඔවුහු පවසති.

අවිස්සාවේල්ල – සෝමසිරි හිඟුරලආරච්චි

DSC_9360

විනාශ වෙමින් යන උළුගල රජමහා විහාරය

වළගම්බා රජු ඉදිකළ ඌව පරණගම උළුගල රජමහා විහාරය දිනෙන් දින විනාශවී යන බව ප්‍රදේශයේ බැතිමත්හු පවසති.
විහාරස්ථානයේ තිබෙන වසර සිය ගණනක් පැරණි ආවාස ගෙයෙහි වහලය, බිත්ති දිරාපත්ව කඩාවැටීමට ආසන්නව තිබෙන අතර, පෞරාණික කැටයම් යෙදූ දොර ජනෙල් විනාශයට පත්ව තිබෙන බවත්, ලෙන් විහාරයේ තිබෙන මහනුවර යුගයට අයත් චිත්‍ර, මූර්ති විනාශයට පත්ව ඇති බවද ඔවුහු පෙන්වා දෙති.

විහාරස්ථානය පෞරාණික නිසා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව අවසරය නොදෙන බව විහාරවාසී හිමියෝ පැවසූහ.
ප්‍රදේශයේ බැතිමතුන්ට තිබෙන මේ විහාරය දිනෙන් දින විනාශයට පත්ව යන නිසා රජයේ අනුග්‍රහය ලබාදෙන ලෙස බැතිමත්හු ඉල්ලා සිටිති.
මේ පිළිබඳව උළුගල රජමහා විහාරයේ විහාරවාසී අළුත් නුවර පඥාරතන හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ.

'ප්‍රදේශයටම තියෙන උළුගල රජමහා විහාරය දිනෙන් දින පරිහානියට පත්වෙනවා. සංවර්ධන කටයුතුවලට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව හරස්වී තිබෙනවා. පෞරාණික ආවාස ගෙයෙහි සහ ලෙන් විහාරයේ තිබෙන චිත්‍ර, මූර්ති දිනෙන් දින විනාශයට පත්ව යනවා. රජයේ අවධානය පන්සලට යොමු වුනොත් විතරක් මෙය රැක ගැනීමට පුළුවන්.

01 _______ 02____ ______ 04 _______ ______ 20160901_094104

වසර 150ක් පමණ පැරණි බෝධිය නිසා පූජනීය වූ කිරින්ද අරාවත්ත ශ්‍රී බෝධිරුක්ඛාරාමය විහාරයට චෛත්‍යයක් ගොඩනගන්නට දායක වෙමු

2 (1)

බෞද්ධයන් වූ අප සිත චංචල වූ අවස්ථාවක එසේත් නැතිනම් අපට යම් කරදරයක් වූ අවස්ථාවක පිහිටක් ලබා ගැනීමටත් නිරන්තරයෙන් යන්නේ විහාරස්ථානයක බෝධීන් වහන්සේ අසලටය. බෝධීන් වහන්සේ අසලට ගිය විට නිරායාසයෙන්ම අපේ සිතට සැනසිල්ලක් ලැබෙන අතර ගතට මහත් සිසිලසක් දැනී අපේ සිත සන්සුන් වේ. ඉතා රමණීය පරිසරයක පිහිටි ඉතා අලංකාර බෝධීන් වහන්සේ නමක් වැඩසිටින විහාරස්ථානයකි කිරින්ද අරාවත්ත ශ්‍රී බෝධිරුක්කාරාමය.

වැලිමඩ බොරලන්ද මාර්ගයේ ගමන් කර බොරලන්ද නගරයෙන් හපුතලේ මාර්ගයේ කිලෝමීටර් පහක් පමණ ගමන් කර කිරින්ද හන්දියෙන් දියතලාව මාර්ගයේ මීටර් දෙසීයක් පමණ ගමන් කළ පසු කඳුගැටයක පිහිටා ඇති අතිරමණීය සිත නිවන කිරින්ද අරාවත්ත ශ්‍රී බෝධිරුක්කාරාම විහාරස්ථානයට ළඟා විය හැක. එසේ නැතිනම් දියතලාව නගරයේ සිට කිරින්ද හරහා බොරලන්ද මාර්ගයේ පැමිණීමෙන්ද මෙම විහාරස්ථානයට ප්‍රවිෂ්ට විය හැකිය.

ඉතා කුඩා ඉඩ ප්‍රමාණයක මෙම විහාරය පිහිටා ඇති අතර අරාවත්ත, පේරවත්ත, තැන්නවත්ත, රතුපස්හින්න, කිරින්ද ආදී ගම්මානවල දායක දායිකාවන් මෙම විහාරයට අයත් දායක ගම්මාන වේ. වසර 150 ක් පමණ පැරණි බෝධීන් වහන්සේ නමක් වැඩසිටින මෙම විහාරස්ථානය බෝධිඝරයක් සහිතය. මෙම බෝධීන් වහන්සේ නිසා මෙම විහාරය ගොඩනැගී ඇති බව විහාරාධිපති නිකපොත සුමනසාර හිමියෝ පැවසූහ. 

මෙම විහාරස්ථානය සම්බන්ධව අප සමග අදහස් දැක්වූ විහාරාධිපති හිමියෝ,
'මෙම ස්ථානයේ මීට පෙර පැවතියේ මෙම බෝධීන් වහන්සේ පමණයි. මේ අවට ගම්මානවල ජනතාව මේ ස්ථානයේ පුදපූජා දෛනිකව පැවැත්වුවා. මම මේ ස්ථානයට නිරන්තරයෙන් පැමිණියා මේ ස්ථානයේ පැවැත්වෙන ආගමික වැඩසටහන්වලට සහභාගි වීමටය. පසුව ගම්වාසීන්ගේ ඉල්ලීම අනුව මම මේ ස්ථානයේ වැඩ වාසය කළා. කුඩාවට සාදාගත් සංඝාවාසයක මම වැඩ සිටියා. ගම්මානයේ දායකයන්ගේ සහාය මත අපි මේ ස්ථානය විහාරයක් වශයෙන් සංවර්ධනය කරන්න පටන් ගත්තා. මෙම බෝධීන් වහන්සේ වසර එකසිය පනහකට පමණ පෙර රෝපණය කළ එකක්. මෙම බෝධින් වහන්සේගේ පිහිට ලබාගැනීමට විශාල පිරිසක් දෛනිකව පැමිණෙනවා. එලෙස එන අයගේ ලොකු විශ්වාසයක් තියෙනවා මෙම බෝධීන් වහන්සේගේ ලොකු හාස්කමක් තියෙනවා කියලා. දැනට අපි මෙම විහාරයේ විහාර මන්දිරයක් සහ චෛත්‍යයක් ඉදිකිරීම ආරම්භ කරලා තියෙනවා. 

3

විහාරය සඳහා තිබෙන කුඩා ඉඩ ප්‍රමාණයේ තමයි අපි මේ සියල්ල කරන්නේ. ඉදිකිරීම් සඳහා විශාල මුදලක් වැයවෙනවා. ගමේ දායකයන්ට මේ වියදම් දරා ගන්න අමාරුයි. මම බෞද්ධ ජනතාවගෙන් ඉල්ලන්නේ පුළුවන් නම් මේ විහාරයේ සංවර්ධන කටයුතු සඳහා දායකත්වයක් දරන්න කියලා. මේ විහාරයට ඇවිත් මේ සුන්දරත්වය හා බෝධින් වහන්සේගේ ආශීර්වාදය ලබාගන්න කියලත්. සවස් කාලය වනවිට බොහෝ දෙනා බෝධීන් වහන්සේ අසලට පැමිණෙන්නේ දේවතා එළි බැලීමට. මම අනුරාධපුර භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලයේ අවසන් වසරේ අධ්‍යාපනය ලබන ගමන් තමයි මේ සියලු කාර්යයන් කරන්නේ* යැයිද පවසා සිටියහ.
ඉතා අලංකාර පරිසරයක පිහිටා ඇති ගොඩනැගෙමින් පවතින මෙම විහාරස්ථානය නරඹා එහි සංවර්ධන කටයුතු සදහා ඔබටත් දායක විය හැකියි. මේ පිළිබඳ වැඩි විස්තර විහාරාධිපති හිමි (072-9591813) ඇමතීමෙන් ලබා ගත හැකිය.

- වැලිමඩ – කුමාරගේ

1 (2) 2 (4)

 

ගල්කුළු මත බුදුගුණ විදහාපාන හිනිදුම නුගගල වන අරණ

සුවිසල් ගල්කුළු මත බුදු සිරිතේ අසිරිමත් සිදුවීම් නිරූපණය කරන යතිවර හිමිනමක් වැඩවසන වන අරණකි, හිනිදුම නුගගල ආරණ්‍ය සේනාසනය. සිත දියුණු කිරීමෙන් මෝක්ෂය ශාක්ෂාත් කරගැනීමට භාවනායෝගීව වැඩ වසන මේ යතිවරයාණෝ හිනිදුම නුගගල වන අරණේ වසර හතලිස් පහක සිට මේ දක්වා වැඩ සිටිමින් ගල්කටුවක් සහ මිටියක් පමණක් උපයෝගී කරගෙන ආරණ්‍ය සේනාසනයේ පිහිටි ගල්පර්වතවල බුදු සිරිතේ අසිරිමත් සිදුවීම් නිර්මාණය කර ඇත. 

සිත් පහන් කරන බොදු චරිතයේ විවිධ අවස්ථා, ස්වාභාවිකත්වයට හා පාරිසරික තත්ත්වයට අනුගත වන සේ නිර්මාණය කර තිබෙන අයුරු සැබැවින්ම දුටුවන්ගේ සිත් පහන් කරනු නොඅනුමානය.
බුද්ධ පරිනිර්වාණය, සත්සතිය, බෝසත් උපත සහ බෞද්ධ සංකේත වන අරණේ පිහිටි සෑම ගල්පර්වතයකම නිරූපණය කර ඇත. අජීවී ගල්කුළුවලට සජීවී බවක් එක්කරමින් බොදු බැතිමතුන්ට බුද්ධාලම්භන ප්‍රීතිය ගෙන දෙන, දුටුවන් මවිත කරවන විශ්මිත කලා නිර්මාණයන් දකින ඔබේ සිතට නිරාමිස චිත්ත සංවේදී බවක් ගෙන දේ.

C5F7C771

නෙළුව උඩුගම ප්‍රධාන මාර්ගයේ නෙළුව සිට උඩුගම දෙසට කිලෝමීටර් 12ක් පමණ ගියතැන හමුවන හිනිදුම නුගගල හන්දියෙන් වමට හැරී නුගගල කැලය මැදින් කඳු මුදුනට ගියවිට නුගගල ආරණ්‍යය සේනාසනය හමුවේ.
ගාල්ල, උඩුගම හා පිටිගල, හබරකඩ, තවලම හරහා හිනිදුම මාර්ග හරහා මෙම වන සෙනසුනට ළඟාවිය හැකි මාර්ග වේ. පැවිදි අයට පමණක් නොව ගිහි බැතිමතුන්ගේද සිතට සහනයක් ගෙන දෙන වටපිටාවක නුගගල ආරණ්‍ය පිහිටා තිබේ.
මෙම සෙනසුනේ පුරාවසර හතලිස් පහක කාලයක සිට භාවනානු යෝගී දිවිපෙවතක් ගතකරන නුගගල ආරණ්‍ය සේනාසනාධිපති යාලේගල සුමනජෝති හිමිපාණෝ වසර විස්සක සිට ආරණ්‍ය සේනාසනයේ පිහිටි ගල්පර්වතවල උන්වහන්සේගේ දෑතින් සඳකඩපහණ, ශ්‍රී පතුල සහ ආරණ්‍ය ඉදිරිපිට පිහිටි දැවැන්ත ගල්පර්වතය මත අටරියන් සැතපෙන පිරිනිවන් මංචකය සහ එම ගල්පර්වතයේම සිදුහත් කුමාරෝත්පත්තිය විදහා දැක්වෙන නිර්මාණය අපූරුවට නෙළා ඇත. 
අනෙක් ගල්පර්වතවල දුෂ්කර ක්‍රියාව, සත්සතිය ගත කළ අයුරු, ලුම්බිණි සල් උයන, බුද්ධ පරිනිර්වාණය නිර්මාණයක් කර ඇත. 

නුගගල ආරණ්‍ය සේනාසන පුදබිම සම්බන්ධව ඉතිහාසය විමසා බැලීමේදී 1954 වසරේ කුඩා ගල්ලෙනකින් ආරම්භ වූ මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනය වසර ගණනාවක සිට වල්බිහිවී තිබියදී 1973 වසරේ සිට ආරණ්‍ය සේනාසනයට පැමිණි යාලේගල සුමනජෝති හිමියෝ ප්‍ර‘දේශයේ දායක කාරක කාරකාදීන්ගේ ආගමික කටයුතු ඉටුකරමින් වැඩහිඳ යුගයට ගැළපෙන අයුරින් වැඩිදියුණු කළහ. 
භාවනානුයෝගීව සිට පසුව ලැබෙන සුළු විවේක කාලය තුළදී ගල්කටුවක් මිටියක් අතට ගෙන බොදු කලා නිර්මාණයක් කිරීම සුමනජෝති හිමියන්ගේ විනෝදාංශය වුවද එලෙස පුරා වසර විස්සක සිට එවැනි විස්මිත කලාවක් නිර්මාණය කළ උන්වහන්සේ මේ වනවිට තම සිදුකළ නිර්මාණයන් දෙස බලමින් නිරාමිස චිත්ත සුවයක් විඳිමින් කල්ගෙවති.

5C29E92B

බොදු අභිමානය මෙන්ම පාරිසරික වටිනාකම රැකගෙන කටයුතු කරන උදාර සමාජ මෙහෙවරක යෙදෙන අතළොස්සක්වූ යතිවරයාණන් වහන්සේලා අතර නුගගල ආරණ්‍ය සේනාසනාධිපති යාලගල සුමනජෝති හිමියෝ සුවිශේෂී වූ හිමිනමකි.
මේ අතීතය හා ආරණ්‍ය සම්බන්ධයෙන් එහි සේනාසනාධිපති යාලගල සුමනජෝති හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ.

&මෙම ආරණ්‍ය සේනාසනය 1954 වසරේ හොරණ ඉංගිරියේ බෝධිනාගල ආරණ්‍ය සේනාසනාධිපතිව වැඩවිසූ අපවත්වී වදාළ ඔබබොටුවේ ශ්‍රී රේවත ධම්මකිත්ති නායක හිමියන් විසින් ආරම්භ කළා. මම මේ ආරණ්‍ය සේනාසනයට ආවේ 1973 වසරේ. එදා සිට අද දක්වා වසර හතළිස් පහක සිට මේ වන සෙනසුනේ වැඩ සිටිනවා. මම එදා වල් බිහි වී තිබුණ මෙම වන සෙනසුන වැඩිදියුණු කළා. මෙම ප්‍ර‘දේශයේ අවට ගම්මානවල දායක දායිකාවන් නොමසුරු සහයෝගය දුන්නා. මට සහජයෙන්ම කලා කුසලතා තිබෙනවා. ගල්පර්වතවල බුදු පිළිම නෙළන්න හැකියාවක් තිබෙනවා. මම එදා සිටම මේ දක්වාම මෙම වන සෙනසුනේ තිබෙන ගල්පර්වතවල බුදු හිමියන්ගේ ගුණ, බුදු සමිඳුගේ ජීවිතයේ අසිරිමත් සිදුවීම් ගල්වල කෙටුවා. පන්සලක නම් චිත්‍ර සිතුවම් තිබෙන්නේ. නමුත් ආරණ්‍යයක එහෙම කරන්න බැහැ. ආරණ්‍යයක් වැඳපුදා ගැනීමට පැමිණෙන සැදැහැවතුන්ට දැකබලා ගැනීමට යමක් තිබිය යුතුයි. ඒ නිසා තමයි මම මේ විදියට ගල්කුළු මත බුදුගුණ මැවීමට කටයුතු කළේ. මට මෙම නිර්මාණ කිරීමට දීර්ඝ කාලයක් ගතවුණා. පරිනිර්වාණය නිර්මාණය කරන්න වසර 10ක් ගතවුණා. මගේ ජීවිත කාලයම මම ගතකළේ මෙම නිර්මාණ සමගින්. එයින් මට අධ්‍යාත්මික සුවයක් වගේම සැනසීමක් ලැබෙනවා. මම නිතරම සැතපෙන විට මම නිර්මාණය කළ බුදුගුණ සිතේ මැවි මැවී පෙනනෙවා. එයින් චිත්ත සමාධිය ඇතිවී සුවසේ අවදි වෙනවා. ඒ මොහොත ඇතිවන සතුට ප්‍රීතිය කියා නිමකරන්න බැහැ.

නුගගල ආරණ්‍ය සේනාසනය බෞද්ධයන් විසින් දැක වැඳ පුදා ගතයුතු තැනක්ම වෙයි. සිතේ පවතින දහසකුත් කම්කටොලු, වේදනාවන් කලකිරීම් ආදී නා නා ප්‍රකාර ගැටලු මේ සෙනසුනට පයගැසූ සැනින් අතුරුදහන් වනු නිසැකය. උන්වහන්සේ විසින් පුරාවසර හතලිස් පහක සිට නිර්මාණය කළ කළුගල් කැටයම් අතරේ මුරගල්, සඳකඩ, පහණ දොරටුපාල රූප හා සිදුහත් උපත ආදිය ඉපැරණි රජ දවස කළ නිර්මාණ හා සමානය. උන්වහන්සේ ලියා ඇති සියලු පද්‍යවල අදහස වී ඇත්තේ පරිසරය අප සුරකින බැවින් අප පරිසරය සුරැකිය යුතු බවය.

නෙළුව – පියරත්න ජයවික්‍රම

6D500696 57DC2755 B0FA3EF9 E966746F FA281173

සංහිඳියා බෝධිඝරයක් ඉදිකිරීමට දරන උත්සාහයට ඔබගේ සහාය ලබාදෙන්න

ඊච්චලම්පත්තු කල්ලඩි ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති පාෂාණ පබ්බත විහාරයෙහි විහාරාධිපති, වෛද්‍ය  රත්නපුරේ දේවානන්ද කිත්ති හිමියෝ තම විහාරස්ථානයෙහි සංහිඳියා බෝධිඝරයෙක් ඉදිකිරීමෙහි නිරත වී සිටිති. 


____ ____ ______ (12)

එල්.ටී.ටී.ඊ.  පාලන සමයේදී කොටි ත්‍රස්තවාදීන්ගේ මහ විරු ගම්මානයක් ලෙස පැවති ඊච්චලම්පත්තු කල්ලඩිහි අදටත් එකදු සිංහල බෞද්ධ පවුලක් හෝ නොසිටින අතර බහුතරය දමිළ ජාතිකයින් හා මුස්ලිම්වරුන්ය.
  කොටි ත්‍රස්තවාදීහු එකල ස්වර්ණම් බේස් කඳවුර ලෙස හැඳින්වූ මෙම ස්ථානයේ පිහිටුවා තිබූ කොටි හඬ ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණාගාරයේ යන්ත්‍ර සූත්‍ර සවිකර තිබූ කන්ටේනරය අද බෞද්ධ හිමිනමක් වැඩවසන ආවාස ගෙයකි. ආවාස ගෙය තුළ වැඩවසන්නේ කලකට පෙර බටහිර වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස දෙස් විදෙස් සේවයේ නිරතව සිට පසුව සසුන්ගත වූ හිමිනමකි. උන්වහන්සේ වෛද්‍ය රත්නපුරේ දේවානන්ද කිත්ති හිමියෝය.
මෙම පින් බිම දැක බලා ගැනීමට කොළඹ සිට පැමිණෙන්නේ නම් මහනුවර දඹුල්ල පසුකර හබරන කන්තලේ දක්වා පැමිණ අනතුරුව සේරුවාවිල මඩකලපුව මාර්ගයේ ගමන් කළ විට හමුවන ලංකා පටුන මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමීටර්  හයක් පමණ ගමන් කළ යුතුය .
 මීට අමතරව සෝමාවතිය, සේරුවාවිල – මඩකලපුව මාර්ගය ඔස්සේද තවත් මාර්ග කිහිපයකින්ද මෙම ස්ථානයට පහසුවෙන්ම ළඟා විය හැකිය.
      පාෂාණ පබ්බත වෙහෙර සේ හැඳින්වෙන  මෙම පින්බිම සතුව ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමුවැනි සියවස තරම් දිගු අතීතයකි.  05
 මෙම පින් බිමෙහි දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මුල් වරට වැඩ සිටි බව අතීත ජනප්‍රවාදවල සඳහන්ව ඇති බව එහි වත්මන් විහාරාධිපති වෛද්‍ය රත්නපුරේ දේවානන්ද හිමියෝ පවසති.
හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරු දළදා වහන්සේ රැගෙන ලංකාවට ගොඩබැස්සේ මීට මදක් ඔබ්බෙන් පිහිටි ලංකා පටුනෙනි. අද එතරම් දියුණු තත්ත්වයක නොපැවතියද එකල මෙය බෙහෙවින්ම දියුණුව පවතින්නට ඇති බව දේවානන්ද හිමියෝ පවසා සිටිති.
පසු කලෙක මෙම ස්ථානයට වැඩම කළ පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්ති එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියෝ මෙහි ඉතිරිව ඇති සෙල්ලිපි කිහිපයක් නිරීක්ෂණය කර මෙහි ඓතිහාසික කරුණු රැසක් අනාවරණය කරගැනීමට සමත්ව ඇත.
අතීත කතා පුවත් කෙසේ වෙතතත් කොටි ත්‍රස්තයන්ගේ ග්‍රහණයට නතු වීමත් සමගම මෙම පින්බිම දැඩි පරිහානියකට පත්ව ඇති අතර සෙල්ලිපි කොටා තිබූ ගල් කුලු රැසක් විනාශ කළ ඔවුහු එම ස්ථානයන්හි කොටි හඬ ගුවන් විදුලියේ  සම්ප්‍රේෂණ කුලුනු ස්ථාපිත කරන්නට තරම් සැහැසි වී ඇත්තේ අපේ අතීත උරුමයන් පවා තඹයකට මායිම් නොකරමිනි.
පාෂාණ පබ්බත වෙහෙර ගැනත් උන්වහන්සේ මෙසේ පවසා සිටියහ.
&මම මෙහාට අාවේ අහම්බෙන් වගේ. මම ඉස්සර වෛද්‍යවරයෙක්. මේ රටේ බොහෝ ප්‍රදේශවල රෝහල්වල සේවය කළා. ඊට අමතරව මැදපෙරදිගත් සේවය කළා. 
කොටි ත්‍රස්තයෝ අපේ වෙහෙර විහාර කඩා දාන එක ගැන මට ඒ කාලේ ඉඳලම විශාල වේදනාවක් තිබුණා. හරිම අමාරුවෙන් බේරගත්ත මේ රටේ උරුමය විනාශ වෙන එක ගැන මට තිබුණේ විශාල වේදනාවක්. එහෙම හිතල තමයි මම බෞද්ධ උරුමයත් සාසනයත්  බේර ගන්න හිතල පැවිදි වුණේ. අන්තිමට මම නතර වුණේ එකම බෞද්ධයෙක්, සිංහලයෙක්  නැති මේ ඓතිහාසික පින්බිමේ.
කොහොම වුණත් මම ගිහි කාලේ ගත්ත රියදුරු බලපත්‍රය තියෙන නිසා අදටත් මම වාහන පදවනවා. කවුරුත් මම ගැන දන්න නිසා මගේ වාහන නවත්තන්න යන්නේ නැහැ. මේ ගමේ කෙනෙකු හදිස්සියේ අසනීප වුණාත් ඒ අය රෝහලට ගෙනියන්නේ මම. පන්සලට අවශ්‍ය බඩු ටික ගේන්න ඕන වුණාම මම ලොරියක් අරන් නගරයට යනවා. වාහන එලවන එක භික්ෂුවකට සුදුසු දෙයක් නොවෙයි. හැබැයි ඉතින් මම මේ දේ කරන්නේ මිනිස්සුන්ගේ හිත සුව පිණිස.
ඒ වගේම තමයි මේ පැත්තේ මිනිස්සුන්ට අවශ්‍ය බේත් ටික දෙන්නත් මම වැඩපිළිවෙළක් පටන් අරන් තියෙනවා. බේත්වල වියදම විතරක් අරගෙන අදටත් මම ලෙඩ්ඩු පරක්ෂා කරල ඒ අය සුවපත් කරනවා. හැබැයි මේ පන්සලේ කටයුතු නිසා ඒක දැන් ටිකක් අඩුවේගනයි යන්නේ.

____ ____ ______ (10)
මට නාවික හමුදාවෙන් වගේම පොලීසියෙන් විශාල සහායක් ලැබෙනවා.
මම දැනට ඉන්නේ කොටි හඬ පවත්වගෙන ගිය බංකරේ ඇතුළේ. ඒක ඉස්සර නම් වායු සමීකරණය කරල තිබිල තියෙනවා. හැබැයි ඉතින් දැන් එහෙම නැහැ. දවල්ට ඉන්න බැහැ රත්වෙනවා. මම එළියෙ ගස් යටට වෙලා තමයි ඉන්නේ. මෙහි කන්ටේනර් පෙට්ටිය වටේ මැටි ගහල ඒක තමයි පන්සල කර ගත්තේ. මට හොඳට දෙමළ කතා කරන්න පුළුවන්. 
 මේ පැත්තෙ ඉන්නෙ හරිම දුප්පත් පිරිසක්. මෙහෙ අම්මල තාත්තලට වයස අවුරුදු 12-15 යි. සීයලට 25-30 යි. ඒ අය මේ තත්ත්වයට පත්වෙලා තියෙන්නේ එල්.ටී.ටී.ඊ එකේ තිබූ බලපෑමත් එක්කයි. ඒවගේම මේ අය මාළු ටිකක් අල්ලගෙන තමා කීයක් හරි හොයා ගන්නේ. හරිම අසරණ පිරිසක්. මම ඒ අයට ප්‍රතිකාර කරන්න වගේම ඉ‍ෙගන ගන්නත් විවිධ වැඩසටහන් කීපයක් ආරම්භ කළා.
මේක හරිම ඓතිහාසික තැනක්. මෙතැන බලන්න දකුණේ විශාල පිරිසක් දිනපතාම එනවා. මම ඒ අයට පුළුවන් විදිහට මෙතන අවශ්‍ය පහසුකම් දෙනවා. මෙතන උඩ පැත්තේ සෙල්ලිපි හයක් විතර අදටත් ඉතිරිවෙලා තියෙනවා. ඊට උඩින් පැරණි දාගැබක නටබුන් තියෙනවා. තවත් බොහෝ පෞරාණික දේපොළ මේ පින්බිමේ තියෙනවා. ලොකු සටනක් දීගෙන තමා මම මේව රැකගෙන ඉන්නේ. මොකද අර අළුයට ගිය ගිනිපුපුරු හිටි ගමන් මතුවෙනවා.* යැයිද පවසා සිටියහ
මේ වනවිට උන්වහන්සේ විටින් විට මතුවන ආගම්වාදී හා ජාතිවාදී හැඟීම් යටපත් කිරීමට මෙම පින්බිමේ සංහිඳියා බෝධිඝරය නමින් සෑම ජාතියකම හා ආගමකම පිරිස්වලට වන්දනාමාන කළ හැකි ස්ථානයක් ඉදිකිරීමද ආරම්භ කර  ඇත. ලෝකයේ මෙවැනි සංහිඳියා බෝධියක් පිහිටුවනු ලබන ප්‍රථම සිද්ධස්ථානය මෙය බවද උන්වහන්සේ පැවසූහ.
එය සමාධි බුදු පිළිමයකින් , අටවිසි බුදුවරුන් උදෙසා වෙන් කළ කුටි 56කින්, විෂ්ණු, ගණදෙවි, කතරගම දෙවිවරුන් හා හින්දු කතෝලික ඉස්ලාම් අන්‍යාගමිකයින් සඳහා වෙන්වූ කුටි හතකින්ද සමන්විතව ඉදිකිරීමට යෝජිතය. මේ වනවිටත් එහි ඉදිකිරීම් කටයුතු ආරම්භ කර ඇති අතර ඒ සඳහා ඕනෑම කෙනෙකුට දායකත්වය සැපයිය හැකි බවද දේවානන්ද හිමියෝ සමග පැවසූහ.
මේ පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු 026 5676777, 071 5469888, 0777 208068 යන දුරකථන අංක  ඇමතීමෙන් හෝ  වෛද්‍ය රත්නපුරේ දේවානන්ද කිත්ති හිමි, පාෂාණ පබ්බත රාජ මහා විහාරය, වෙරුගල් කල්ලඩි, මාවඩ්චෙනෙයි 31238  ලිපිනයෙන් හෝ උන්වහන්සේ හා සම්බන්ධ වී ලබා ගත හැකිය. 
මීට අමතරව විහාරස්ථානය සඳහා ලබා දෙන මූල්‍යාධාර ලංකා බැංකුවේ සේරුනුවර ශාඛාවේ ආරම්භ කර ඇති අංක 71939272 ට හෝ මහජන බැංකුවේ ගිණුම් අංක 233-2001- 5  – 0023652ට හෝ බැර කළ හැකිය.

________ ________ _____  (2) ____ ____ ______ (10) ____ ____ ______ (9) ____ ____ ______ (1)

- ​මීගහකිවුල එන්.කේ.නිශ්ශංක 

බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් තෙමසක් ගතවන්නටත් පෙර බුදු සසුනට ධර්ම සංගායනාවක් අවශ්‍ය වූයේ ඇයි?

how-to-volunteer-with-buddhist-monks-3-1461922112

බුද්ධ භාෂිතය එලෙසින්ම නොවූව ද, තරමක වෙනස්කම් සහිතව හෝ නූතනය දක්වාගෙන එන්නට ඉවහල් වූ ප්‍රධානතම සාධකයක් වන්නේ බෞද්ධ ධර්ම සංගායනායි. කාලීනව පැනනැගි විවිධ අවශ්‍යතා පදනම් කරගනිමින් විටින් විට ධර්ම සංගායනා පැවැත්වුණි. කෙසේ වුවද බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් කොටසක් ඉක්මයද්දී ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වූයේ ඇයිද යන පැනය බෞද්ධ ඉතිහාසය දෙස විචාර පූර්වකව බැලීමේදී පැන නගින ගැටලුවකි.
බුදු දහම කාල, දේශ වංශයෙන් සුඛනම්‍ය කරලීම උදෙසාත්, ධර්ම සාහිත්‍යයක් විධිමත්ව පවත්වාගෙන යාමත් උදෙසාත් මහතෙරවරුන් ගත් ප්‍රශංසනීය උත්සාහයක් ලෙස සංගායනා අර්ථ දැක්විය හැකිය. බුද්ධ භාෂිතය මුඛ පරම්පරාවෙන් පැවත යද්දී එහි තිරසාර බව වෙනුවෙන් යෙදූ ආරක්ෂිත ක්‍ර‘මෝපායක් ලෙස සංගායනා යන්න අරුත් ගැන්විය හැකිය.

කෙසේ වුවද බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් තෙමසක් ගතවූ නිකිණි මස අව දියවක්දා අජාසත් රජු විසින් රජගහනුවර සප්තර්ණී ගුහාද්වාරයේ ඉදි කළ මණ්ඩපයට රැස්වූ මුලින් තෝරාගත් රහතන් වහන්සේලා 499 සහ එදින උදෑසන රහත් බව ලද ආනන්ද මහරහහතන් වහන්සේ සහ 500ක් මහරහතුන් වහන්සේලා මහා කාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන කර ගනිමින් අජාසත් රජුගේ රාජඅනුග්‍රහය හා ආරක්ෂාව මධ්‍ය‘යේ ප්‍රථම ධර්ම සංගීතිය පවත්වනු ලැබූ බව විනය පිටකයේ චුල්ලවග්ගයේ, පංචසතිකක්ඛන්ධයේ සඳහන් වෙයි.
ප්‍රධාන වශයෙන්ම ප්‍රථම ධර්ම සංගීතිතයට ඉවහල් වීයැයි සැලකෙන්නේ ඉතා මහලු වියේදී පැවිදි ජීවිතයට පත් සුභද්‍ර නමැති වයෝවෘද්ධ භික්ෂුවගේ නොමනා ප්‍රකාශය වුවද මෙතරම් කඩිනමින් හා ආරක්ෂාව මධ්‍ය‘යේ ධර්ම සංගීතියක් පැවැත්වීමට බලපෑ බොහෝ කරුණු පවතින්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය.

මීට අමතරව අවිවාදාත්මක ලෙස මෙම සංගායනාවට හේතුවී යැයි පිළිගැනෙන කරුණුද කිහිපයකි. අනේකපර්යා‘යෙන් ඉදිරිපත් කළ බුද්ධ භාෂිතයන්ට විවිධ පුද්ගලයන් හා භික්ෂූන් විවිධ අර්ථකතන ලබාදීම දක්නට ලැබිණ. එයට තවත් රුකුල් දීමක් ලෙසින් එවකට පැවැති සන්නිවේදනයේ දුර්වලතාද තරමක් දුරට හෝ බලපාන්නට ඇත. මීට අමතරව කල්ගොස් බුදු සසුනේ සත්කාර තකා සසුන් ගතවූවෝ හේතුවෙන් ජබ්බග්ගිය, සත්තරවග්ගිය ආදී වූ කණ්ඩායම් බිහි වූ අතර සංඝ භේදයක් හා සමාන වූ තත්ත්වයක් පෙරදැරි වූ, දර්ශන, මතවාද බැහැර ලීමට අපොහොසත් වූ මෙම පිරිස් නිසා ඇතිවෙමින් තිබූ බව චුල්ලවග්ග හා මහාවග්ග යන විනය ග්‍රන්ථ දෙකත්, පාරාජිකා පාලිය ඇතුළු සූත්‍රයන්හිත් දැක්වෙයි. බහුශ්‍රැත භික්ෂූන් යටතේ ගුරුකුල බෙදීමේ අවදානමක්ද ඒ වනවිට පැනනැගී තිබූ අතර, ධර්මය හා විනය පිළිබඳ යම් යම් ගැටලුද පැනනගිමින් තිබුණි.

දීඝ නිකායේ සංගීති සූත්‍ර‘යේ දැක්වෙන පරිදි බුදුන් වහන්සේගේ සමකාලීන ශාස්තෘවරයෙකු වූ නිගන්ඨනාථපුත්තගේ කලුරිය කිරීමෙන් පසු ඔහුගේ අනුගාමිකයන් හැසිරුණු ආකාරය දුටු බුදුන්වහන්සේ තම දේශනාවන් සියලු සත්ත්වයාගේ සුගතිය උදෙසාම විය යුතු බවත්, එහෙයින් සංගීති පැවැත්විය යුත්තේ මෙපරිද්දෙන්ය යන්නත් සැරියුත්, හිමියන් සමග දේශනා කර තිබේ. ඒ අනුව තත්ත්වය අනාගතයේදී  මෙසේ වනු ඇතැයි පූර්ව නිගමනයකට පැමිණි බුදුන් වහන්සේ ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන පසුබිම ගොඩනගා තබන්නට ඇත. අනෙක් අතට, තම පරිනිර්වාණයෙන් ඉක්බිතිව ශාස්තෘවරයෙකු නැතැයි ශෝක නොකරන ලෙසද, ඒ සඳහා ගැටුම් ඇති කර නොගන්නා ලෙසද වදාළ බුදුරදහු, ධර්ම – විනය ශාස්තෘෘත්වයෙහිලා සලකන ලෙස අනුශාසනා කළ බව මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍ර‘යේ දැක්වේ. එයද බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් ඉක්බිත්තෙහි මහා ධර්ම සංගායනාවක් ඇති කරන්නට ඇති කළ පෙළඹීමට සාක්ෂි සපයයි.

බුදුන් ජීවමාන සමයේ සිටම සත්තිස් බෝධිපාක්ෂික ධර්ම, කර්මය, පටිච්ඡ සමුප්පාදය ආදී වූ පුළුල් තේමා යටතේ දේශනා ගොනු කිරීමට කටයුතු කළ බවටද මහ පරිනිබ්බාන සූත්‍ර‘යෙන් සාක්ෂි ලැබෙද්දී ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වෙන විටත් මැනැවින් වෙන් නොකළද තරමක් දුරට හෝ වෙන්කරගත් බවත් හා කොටස් ලෙස සංගෘහිත කරගත් බවත් පවතින්නට ඇතැයි සිතාගත හැකිය.

කෙසේ වුවද ශාසනය තුළ ඇතිවන්නට ගිය ගැටුම් හා අශාස්තෘක යැයි මතුවිය හැකි හැඟීම යටපත් කිරීම උදෙසා ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත ධර්ම සංගායනාවක් යනු ඉතා හදිසි කාර්යයක් ලෙස හැඟී යන්නට ඇතැයි බුද්ධ පරිනිර්වාණයේ සිට ගතවූ තෙමස පිළිබඳ සලකා බැලීමේදී සිතිය හැකිය.

සංගායනාව පැවැත්වීමට විවිධ  ස්ථාන යෝජනා කරද්දී ඒවා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් රාජ්‍ය ආරක්ෂාවක් යටතේ මෙම ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වීමත් සමග මෙයට එරෙහි වූ පිරිස්ද සිටින්නට ඇතැයි විශ්වාස කළ හැකිය. 
අනෙක් අතට 500ක් රහතුන් විසින් පැවැත්වූ නිසාවෙන්ම සංඝ සමාජය මෙම සංගායනාව ඒකඡන්දයෙන් පිළිගත්තේ යැයිද කිවනොහැක. ඒ වනවිට රජගහ නුවරින් පිටත සිටි පුරාණ නම් මහ තෙරණුවෝ සංගායනාවට ඇරයුම් නොලත් අතර පසුව වැඩම කරන උන්වහන්සේ සංගායනය පසසා, තමන් බුදුන් ශ්‍රී මුඛ‘යෙන් ශ්‍රවණය කළ දහම පමණක් අනුගමනය කරන බව පැවසීම පෙර දැක්වූ කරුණ සනාථ කරවයි.

ථේරවාද පිළිගැනීම අනුව ත්‍රිපිටකය වත්මන් තත්ත්වයට සැකසෙන්නේ මෙම ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාවේදී යැයි පිළිගැණුනද, වඩාත් ප්‍රා‘යෝගික හා යුක්ති සහගත පිළිගැනීම වන්නේ ප්‍රථම, දෙවන මෙන්ම තෙවන සංගායනාවන්හිදී ද සංස්කරණය වී සංග්‍රහ වූ බවය. අනෙක් අතට මේ වනවිට එහි අන්තර්ගත කරුණු අනුව සලකා බලද්දී විවිධ වකවානුවලට අයත් වීමත් සමග සංස්කරණයන්ට භාජන වී ඇති බව අවිවාදාත්මක පිළිගැනීමක් බවට පත් වී තිබේ.
විනය සූත්‍ර, අභිධර්ම යන තුන් පිටකයෙන් සංගෘහිත ත්‍රිපිටකයේ ඇතුළත්ව ඇත්තේ බුදුන් ශ්‍රී මුඛයෙන් දේශනා කර වදාළ බුද්ධ භාෂිතයන් පමණක්ම නොවේ. 

ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂු භික්ෂුණීන් වහන්සේලා විසින් දේශිත සූත්‍රද එහි අන්තර්ගතව තිබේ. දීඝ නිකායේ සංගීති, දසුත්තර ආදී සූත්‍ර සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනනා කරන ලද ඒවා වන අතර, මහා වේදල්ල සූත්‍රය සැරියුත් හිමියන් හා කොට්ඨාස හිමියන් අතර පැවැත්වූ සංවාදයක් වූ අතර චූලවේදල්ල සූත්‍රය ධම්මදින්නා තෙරණිය විශාඛාව සමග පැවැත්වූ සාකච්ඡාවකි.

මීට අමතරව සමන්ත පාසාදිකාවට අනුව මුල සිට පැවති ඇතැම් සූත්‍ර කිහිපයක්ම ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාවේදී ප්‍රතික්ෂේප වූ බවද සඳහන් වෙයි.
කෙසේ වුවද ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාව වූ කලී වසර ගණනක අනාගතයක් උදෙසා තැබූ පදනමක් බව කිවයුතු අතරම, බුද්ධ ධර්මයේ දිගුකාලීන පැවැත්ම තිරකරලීම උදෙසා ඉන් නොමඳ පිටුබලයක් සැලසී තිබිය යුතු බව කිවයුත්තේ තවත් කාලයක් ගොස් මෙම සංගායනාව පැවැත්වී නම්, බුද්ධ භාෂිතයන් අසා පිළිපැදි රහතුන්සේම, බුදුන් දෙසූ ධර්ම කරුණුද මගහැරී යාමට ඉඩ තිබූ බැවිනි. 

මාලිගාවත්තේ මොහොමඩ් සුවෙර් අරණායකදී පැවිදි බිමට

කොළඹ මාලිගාවත්ත ප‍්‍රදේශයේ 10 හැවිරිදි ඉස්ලාම් දරුවෙකු ගිහි ජීවිතය අත හැර සසුන් ගතවීමේ පුවතක් අරණායකින් වාර්තා වෙයි. අරණායක විහාරස්ථානයකට පැමිණ පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයට යොමු ව ඇති මෙම දරුවා පැවිදිවීමෙන් අනතුරුව මොරාගම්මන ශ්‍රී මයුරපාද රාජමහ විහාරස්ථානයෙහි වැඩ වසමින් සිටියි.

උපතින් ඉස්ලාම් ජාතිකයෙකු වන මොහු සසුන්ගත වීමට ප‍්‍රථම ඔහුගේ ඡන්ම පත‍්‍රය අනුව නම සඳහන් වන්නේ මොහොමඩ් ඉසඩ් සමීර් සුවෙර් යනුවෙනි. උන්වහන්සේගේ පැවිදි නම වන්නේ මාලිගාවත්ත චන්දකිත්තිය.

අමේපිළිබඳ අදහස් දැක්වූ මොරාගම්මන ශ‍්‍රී මයුරපාද රාජමහ විහාරයේ විහාරාධිපති පුවක්මොටේ ධම්ම රතන නාහිමියෝ මෙසේ පවසා සිටියහ.

 “ මේ පැවිදිවෙලා ඉන්න හිමියන් ගිහි කාලයේදි ළමයෙක් විදිහට ලැබුණේ මාගේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමක වන ජඹුරේවල චන්ද්‍රරතන හිමියන් වහන්සේගෙන්. උන්වහන්සේ තමයි මට කීවේ මෙ වාගේ අසරණ දරුවෙක් ඉන්නවා අපේ හාමුදුරුවන්ට පුළුවන්ද මම ගෙනත් දුන්නොත් අධ්‍යාපනය ලබා දෙන්නට කියලා.  ඒ අනුව මාගේ කැමැත්ත ලැබුණට පස්සේ පොල්ගහවෙලට කොළඹ ඉදන් මෙ ගිහි දරුවා උන් වහන්සේ විසින් එක්කරගෙන විත් මට භාර කළා. ඊට පස්සේ එක් කරගෙන ඇවිත් දරුවා පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයට යොමු කළේ අරණායක පොල්අඹේගොඩ පිරිවෙන් විහාරස්ථානයට.

දරුවා පිරිවෙන් ගිහින් ආපු මුල් දවස් වල පටන්ම බොහෝ දිනයන්හි දී මා සමග සහ අපේ පන්සලේ පිරිවෙන් යන අනිකතුත් හිමිවරුන් දෙනමක් ඉන්නවා ඒ අයටත් කියලා තිබුණේ ගිහිකම අත්හැර මහණ වෙන්න කැමති බවයි. ඉස්ලාම් දරුවෙකු වන නිසාත් මේ සඳහා දෙමාපියන්ගේ අවසරයක් ලැබෙන්නේ නැති නිසාත් මහණ වීමට අවශ්‍ය නැති බව අපි මේ දරුවාට කුඩා කාලයේ කීවත් මෙ පුතා නිතරම කීවේ මහණ වීමට කැමති බවයි.

ඔහුගේ කැමැත්ත නිසාම අවසානයේ දරුවා පැවිදි කරන්නට අවශ්‍ය කටයුතු සකස් කෙරුණේ දෙමාපියන්ගේ අවසරයෙන්. මෙ මහණ කම සිදු කිරීමට මත්තෙන් දෙමාපියන්ටත් අපි කීවා දරුවා පැවිදි කරනවාද නැද්ද කියලා තීරණය ගන්න කියලා. නමුත් ඒ දෙමාපියොත් දරුවාට මහණ වෙන්න එපා කීවා. එකට දරුවාගෙන් කැමැත්ත ගන්න බැරි වුණා. පස්සේ කර ගන්නම දෙයක් නැති තැන සියලු දෙනාගේම කැමැත්තෙන් මෙ දරුවා සසුනට ඇතුළත් වූවා. ඒ ම මාලිගාවත්ත චන්දකිත්ති නමින්. මේ දරුවා අද හොඳ ආදර්ශවත් භික්ෂු චරිතයක්.”

01 copy 02 copy 03 copy 05 copy 07 copy 

ජායාරූප හා සටහන මාවනැල්ල හෙම්මාතගම විජය බංඩාර

 

 

ශාසනයේ සුගතිය උදෙසා ධම්ම විනයෙහි දෙසූ දඬුවම් ක්‍රම

how-to-volunteer-with-buddhist-monks-3-1461922112

භික්ෂුවකගෙන් සිදුවන වැරදි හෙවත් ආපත්ති සඳහා ඒ වරෙදහි ප්‍රමාණය අනුව දඬුවම් පැමිණ වීමට විනයෙහි නියමිතව තිබේ. තථාගත ධම්ම විනයට අනුව සංඝයාට දඬුවම් නියම කිරීමේ බලය පැවරී ඇත්තේ පුද්ගලයාට නොව සංඝයාටය.
දඬුවම් පැමිණ වීමට නම් චෝදනා, චෝදක, චෝදනාභිප්‍රාය, චූදිතක, සංඝ හා අනුවිජ්ජක යන අංග සය සම්පූර්ණව කෙරෙන විනිශ්චයක් නිමා විය යුතුය. චෝදනාවක් තිබිය යුතුය. එය ඉදිරිපත් කරන්නෙක් (පැමිණිලිකරුවෙක්) සිටිය යුතුය. චෝදනාව ඉදිරිපත් කිරීමේ අරමුණ වරදකරු ඇවතින් නගා සිටුවීමේ හා ආයති සංවරයෙහි පිහිටුවීමේ අභිප්‍රාය විය යුතුය. චෝදනා කරනු ලබන්නෙක් හෙවත් විත්තිකරුවෙක් සිටිය යුතුය. සංඝයා හෝ සංඝයා විසින් නම් කරනු ලබන නමක්, දෙනමක්, තුන් නමක් හෝ වැඩි පිරිසක් විය යුතුය. ඒ සමග අනුවිජ්ජක නමින් දැක්වෙන විනිශ්චය කරුවෙක්ද සිටිය යුතුය. මෙලෙසින් කරුණු එක්තැන්ව ලැබෙන අධිකරණ විනිශ්චය ඇතැම් විට සමථයක් විය හැකිය. නැතහොත් දඬුවමකි. දඬුවම් නියම කරනු ලබන්නේ සංවරය සඳහා හෙයින් වරදින් මිදී ආයති සංවරයෙහි පිහිටි කෙණෙහි එකී දඬුවම සංඝයා විසින් ඉවත් කෙරේ.

බෞද්ධ විනයෙහි උපසපන් භික්ෂුවගේත්, ගිහියාගේත්, සසුනේත්, යහපත සඳහා දඬුවම් සතක් (7) නියමිතව තිබේ.

තජ්ජනීය කම්ම

භික්ෂූන් අතර, නිතර අඩදබර – කලකෝලාහල ඇති කරන සංඝයාටත් බුදුරදුන්ටත් නිතර පැමිණිලි ලැබෙන පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු වන පණ්ඩුක, ලෝහිතක යන දෙනම මෙහි ආදිකර්මිකයෝ වූහ. ඔවුන්ට තර්ජනය කිරීම් වශයෙන් සංඝයා විසින් මේ දණ්ඩ කර්මය පනවන ලදී. එවන් වැරදි සඳහා තර්ජනීය කර්මය කරනු ලැබූ භික්ෂුව අදාළ වරද හෝ ඒහා සම්බන්ධ කිසිදු වරදකට මැදිහත් නොවී ශික්ෂා ගරුකව ජීවත්වන බව සංඝයාට පෙනී ගියහොත් නැවත එක්වී ඒ දඬුවම ඉවත් කරනු ලැබේ. එතෙක් වරදකරුට උපසම්පදා කිරීම, නිසදීම, සාමණේර උපස්ථානය ආදී සංඝ සමාජය හා සම්බන්ධ කිසිදු කාර්යයකට සහභාගි වීම තහනම් වේ.

නියස්සකම්ම

අයෝග්‍ය පරිදි ගිහියන් ඇසුරු කරමින් සිටි බාල අව්‍යක්ත, ආපත්ති බහුල සෙය්‍යසක නම් භික්ෂුවට මේ දඬුවම නියම කරන ලද බව චුල්ලවග්ග කම්මක්ඛන්ධයේ සඳහන් වේ. මෙහි විශේෂ ලක්ෂණය වනුයේ වරදකරුට සුදුසු කල්‍යාණමිත්‍ර භික්ෂුවකගේ ඇසුර ලබාගෙන ජීවත්වීමට බලකිරීමයි. උපසම්පදාව ලබා ගැනීමෙන් පසු යටත් පිරිසෙයින් පස් වසරක් වත් නිස සමාදන් ව උපාධ්‍යයයක් හෝ ආචාර්යයන් යටතේ ජීවත්වීම සාමාන්‍ය භික්ෂු ප්‍රතිපදාවයි. නියස්කම්ම නම් දඬුවම ලබන තැනැත්තා පුනරුත්ථාපනයට භාජනය වන්නෙකි. වැරදි සියල්ල දුරු කරගන්නා තෙක් ඔහුට උපසපන් භික්ෂුවක විසින් ලැබිය යුතු අයිතිවාසිකම් අහිමි වේ. කල්‍යාණමිත්‍ර තෙර කෙනෙකුගේ ආශ්‍රය ලබා ගනිමින් නොබෝ කලකින් ම ධර්මවිනයධර බහුශ්‍රැත, ශික්ෂාකාමී පුද්ගලයෙකු බවට පත්වීම නිසා සෙය්‍යසක භික්ෂුවකට පනවන ලද දඬුවම් සංඝයා විසින් ඉවත් කරන ලදී.

පබ්බාජනීය කම්ම 

කුල දූෂණ කෙරෙමින්, පාප සමාචාර ඇතිව, අසංවරව අනාචාර සම්පන්නව ජීවත්වන භික්ෂූනට කෙරෙන දණ්ඩකර්මයකි. සංඝයා විසින් සම්මත කරනු ලබන නියෝජිතයන් මගින් අනාචාරශීලී භික්ෂූන් වෙසෙන අරමට ගොස් ඔවුන් එයින් බැහැර කිරීම පබ්බාජනීය කර්මයයි. ඡබ්බග්ගිය භික්ෂූන් අතුරින් දෙදෙනෙකු වන කිටාගිරි අරම්වැසි අස්සජි – පුනබ්බසුක යන භික්ෂූන් දෙනමකට මුලින් ම මේ දඬුවම පනවන ලදී. සංඝ සම්මතය පරිදි මේ සඳහා කියාගිරියට ගොස් දඬුවම ගැන දන්වන ලද්දේ සැරියුත්, මුගලන් දෙනම විසිනි. එයින් සංවරයට පත් නොවී භික්ෂූන්ට ආක්‍රෝශ පරිභව කෙරෙමින් සිටි හෙයින් ඔවුන්ට පැන වූ දඬුවම ඉවත් නොකරන ලෙස බුදුරදුන් විසින් නියම කරන ලදී.
පබ්බාජනීය කර්මය කරනු ලැබ භික්ෂුව සංවරව ආචාරශීලීව ශික්ෂාගරුක භාවයට පත්ව භික්ෂූන් වෙත පැමිණ වරද කමා කර ගනී නම් ඒ දඬුවම ඉවත් කිරීමට සංඝයාට ඉඩ තිබේ.

පටිසාරණීය කම්ම

ගිහි – පැවිදි සම්බන්ධය බිඳුණු විටෙක නැවත සමගි සම්පන්නභාවයට එළඹීමට යොමු කරනු ලබන දඬුවමකි. යම් භික්ෂුවක් ගිහියෙකුට ආක්‍රෝශ පරිභාව නින්දා අපහාස කෙරේ නම්, ඒ භික්ෂුව ගිහියා වෙත ගොස් කමා කරවා ගැනීම සඳහා සංඝයා විසින් මෙය පනවනු ලැබේ. ගිහියාට අලාභ පිණිස, අනර්ථ පිණිස ඔවුනොවුන් භේදකරවීම පිණිස ක්‍රියා කිරීම ද මෙයට ම අදාළ වරද වශයෙන් ගැනේ. මව්ඡිකාසණ්ඩ නම් ස්ථානයෙහි විසූ සුධම්ම නම් භික්ෂුව සිය දායකයා වූ චිත්ත ගෘහපතියාට නින්දා කළ බැවින් මෙම දඬුවම පැමිණවීය. මෙහිදී අදාළ ගිහියා වෙත ගොස් සමාව ලබා ගත යුතුය. සුධම්ම භික්ෂුව සංඝයා විසින් දඬුවම් නියම කරනු ලැබීමෙන් පසු මච්ඡිකා ඝණ්ඩයට ගිය නමුදු චිත්ත ගෘහපති හමුවට යාමට මැළිව ආපසු සැවතටම ගියේය.
ඒ බව දත් බුදුරාජාණන් වහන්සේ එවන් අවස්ථාවෙක අනුදූතයෙකු ලබාදීම සුදුසුය^යි අනුදැන වදාළහ. එසේ ගොස් කමා කරවා ගැනීමෙන් පසු සංඝයා විසින් දඬුවම් ඉවත් කරන ලදී.

ඇවැත් නොදැක්මෙහි උක්ඛේපනීය කම්ම

තමන් අතින් සිදුවන ඇවත ඇවතක් වශයෙන් නොපිළිගන්නා භික්ෂුව සමග සබ්‍රහ්මචාරී සංඝයාගේ සම්බන්ධතා නැවැත්වීම හෙවත් සම්භෝග තහනම මේ දණ්ඩ කර්මයෙන් අදහස් කෙරේ. ඡන්න භික්ෂුව තමා බුදුරජාණන් වහන්සේට අභිනිෂ්ක්‍රම‘ණයේ දී පවා ආධාර කළ පැරැන්නෙකු බව කියමින් වැඩිහිටි අවවාද නොපිළිගෙන දරදඬු ජීවිතයක් ගතකරන බව දැන මේ දඬුවම නියම කරන ලදී. ආශ්‍රය නොකළයුතු බවට සම්මත කරනු ලැබීමෙන් පසු ඒ බව විහාරයක් පාසාගොස් භික්ෂූන්ට දැනුම් දිය යුතුය. දඬුවම් ලැබූ භික්ෂූව අසංවරශීලීව ගතිවලින් මිදී ඒ බව සංඝයාට දැන්වීමෙන් පසු එකී දඬුවම ඉවත් කරනු ලැබේ.

 ඇවතට පිළියම් නොකිරීමෙහි උක්ඛේපනීය කම්ම

තමන් අතින් වරදක් සිදුවුවහොත් එය පිළිගෙන පිළියම් කොට ආයතිසංවරයෙහි පිහිටීම ශික්ෂාකාමී භික්ෂුවගේ ලක්ෂණයකි. ඡන්න භික්ෂුව තමන් කළ වරද පෙන්වා දීමේදී එයට පිළියම් යෙදීමට කැමති නොවීම නිසා මේ දණ්ඩ කර්මය පනවන ලදී.
 ඡන්න භික්ෂුවට පනවන ලද මේ දඬුවම් දෙකෙහි දීම ඒවාට යටත් නොවී මුරණ්ඩුව ක්‍රියා කිරීම නිසා බුදුරාජාණන් වහන්සේ ජීවත්ව සිටින තුරුම ඒ දඬුවම් ඉවත් කිරීමට ඉඩක් නොලැබිණ. පරිනිර්වාණ සමයෙහි දී ආනන්ද හිමියන් බුදුරදුන්ගෙන් ඡන්න තෙරුන් පිළිබඳව ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ගය පිළිබඳ ව විමසන ලද්දේ එහෙයිනි. ඒ අවස්ථාවේ දී බුදුරජාණන් වහන්සේ බ්‍රහ්ම දණ්ඩනය පනවන ලෙස නියම කර වදාළ සේක.

බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසු සංඝයා එක්ව ඡන්න තෙරුන්ට බ්‍රහ්ම දණ්ඩනය පනවනලදී. කිසිවෙක් කවර අවස්ථාවකදී හෝ ඡන්න තෙරුන් සමග කතා නොකළ යුතුය. යන්න බ්‍රහ්ම දණ්ඩනයේ ලක්ෂණයයි. සම්භෝග තහනමෙන් පසු මුළු සමාජයෙන්ම බැහැර කොට වචනයකුදු කතා නොකිරීමෙන් අවවාද අනුශාසනා නොකිරීමත් නිසා බලවත් සංවේගයට පත්ව ඡන්න භික්ෂුව සිහිසුන්ව වැටුණු බව පඤ්චසතිකක්ඛන්ධයේ සඳහන් වෙයි. මෙයින් පසු තමා පිළිබඳව ලජ්ජාවට හා කළකිරීමට පත්ව උත්සාහ වැඩීමෙන් නොබෝ කලකින්ම රහත් බවට පැමිණියේය. ඒ බණ අනඳ හිමියන්ට දැන්වීමෙන් පසුව රහත් බවට පත් වීමත් සමග සියලු දඬුවම් ඉවත්ව ගිය බව දේශනා කළහ.

පවිටු මිසදුටුව අත් නොහැරීමෙහි උක්ඛේපනීය කම්ම

බුදුන්, දහම්, සඟුන් පිළිබඳවත්, ශික්ෂාපද පිළිබඳවත්, විමුක්ති මාර්ගය හා නිවන පිළිබඳවත්, වැරදි දැකීම් අදහස් ඇතිකර ගැනීම මිථ්‍යා දෘෂ්ටිය යි. තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශිත වූ සග-මොක් සුවයට අන්තරායකර ධර්ම කොට්ඨාසයන් එසේ අන්තරායකර නොවේ යයි. මිසදිටුවක් ගත් අරිට්ඨ භික්ෂුවට පනවන ලද දඬුවමකි. මෙය ද ඉහත සඳහන් ඡන්න භික්ෂුවට පනවන ලද දඬුවම මෙන් සෙසු භික්ෂු සමාජය සමග සම්බෝගය  තහනම් කිරීමකි.
දණ්ඩකම්ම සියල්ල ගිහි පැවිදි දෙපක්ෂය අතර අඩදබර කළ කෝලාහල ඇතිකරගන්නා භික්ෂූන් පුනරුත්ථාපනය සඳහා පනවන ඒවාය. සංඝයා එක්ව ඤත්ති චතුත්ථ කර්මයෙන් දඬුවම් නියම කළ යුතුය. ප්‍රතිබල සම්පන්න (කාර්ය සාධනයෙහි සමන්) මහතෙර කෙනෙකුගේ හෝ පිරිසක් මගින් අදාළ චූදිතයා වෙත දන්වා සිටිය යුතුය. දඬුවම නියම කරනුයේ ඔහු වරද පිළිගැනීමෙන් පසුවය. ආර්ය සංවරයෙහි පිහිටා සංඝයා සමා කරවා ගැනීමෙන් පසුව නැවත කර්ම වාක්‍යයකින් දඬුවම ඉවත් කිරීම විනය නියමය වේ.