Category Archives: religion

පේරාදෙණි සරසවිය දැනුමෙන් පුබුදු කළ මහ තෙරණුවෝ සමුගත්හ

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාස අධ්‍යයන අංශයේ හිටපු අංශාධිපති ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්‍ය අස්ගිරි මහා විහාරයීය පිරිවනේ ශිෂ්‍ය භාරකාර මණ්ඩලයේ ගරු ලේකඛාධිකාරී අපවත්වී වදාළ අති පූජ්‍ය ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්‍ය හඟුරන්කෙත ධීරානන්නද හිමියන්ගේ ආදාහන උත්සවය පසුගිය (19දා) පිළිමතලාව මහා විද්‍යාල විදුහල් භුමියේදී සිදු කෙරුණි.

අතිපූජ්‍ය හඟුරන්කෙත ධීරානන්නද හිමියන් පසුගියදා බුදුදහම පිළිබඳව චීනයේ පැවැත්වූ සම්මන්ත්‍රණයකට සහභාගි වී සිටියදී ඇතිවූ හදිසි අසනීප තත්ත්වයක් හේතුකොට ගෙන අපවත් වූහ. උන්වහන්සේගේ දේහය පසුගිය (14දා) මෙරටට වඩම්මා පොතුහැර විහාරස්ථනයේ මහජනතාවට ගරු බුහුමන් පුද කිරීමට තැන්පත් කිරීමෙන් අනතුරුව  (17දා) පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වැඩම කොට එහි අවසන් ගෞරව දැක්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේ වැඩ සිටි පිළිමතලාව මල්ගම්මන මැද්දෙගොඩ බෝළු  විහාරස්ථානයේ තැන්පත් කර තිබුණි.

1961 වර්ෂයේ අප්‍රේල් මස 29දා හඟුරන්කෙත පොරමඬුල්ල ප්‍රදේශයෙහි උපන් ධීරානන්ද නායක ස්වාමීන් වහන්සේ වසර පනස් හයක කාලයක් තුළ සිදුකරන ලද අතිවිශිෂ්ට ධර්ම ශාස්ත්‍රීය සේවය අතිවිශාලය. 1978 වර්ෂයේදී ධර්මාචාර්ය විභාගයටත්, 1980 වසරෙහිදී ප්‍රාචීන ප්‍රාරම්භ සහ මධ්‍යම විභාගයටත් පෙනී සිට එම වර්ෂයෙහිදීම අධ්‍යාපන පොදු සහතික සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයට සහ 1982 වර්ෂයෙහිදී උසස් පෙළ විභාගයට පෙනී සිට එම සියලුම කඩයිම් විභාගවලින් ඉතා විශිෂ්ට ප්‍රතිඵල ලබාගැනීමට ධීරානන්ද නායක ස්වාමීන් වහන්සේ සමත් වූ සේක.

ඉන් පසුව 1982 වර්ෂයේදී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ උන්වහන්සේ 1983 වර්ෂයෙහි සිට ඉතිහාසය විශේෂවේදී උපාධිය හදාරා, 1986 වර්ෂයෙහිදී මෙම විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සිය පළමු උපාධිය දිනාගැනීමට සමත් වූ සේක.

එම විශිෂ්ට ප්‍රතිඵල මත එවකට පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය විෂය සඳහා වෙන් වී තිබූ කෝර්බර්ට්, අශෝක සහ මේබල් ජයසූරිය යන සියලුම ත්‍යාග දිනාගැනීමට සමත් වූ උන්වහන්සේ එතැන් සිට වසර තුනක පමණ කාලයක් අනුරාධපුර ප්‍රදේශයේ පිහිටි දුෂ්කර පාසලක් වූ නොච්චියාගම විදුහලේ ගුරුවරයෙකු ලෙසට සේවයෙහි නියැළී සිටියහ.

ඉන් පසුව 1990 වසරේදී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාස අධ්‍යයන අංශයෙහි කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙසට සේවයට බැඳුණු උන්වහන්සේ 1997 වර්ෂයෙහිදී එම විශ්වවිද්‍යාලයෙන්ම ශාස්ත්‍රපති උපාධියත්, 2001 වර්ෂයේදී නවදිල්ලියේ පිහිටි ජවහර්ලාල් නේරු නම් කීර්තිමත් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සිය ආචාර්ය උපාධියත් දිනාගැනීමට සමත් වූ සේක.

මෙම කාලය තුළදී ඉන්දියානු රජයෙන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයීය ශිෂ්‍යත්වයක් සහ ප්‍රංශ රජයෙන් ශිෂ්‍යත්වයක් දිනාගැනීමට සමත් වූ උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයෙහි සිදුකළ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් සහ ගවේෂණ සඳහාද සහභාගි වූ පඬිරුවනක් වූහ.

ඉන් අනතුරුව ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය සහ මහාචාර්ය යන තනතුරුවලට ඉතා කෙටි කලෙකින්ම පත් වූ උන්වහන්සේ අපවත් වන අවස්ථාව වනවිට පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙහි ඉතිහාස අධ්‍යයන අංශයෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය ධුරයට උසස් කොට සිටියහ.

පිළිමතලාව මල්ගම්මන සහ කුරුණෑගල පොතුහැර පිහිටි උභය විහාරයන්හි විහාරාධිපති ස්වාමීන් වහන්සේ ලෙසට වැඩි විසූ උන්වහන්සේ බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති බහුශ්‍රැත හිමිනමක් වූහ.

පාලි, සංස්කෘත සහ ප්‍රාකෘත වැනි ප්‍රාචීන භාෂා ගැන පමණක් නොව ඉංග්‍රීසී සහ ප්‍රංශ වැනි අපරදිග භාෂා පිළිබඳවද මනා පරිචයක් ලබා සිටි උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාල මහාචාර්යවරයෙකු ලෙසට එහි සිටි ශිෂ්‍ය ප්‍රජාවට පමණක් නොව සාමාන්‍ය ජන සමාජයටද ඉතා විශාල සේවයක් ඉටු කරන ලද අතිවිශිෂ්ට හිමි නමක් වූහ.

ඉගෙනීම සහ ඉගැන්වීම සිය ජීවිතයම කොටගත් උන්වහන්සේ තම රාජකාරිය වෙනුවෙන් කැපවී සිටියහ. බහු විෂයයීක බහුශ්‍රැත පඬිවරයෙකු වූ උන්වහන්සේ නිතර සිය දැනුම අලුත්කර ගැනීමට උත්සාහ කළඅතර ඒ සඳහා සිය විෂය පථයට අදාළව පළ වී ඇති අලුත් පොත්පත් සියල්ල ඉතා උනන්දුවෙන් පරිශීලනය කිරීමට පෙලඹුණහ.

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය තුළදී උන්වහන්සේ ඉතිහාස විෂයට අදාළ පාඨමාලා පමණක් ස්වකීය ශිෂ්‍යයනට උගන්වන ලද නමුත් බුදුදහම,බෞද්ධ දර්ශනය,මනෝවිද්‍යාව සහ ජ්‍යොතිෂය වැනි තවත් බොහෝ විෂයයන් ගණනාවකම ප්‍රාමාණික උගතෙකු වූ උන්වහන්සේ පුරාඅක්ෂර විද්‍යාව ගැන දැන සිටි උගතුන් අතර ප්‍රමුඛයෙකු වූහ.

එබැවින් උන්වහන්සේගෙන් ඉගෙනීමට භාග්‍යයක් තිබුණු ගුරු ශිෂ්‍ය දෙපිරිසටම ඉතිහාස විෂයට අමතරව තවත් බොහෝ බාහිර විෂයන් පිළිබඳ විශාල පරිචයක් ලබාගැනීමට හැකියාව ලැබුණි. 

වසර විසිපහකට වැඩි කාලයක් පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යලයෙහි ඉතිහාස අධ්‍යයන අංශයෙහි ආචාර්යවරයෙකු ලෙසට සේවය කරන ලද උන්වහන්සේ එම කාලය තුළදී තම ඉගැන්වීමේ කටයුතුවලට අමතරව ඉතිහාස අධ්‍යයන අංශයෙහි අංශාධිපතිවරයා ලෙස වසර තුනක කාලයක් සහ එම අධ්‍යයනාංශයට අනුබද්ධ ඉතිහාස සංගමයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ භාණ්ඩාගාරික ලෙසට ඉතා දීර්ඝතම කාලයක් සේවය කිරීමටද සමත් වූහ.

ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයන චාරිකා සියල්ලෙහි ප්‍රමුඛයා වූ උන්වහන්සේගෙන් ගුරු සිසු දෙපිරිසම ලබාගත් දැනුමේ ප්‍රමාණය කිසිවිටෙකත් මැනිය හැකි මට්ටමක නොපවතී. 

වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම කීර්තිමත් පඬිරුවනක වූ හඟුරන්කෙත ධීරානන්ද නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් රචනා කරන ලද ශාස්ත්‍රීය ලිපිලේඛන සංඛ්‍යාව සියයකට ආසන්නය. උන්වහන්සේ විසින් සංස්කරණය කරන ලද ග්‍රන්ථ ගණනාවක්ම දක්නට ඇති අතර මධ්‍යම පළාත් සභාව විසින් පළකිරීම සඳහා කටයුතු කරන ලද තවමත් වැඩ නොනිමි 'මැදරට වංශකථාව' නම් කාණ්ඩ තුනකින් සමන්විත මහා ග්‍රන්ථයට මේ අතුරින් ඉතා වැදගත් තැනක් හිමි වෙයි.

උන්වහන්සේ විසින් රචනා කරන ලද ග්‍රන්ථ අතුරින් 'බුද්ධ චින්තාව සහ චරණය', 'රාජ්‍යත්වය රාජ්‍ය සහ ආගම', 'පුරාතන ශ්‍රී ලංකාවේ සංඝ සංවිධානය සහ එහි ව්‍යුහාත්මක පදනම' සහ 'බුදුදහමයි ජන දිවියයි' යන කෘතීන් සතර ඉතා ඉහළ ශාස්ත්‍රීය වටිනාකමකින් යුක්ත ග්‍රන්ථ ලෙස බොහෝ දෙනෙකුගේ පැසසුමට ලක්ව තිබේ.

ඉතිහාස විෂය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු වූ නමුත් එම විෂයට පමණක් සීමා නොවී උන්වහන්සේ විවිධ විෂයයන් අළලා ග්‍රන්ථකරණයෙහි යෙදුණු බහුශ්‍රැත පඬිරුවනක වූ බව මෙම ග්‍රන්ථ නාමවලින් පමණක් වුවත් කෙනෙකුට ඉතා පහසුවෙන් වටහාගත හැකිය.

දෙස්-විදෙස් සම්මන්ත්‍රණ රැසකදී ඉතා වටිනා ශාස්ත්‍රීය සම්මන්ත්‍රණ පත්‍රිකා ගණනාවක් ඉදිරිපත් කොට ඇති හඟුරන්කෙත ධීරානන්ද තෙරුන් වහන්සේ විවිත්‍ර ධර්ම කථික ස්වාමීන් වහන්සේ නමක්ද වූහ. තම ධර්මදේශනා මගින් වර්තමාන සමාජය සුමගට හැරවීමට උන්වහන්සේ දරන ලද උත්සාහය අතිශය ප්‍රශංසාර්හය.

දැනට ලංකාවේ තිබෙන රූපවාහිනි හා ගුවන්විදුලි නාළිකා ගණනාවකද නිත්‍ය ධර්මදේශකයාණන් වහන්සේ නමක ලෙස උන්වහන්සේ විශාල ධර්ම ශාස්ත්‍රීය සේවයක් ඉටු කළහ. මීට අමතරව විවිධ පුවත්වලට සපයන ලද ලිපි මගින්ද සමාජය යහමගට ගැනීමට උන්වහන්සේ විශේෂ උත්සාහයක් දැරූ යතිවරයෙකු බව පෙනේ. අවසානයෙහි මෙම සියල්ලෙන්ම මෙරට තරුණ පරපුර යහමගට ගැනීම උන්වහන්සේගේ එකම අරමුණ වූ බව පැහැදිලිය.

උන්වහන්සේ මාක්ස්වාදී දර්ශනය හොඳින් අවබෝධ කොට ගෙන සිටි යතිවරයෙකු වූ බැවින් ඉතා ප්‍රගතිශීලී භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ලෙසට පතල කීර්තියක් ලබාගැනීමටද සමත් වූ සේක. එහෙයින්ම රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලවල ප්‍රමිතිය වෙනුවෙන් සහ අධ්‍යාපනය සඳහා රාජ්‍ය මැදිහත්වීම වෙනුවෙන් පසුගිය කාලයෙහි විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් විසින් අනුගමනය කරන ලද වෘත්තීය ක්‍රියාමාර්ගයෙහිත් උන්වහන්සේ පතාක යෝධයෙකුව සිටි සේක.

4 6 7 8 9 10 12

ජාතිවාදය ගැන කතා කිරීම නිර්මල බුදුදහමට විරුද්ධයි

රටක තිෙබන නීතිය සෑම දෙනාටම සමාන විය යුතු අතර එය උස්-මිටි, ධනවත්-දුප්පත් කියන නොනැමෙන හැමටම එක සමාන එකක් විය යුතු බව කථානායක කරු ජයසූරිය මහතා පැවසීය.

ඇඹිලිපිටිය කාවන්තිස්ස රජමහා විහාරස්ථානයේ අභිනව බුදු මැදුරට ප්‍රථම පුෂ්ප පූජාව පැවැත්වීමෙන් පසුව පැවති  හමුව අමතමින් කථානායකවරයා මේ බව පවසා සිටියේය.

ඇඹිලිපිටිය ප්‍රදේශයේ ව්‍යාපාරිකයෙකු වන ප්‍රියන්ත රූපසිංහ මහතා සහ පවුලේ අයගේ ධන පරිත්‍යාගයෙන් මෙම බුදු මැදුර ඉදිකර තිබේ.
එහිදී වැඩිදුරටත් කතා කළ කථානායකවරයා,

''මේ අවුරුද්ද ශ්‍රී ලංකාවේ අපට විශාල ගෞරවයක් ලබාදුන් අවුරුද්දක්. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයත් එක්ක එකතු වෙලා ඉතා සාර්ථක බෞද්ධ සම්මේලනයක් පවත්වන්න අපට හැකි වුණා.

බුද්ධාගම ඇති රටවල් කොතරම් තිබුණත් ලෝකයේ බුදුදහමේ අාරක්‍ෂකයා ලෙස සලකන්නේ ශ්‍රී ලංකාවයි. බෞද්ධ ප්‍රබෝධය කොතරම් ද කියනවා නම් ලෝක රාජ්‍ය නායකයෝ පවා දැන් භාවනා කරන්න පටන් අරං. ඇමෙරිකාවේ හිටපු නායකයා ඊට හොඳම උදාහරණයක්. 

අපේ රටේ වගේ දන්සල් තියලා බලෙන් කෑම දෙන රටවල් ලෝකයේ වෙනත් නෑ. ඒ වගේමයි ලෝකයේ වෙනත් රටවල් කිහිපයක පමණක් කෙරෙන ඇස්, වකුගඩු, ලේ වගේ දේවල් දන්දීම අපේ රටේ වෙනවා දැකලා ලෝක නායකයන් පුදුම වුණා. උතුම් මිනිස් ගුණ කියන අය තමයි ලංකාවේ ඉන්නේ. ඒ ගැන අපි සතුටු වෙන්න ඕනෑ. 

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර තියෙනවා ලෝකයේම ඉන්නේ එක ජාතියයි කියලා. ඒ තමයි මිනිස් ජාතිය. එහෙනම් අපි ජාතිවාදය ගැන කතා කිරීම බුදුදහමට විරුද්ධයි. අපි බෞද්ධයෝ නම් සෑම දෙනාටම මෛත්‍රී කරන්න ඕනෑ, ගෞරව කරන්න ඕනෑ. අපේ ජාතියට ආගමට වගේම වෙනත් ජාතීන්ට ආගමිකයන්ටත් අපි ගරු කරන්න ඕනෑ. 

ජනතාව මහා සංඝරත්නය සමග සමීප වෙනවා නම්, ඇසුරු කරනවා නම් මේ රටේ පොලීසියත්, උසායවිත් අවශ්‍ය වන්නේ නෑ. භික්‍ෂූන් වහන්සේලාත් උන්වහන්සේලාගේ යුතුකම ඉටුකරල තිබුණොත් සාමකාමී රටක් අනාගත පරපුරට බාරදෙන්න පුළුවන් වේවි. අපි හැමගේ ප්‍රාර්ථනාව එයයි.'' යැයිද පවසා සිටියේය.

මෙම නව බුදු මැදුර ඉදිකිරීමට අනුග්‍රහය දැක්වූ ප්‍රියන්ත රූපසිංහ මහතාට කථානායකවරයා අතින් සිහිවටන තිළිණයක් පිරිනැමීමද සිදු කෙරුණි.

මහා සංඝරත්නය, නිපුණතා සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය කරුණාරත්න පරණවිතාන මහතා ඇතුළු විශාල පිරිසක් මේ අවස්ථාවට සහභාගී වූහ. 

අජිත්ලාල් ශාන්තඋදය/කොලොන්න ජේ. නානායක්කාර/විජය විදානපතිරණ

713-15 713-17

තල්දෙන ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම විහාරස්ථානය නගාසිටුවීමට දායක වෙමු

මීගහකිවුල තල්දෙන ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම විහාරස්ථානයේ ඇති අඩුපාඩු හේතුවෙන් එහි වැඩවාසය කරන හිමිවරුන් මෙන්ම දායක දායිකාවෝද ගැටලු රැසකට මුහුණදී සිටිති.

මෙම ප්‍රදේශය අවට විහාරස්ථානවල කුඩා සාමණේර හිමිවරුන්ට ඇති එකම සාමනේර පුහුණු ආයතනය පිහිටුවා ඇත්තේද මෙම විහාරස්ථානයේය.

වසර සියයකට වඩා ඉතිහාසයක් ඇති මෙම විහාරස්ථානය මේ වන විට ප්‍රදේශයේ දායක පිරිසගේ අප්‍රතිහත උත්සාහය මත දියුණුවෙමින් පැවැතියත් එහි වැඩවසන හිමිවරුන්ගේ හා විහාරස්ථානය වන්දනාමාන කිරීමට පැමිණෙන සැදැහැවතුන්ගේත් පහසුව තකා තවත් විශාල සංවර්ධන කටයුතු රාශියක් සිදුකළ යුතුව ඇතැයි විහාරාධිපති තල්දෙන ධම්මවංශ හිමියෝ පෙන්වා දෙති.

ඒ පිළිබඳ වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ උන්වහන්සේ,

''මෙම විහාරස්ථානය පිහිටා තියෙන්නේ මාර්ගය ආසන්නවයි. ඒ නිසා අතිවිශාල පිරිසක් මෙහි පැමිණෙනවා. ඇතැම් වන්දනා පිරිස් මෙහි රාත්‍රීකාලයේ නවාතැන් ගන්නවා. එවැනි තත්ත්වයක් පැවැතියත් ඒ අයට මෙහි තියෙන පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නැහැ. විශේෂයෙන්ම ඉඩකඩ ඇති ධර්ම ශාලාවක්, මුළුතැන්ගෙයක්, වැසිකිළි පද්ධතියක් විහාරස්ථානයට අවශ්‍යයි.

ඒ වගේම ප්‍රදේශයේ එකම භික්ෂු සාමණේර ආයතනය තිබෙන්නේ මෙම විහාරස්ථානයේයි. ඒ නිසා එහි අධ්‍යාපනය ලබන සාමණේර ස්වාමීන් වහන්සේලාට අවශ්‍ය නේවාසික පහසුකම් ඇතුළු බොහෝ පහසුකම් මෙහි නැහැ.

පන්සල සතු සංඝාවාසයත් මේ වන විට බොහෝ පරණයි. අලුතින් දෙමහල් සංඝාවාසයක් ඉදිකිරීම ආරම්භ කර ඇතත් අවශ්‍ය මුදල් අඩුකම නිසා එම කටයුතු සිදුවන්නේත් මන්දගාමීවයි.

ඒ වගේම බෝධි ප්‍රාකාරය, සීමාමාලකය, විහාරස්ථානයේ ආරක්ෂිත තාප්පය ආදිය ඉදිකර ගත යුතුව තිබෙනවා. ඒ වගේම පන්සලේ කොටසක් තියෙන්නේ පාරෙන් එහා පැත්තේ. මේ නිසා දෛනිකව අති විශාල පිරිසක් මාර්ගය හරහා ගමන් කරනවා. මෙතන්ට ගුවන් පාලමක් දාන්න තිබුණා නම් හරිම වටිනවා.

තල්දෙන ගම්මානය අතිශය අඩු ආදායම්ලාභී, ගොවිතැනින් දිවිගෙවන පිරිසක් ජීවත්වෙන ගම් ප්‍රදේශයක්. මෙම කාරණාව නිසාම මෙම ගම්මානවල ජනතාවට විහාරස්ථානයේ සංවර්ධනය වෙනුවෙන් දායක විය හැක්කේ සීමිත අයුරිනි.

එසේ වුවත් ඔවුන්ගේ ආධාරය මත ගොඩනැගෙමින් පැවැතෙන මෙම විහාරස්ථානය ගොඩනැංවීමට ඕනෑම අයෙකුට සිය දායකත්වය සැපයිය හැකි හැකියි.'' යැයිද පවසා සිටියහ.

එන්.කේ.නිශ්ශංක මීගහකිවුල 

07_   ____ __-______ 06  ____ __-______ 05 ____ __-______ 04 _________ ___ ______ ______ ____________ _____ ____ 03 _____ ____________ 02 ____ ___ _____ ________ 01 _____ ________

දකුණු කොරියාව මගින් බෞද්ධ රටවලදී පවත්වන ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ පුණ්‍ය මහෝත්සවය මෙවර ගම්පොලදී

දකුණු කොරියාව මගින් බෞද්ධ රටවල් තුළ වාර්ෂිකව සිදුකරනු ලබන ශ්‍රී සම්බුද්ධ වර්ෂ පුණ්‍ය මහෝත්සවය සඳහා මෙවර ශ්‍රී ලංකාව තෝරා ගනිමින් එය ගම්පොල උඩෝවිට ශ්‍රී සුදර්ශනාරාම විහාරය මුල්කරගනිමින් ඉතා අලංකාරවත් ලෙස පැවැත්විණි.

මේ වනවිට දකුණු කොරියාව විසින් මෙම පුණ්‍ය මහෝත්සවය තායිලන්තය, බුරුමය, කාම්බෝජය, ලාඕසය ආදී රටවල පවත්වා ඇති අතර, ශ්‍රී සම්බුද්ධ වර්ෂ 2561 වර්ෂයේ පුණ්‍ය මහෝත්සවය ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වීම මෙරට බෞද්ධයන්ට සිදුකළ මහත් ගෞරවයකි.

මහායාන බෞද්ධ රටක් විසින් ථේරවාදී බෞද්ධ රටක සිදුකළ මෙම මහා පිංකමේ විශේෂත්වය වන්නේ එරට මහහිමිවරුන් ප්‍රමුඛ විශේෂ දූත පිරිසක් විසින් අෂ්ට පරිස්කාර චීවර පූජාවක් ලෙස මෙරට මහනාහිමිවරු ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය නැමදීමයි.

කොරියානු මහනාහිමිවරු ප්‍රමුඛ එරට දූත පිරිස හා මෙරට භික්ෂු භික්ෂූණීන් වහන්සේලා 200 නමක් ඇතුළු සැදැහැවතුන් විසින් ගම්පොල වැලිගල්ල හින්නාරංදෙනිය විහාරස්ථානයේ සිට උඩෝවිට විහාරස්ථානය දක්වා විශේෂ පෙරහරකින් ගමන් කර එම විහාරස්ථනයේදී මෙම පුණ්‍ය මහෝත්සවය සිදුකෙරිණි.

උඩෝවිට ශ්‍රී සුධර්මාරාමාධිපති ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකායේ පාලක සංඝ සභික ශාස්ත්‍රපති ඇත්ගාලේ නන්දසිරි නා හිමියන්ගේ අනුශාසනා පරිදි කොරියා – ශ්‍රී ලංකා මහා විහාරයේ විහාරාධිපති රාජකීය පණ්ඩිත ආචාර්ය ගල්ගමුවේ ධම්මකිත්ති නාහිමි විසින් මෙම පුණ්‍ය මහෝත්සවය ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වීමට මුල්වී තිබුණි.

මෙම අවස්ථාවට මහවිහාර වංශික ශ්‍යාමෝපාලි මහ නිකායේ අස්ගිරි මහා විහාර පාර්ශ්වයේ මහනායක වරකාගොඩ ධම්මදස්සි ශ්‍රී පඤ්ඤානන්ද ඤාණරතනාභිධාන මහනාහිමිපාණන් වහන්සේ, ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහ නිකායේ මහ නායක සිරි සීලවංශාලංකාර ත්‍රිපිටක වාගීෂ්වර අග්ගමහා පණ්ඩිත විනයාව්‍යය විනය විශාරද ත්‍රිපිටක ධර්ම චක්‍රවර්තී නාපාන පේමසිරි මාහිමිපාණන් වහන්සේගේ අමරපුර නිකාය නියෝජනය කරමින් ගම්පොල සුමනජෝති මහ පිරිවේණාධිපති දර්ශනපති කොත්මලේ සුමනරතන නාහිමි, දකුණු කොරියාවේ චොගෙ සංඝ නිකායේ  ප්‍රධාන සංඝනායක සුදොක් සා මහ විහාරාධිපති චොන්මූක් නාහිමි, අන්ලක්සා මහා විහාරයේ ක්වන් හකත් නා හිමියන් ප්‍රමුඛ මෙරට විහාරාධිපතීන් වහන්සේලා ප්‍රමුඛ ප්‍රා‘දේශීය නායක හිමිවරු ඇතුළු සැදැහවතුන් පිරිසක් එක්ව සිටියහ.

DSC09950 DSC09952 DSC09954 vlcsnap-2017-06-21-00h32m05s3 vlcsnap-2017-06-21-00h39m41s217 vlcsnap-2017-06-21-00h44m04s3 vlcsnap-2017-06-21-00h56m40s173

තායිලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා සලකුණ වට් ඉන්දර රාජකීය විහාරය

ශ්‍රී ලංකාව සහ සියම අතර අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වාද, ඉන් එහා ගිය අනාගතයටද පවතිනු ඇත්තේ නොබැඳෙන සබඳතාවකි. ඒ මෙරටින් විනාශ වී ගිය උපසම්පදාව සියම් දේශය හරහා යළි ලැබීම හේතුවෙනි.

ඒ ඓතිහාසික ආගමික සබඳතාව අද දක්වාම ශ්‍රී ලංකාව සමග පවත්වාගෙන එනු ලබන තායිලන්තයේ පිහිටි ප්‍රධානතම විහාරස්ථානය ලෙස හැඳිනේවෙන්නේ බැංකොක් අගනගරයට ආසන්නව බංග්ලම්පූර් ප්‍රදේශයේ පිහිටි වට්ඉන්දර රාජකීය විහාරස්ථානයයි. 

වට් ඉන්දර රාජකීය විහාරය මෙරට සංඝරත්නය සමග සබඳතා පවත්වන ප්‍රධානම සියම් බෞද්ධ විහාරය ලෙස සැලකේ. ඒ අනුව 'තායි – ශ්‍රී ලංකා' මිතුදමේ ප්‍රධානම සංකේතය වශයෙන්ද හැඳින්වෙන මෙම විහාරස්ථානය 'තායිලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා පන්සල' වශයෙන්ද ප්‍රකටය. 

අප රටට උපසම්පදාව රැගෙන ඒමෙන් පසුව බිහිවූ සියම් නිකායට අයත් මල්වතු, අස්ගිරි මහා විහාර පාර්ශ්වයන් සේම රාමඤ්ඤ සහ අමරපුර නිකායන් සමගද මෙම විහාරය පවත්වන්නේ සමීප සබඳතාවකි. 

අයුන්නයා රාජධානියේ සිට් සියම් දේශයේ රාජධානිය බැංකොක් නගරයට රැගෙන ඒමෙන් පසුව වර්තමානයේ බැංකොක් අගනගරයේ පිහිටි ප්‍රධානම විහාරස්ථානය ලෙස හැඳින්වෙන්නේද වට් ඉන්දර රාජකීය විහාරයයි. 

එසේම තායිලන්තයේ තිබෙන උසම හිටි පිළිම වහන්සේ වැඩ සිටින විහාරස්ථානයද මෙයයි. පිණ්ඩපාත මුද්‍රාවෙන් යුතු මෙම පිළිම වහන්සේගේ උස අඩි 108කි. 

කොන්ක්‍රීට්වලින් ගොඩනගා රන් ආලේපිත 'ටයිල්ස්' දහස් ගණනින් අතුරුවා වර්ණවත් කර තිබෙන මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව මෙරට බුද්ධ ප්‍රතිමාවලට බොහෝ සෙයින් සමානවීමද විශේෂත්වයකි. 

බැංකොක් නගරයේ සිට මෙම විහාරස්ථානයට ඇතිදුර කිලෝමීටර් 10කට ආසන්නය. ජනාකීර්ණ පෙදෙසක් වූ බංග්ලාම්පූර්හි පිහිටි මෙම විහාරස්ථානයට පිවිසෙන විට ඇත්තේ මෙරට පිහිටි බෞද්ධ විහාරයකට ඇතුළු වනවිට දැනෙන හැඟීමකි. ඒ තරමටම මෙහි ඉදිකරවීම් හා සමීප සබඳතාවක් අප රටට පවතී.

ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම තායිලන්තයේද පිරිසුදු ථේරවාදී බුදුදහම පැවතුණද, ඒ තුළ පවත්නා වෙනස්කම් රැසකට, ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන් තායිලන්තයේ විහාරස්ථානවල බෝධිය, චෛත්‍යය හා පිළිම යන ත්‍රිවිධ වන්දනාව සිදුනොකෙරේ. එරට ප්‍රමුඛත්වය ලැබෙන්නේ පිළිම වහන්සේ සහිත වූ විහාර වන්දනාවටය.

තායි බෞද්ධයන් කිසිදු විටෙක පොහොය වන්දනාව සිදු නොකරන අතර, විහාරස්ථානවල චෛත්‍යය ඉදිකරවීමද සිදුකර තිබෙන්නෙ ඉතා අල්පවය.

එම චෛත්‍යයද මෙරට ඒවා මෙන් වටකුරු හැඩයෙන් යුක්ත නොවන අතර, දක්නට ලැබෙන ඒවාද චතුරස්‍රාකාරය. නමුත් ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධයන් පොහොය වන්දනාව උතුම් කොට සලකති. ඒ ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ උරුමය ශ්‍රී ලංකාද්වීපය පුරාම පැවතෙන බැවිනි.

තායි බුදුදහම එසේ වුවද මේ වට්ඉන්දර රාජකීය විහාරය තායි බෞද්ධ සම්ප්‍රදායෙන් එහාට ගොස් ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට සමීපව පැවැතීම විශේෂයකි. ඊට හේතුව මේ විහාරය ශ්‍රී ලංකා සංඝ ශාසනය සමග පවත්නා සමීප සබඳතාව බව පැවසේ. 

වට් ඉන්දර විහාරස්ථානයේ පසෙක මනාව වැඩුණු බෝධියක් දක්නට ලැබේ. විශේෂත්වය වන්නේ මෙය සාමාන්‍ය බෝධියක් නොව ජය ශ්‍රී මහා බෝධියේ ශාඛාවකි. පසුගියදා අභාවප්‍රාප්ත වූ තායිලන්තයේ රජු වූ භූමිබෝල් රජු විසින් මීට වසර 39කට පෙර මෙම බෝධිය කුඩා පැළයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවෙන් වැඩමවා මෙම විහාරස්ථානයේ රෝපණය කරවා තිබේ. අද එය දැවැන්ත වෘක්ෂයකි. 

එසේ වුවද බෝධි වන්දනාව නුහුරු තායි බෞද්ධයන් සිටියද, මෙම බෝධියට අවශ්‍ය පුද සත්කාර නොලැබී හානියට ලක්වෙමින් තිබියදී එය නැවත ගොඩනංවා ආරක්ෂාව සපයා තිබෙන්නේ ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු විසින් වීමද විශේෂ කරුණකි. 

අපිරිසුදුව තිබූ බෝධිය පිරිසුදු කර ඊට බෝධිඝරයක් තනා, ශ්‍රී ලංකාවෙන්ම වැඩම වූ බුදු පිළිම වහන්සේ නමක් වඩා හිඳුවා පොහොය වන්දනාව නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමෙන් පසුව මෙම බෝධියට වන්දනාමාන කිරීමට තායි බෞද්ධයෝ පෙළඹී සිටිති. 

අද වනවිට මෙම විහාරය ශ්‍රී ලාංකිකයන් නිතර යන එන ස්ථානයක් බවට පත්ව තිබේ. තායිලන්තයේ සංචාරය කරන ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධයන් අනිවාර්යයෙන්ම වන්දනාමාන කරන ප්‍රධානතම විහාරස්ථානය ලෙස වට්ඉන්දර විහාරය සැලකේ. 

මේ සියල්ල සිදුකළ ශ්‍රී ලාංකිකයා කුමාර සිරිවර්ධනය. බොහෝ දෙනෙකු ඔහු දන්නේ 'කුමාර මහත්තයා' ලෙසය. මාවනැල්ලේ පදිංචිකරුවෙකු වන ඔහු, දිගු කලකට පෙර තායිලන්තයට ගිය අවස්ථාවක මෙම විහාරය සමග සබඳතා ගොඩනගා ගෙන ඇත.

එසේ සබඳතා ගොඩනගා ගත් ඔහු අද වට් ඉන්දර රාජකීය විහාරස්ථානය මෙන්ම බැංකොක් උපප්‍රධාන සංඝනායක ධුරය හොඹවන 'ප්‍රා තෙප් විසුද්ධා පෝන්' නාහිමියන්ගේ බෞද්ධ කටයුතු සම්බන්ධීකාරක ලෙස කටයුතු කරමින් සිටීම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ටද ඉමහත් ගෞරවයකි. මෙය එම විහාරස්ථානයේ ප්‍රධාන තනතුරක් බැවින් ඔහු තායි ජාතිකයන් අතර ප්‍රසිද්ධ චරිතයකි. 

විසුද්ධා පෝන් නාහිමියන්ගේ ශ්‍රී ලංකා සබඳතාව කොතරම්ද කිවහොත් උන්වහන්සේ අවම වශයෙන් වසරකට එක්වරක් හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කරති.

ඒ ගමනේදී උන්වහන්සේ නොවරදවාම මහනුවර දළදා මාළිගාව වැඳපුදා ගන්නා අතර, මල්වතු අස්ගිරි මහානායක හිමිවරුන් මෙන්ම වෙනත් මහනායක හිමිවරුන්වද බැහැදකිති. පන්නිපිටියේ දෙව්රම් වෙහෙර විහාරාධිපති පොළොන්නරුවේ සුමංගල හිමි, විසුද්ධා පෝන් හිමියන්ගේ සුහද මිතුරෙකි. මේ සියලුම සංචාර කටයුතු සංවිධානය කෙරෙන්නේ සිරිවර්ධන මහතාගේ මෙහෙයවීමෙනි. 

මෙම විහාරස්ථානයේ තවත් ස්ථානයක විශාල කුටියක් ඉදිකර තිබේ. එහි සිංහල බසින්ම 'උපාලි මහතෙරුන් වහන්සේගේ කුටිය' යනුවෙන් සඳහන් නාම පුවරුව දැකීමෙන් එහි යන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ සිත් තුළ ජන්මවන හැඟීම වටහාගත හැකිය. 

සියමේ විසූ උපාලි හිමියන් සියම් නිකාය සහ උපසම්පදාව ශ්‍රී ලංකාවට රැගෙන ඒම සිහිපත් කරමින් මෙම සුවි‍ශේෂී කුටිය ඉදිකර තිබේ. මෙහි උපාලි හිමියන්ගේ විශේෂ පිළිමයක් තැම්පත් කර තිබෙන අතර, ඒ හා සමානව තායිලන්තයේදී නිමවූ අනෙක් පිළිමය මහනුවර මල්වතු මහා විහාරයේ තැම්පත් කර තිබේ.

මීට අමතරව මල්වතු මහා විහාරයෙන් ලබාදුන් ධාතූන් වහන්සේලා තැම්පත් කර ඇති රන් ආලේපිත කරඬුවක්ද වන්දනාමාන කිරීමට තබා ඇත. එසේම මෙම කුටියේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික කොඩිය හා බෞද්ධ කොඩියද ප්‍රදර්ශනය කර තිබේ.

එමෙන්ම සුවිශේෂී වැදගත්කමක් වට්ඉන්දර රාජකීය විහාරයේ පවතී. වත්මන් විහාරාධිපති විසුද්ධා පෝන් නාහිමියන්ගේ ගුරු හිමියන් වන මෙම විහාරාස්ථානයේම වැඩවිසූ 'ලුම්පො තොං' නම් වූ භික්ෂූන් වහන්සේ මෙහිදී විශේෂ අනුස්මරණයකට ලක්වීමය. උන්වහන්සේ තායි වැසියන්ගේ ඉමහත් ගෞරවයට ලක්වූ හිමිනමකි. 

මීට වසර 50කට පමණ ඉහතදී අපවත් වූ ඒ හිමියන් 'ජිනපංජර සූත්‍රය' දේශනා කිරීමෙන් තායි බෞද්ධයන් අතර ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියට පත්වූ බව පැවසේ. උන්වහන්සේට ගෞරවයක් ලෙස අදටද එම විහාරස්ථානයේ නොනවත්වාම 'ජිනපංජර සූත්‍රය' ගායනය හා වාදනය කෙරේ. 

මේ සදහාම විශේෂිත, වායු සමනයෙන් යුත් කුටියක් ඉදිකර ඇති අතර, ඒ තුළ 'ලුම්පොං තොං' හිමියන්ගේ ජීවමාන ප්‍රමාණයේ රුවක් ඉටියෙන් නිර්මාණය කර තිබේ. මෙය විශේෂිත භාවනා කුටියක් ලෙස සැලකෙන අතර, ඒ තුළ තායි බෞද්ධයන් භාවනා සුවයෙන් ගතකරන ආකාරය දැකගත හැකිය.

වට් ඉන්දර රාජකීය විහාරයේ වැදගත්කම පැවසූ කුමාර සිරිවර්ධන මහතා, 

''මේ විහාරය සහ තායිලන්තයේ රජ පවුල අතර විශාල සම්බන්ධතාවක් තිබෙනවා. මේ විහාරයේ නායක හාමුදුරුවො තමයි බැංකොක් අගනුවර නායක හාමුදුරුවෝ විදිහට හඳුන්වන්නේ. උන්වහන්සේ තායි. ඒත් සංඝ පරම්පරාවක හයවැනි සංඝ පරම්පරාවේ නායක හාමුදුරුවෝ විදිහටයි සලකන්නේ. 

අපේ නායක හාමුදුරුවන්ට ශ්‍රී ලංකාව සමග සුවිශේෂී සම්බන්ධයක් තිබෙනවා. ආරාධනා අනුව උන්වහන්සේ නිතරම ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කරනවා. ඒ වගේම උන්වහන්සේ නිතරම ශ්‍රී ලංකාවට උදව් උපකාර කරනවා. විශේෂයෙන්ම ලංකාවේ වෙහෙර විහාරස්ථානවල, ගම්බද පළාත්වල දහම් පාසල් දරුවන්ට උදව් උපකාර කර තිබෙනවා. අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල දරුවන් විශාල පිරිසකට ශිෂ්‍යත්ව ලබාදීලා තිබෙනවා. 

ඒ වගේම තායිලන්තයට වැඩම කරන ලංකාවේ සෑම ස්ථානයකම භික්ෂූන් වහන්සේලාව වට්ඉන්දර විහාරස්ථානයේ නවාතැන් පහසුකම්, දානය පවා සපයා දෙනවා. මේ නිසා තායිලන්තයයි ශ්‍රී ලංකාවෙයි බෞද්ධත්වයේ මිත්‍රකම් සංකේතය විදිහට මේ විහාරස්ථානය හඳුන්වන්න පුළුවන්'' යැයි පැවසීය. 

තොරතුරු සපයා ගැනීමේදී බැංකොක් නුවර 'සවාරි' සංචාරක සමාගමේ නාලක කරුණාරත්නගේ සහ මානෙල් ලංකා ආපන ශාලාවේ නිමල් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ යන මහත්වරු සහාය දැක්වූහ.

(4) (5) (6)

පැය 24 පුරා බණ නොඅැසුවත් ඇමෙරිකාවේ බෞද්ධ ප්‍රජාව ආධ්‍යාත්මික අතින් ඉහළ තැනක ඉන්නවා

ඇමෙරිකාවේ ස්ථාපිත වූ ප්‍රථම ථේරවාදී බෞද්ධ විහාරස්ථානය වන්නේ වොෂිංටන් බෞද්ධ විහාර මධ්‍යස්ථානයයි. එම බෞද්ධ විහාරය අද ඊයේ පිහිටවූවක් නොවේ. එහි ඉතිහාසය වසර පනහකට වඩා දුර යයි. එලෙසින් ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන පරිපාලන නගරය වන වොෂිංටනයෙහි ථේරවාදී බෞද්ධ පන්සලක් තැනීමට පුරෝගාමී වූයේ අපවත් වී වදාළ අතිපූජ්‍ය අග්ගමහා පණ්ඩිත මඬිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමිපාණෝය.

වත්මනෙහි වොෂිංටන් විහාරයෙහි ප්‍රධාන සංඝනායක ධුරයේ කටයුතු කරනු ලබන්නේ උතුරු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක මෙන්ම වොෂිංටන් බෞද්ධ ශාසන සමිතියේ සභාපතිත්වයද හොබවන අතිපූජ්‍ය මහරගම ධම්මසිරි නාහිමියන්ය.  

ඇමෙරිකාවේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකික ජනතාව මෙන්ම අනෙකුත් බෞද්ධ බැතිමතුන්ට දහමෙන් සිත් නිවන මහා කර්තව්‍යයක යෙදී සිටින උන්වහන්සේගේ දුරදක්නා දැක්ම මත වොෂිංටනයට භාවනා මධ්‍යස්ථානයක්ද උරුමය හිමිව තිබේ. පසුගියදා එහි විවෘත කිරීම් සිදුවූයේ ඇමෙරිකාවේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති ප්‍රසාද් කාරියවසම් මහතා මෙන්ම එරට සෙනෙට් සභාවේ සභික මහතෙකු ඇතුළු සම්භාවනීය අමුත්තන් රැසක් අතිනි. 

වොෂිංටන් විහාරාධිපති අතිපූජ්‍ය මහරගම ධම්මසිරි මාහිමිපාණන් 'අද' පුවත්පත සඳහා ලබාදුන් පිළිසඳරකි මේ. 

Q ලොව පුරා වැඩමවමින් ධර්ම සේවයෙහි යෙදෙන අතරේ වොෂිංටන් විහාරයෙහි විහාරාධිපති ලෙස දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ වැඩ වසන ඔබවහන්සේ මේ ඇමෙරිකානු සමාජය දකින්නේ මොන විදියටද? 

ඇමෙරිකානු සමාජය ගැන හරිහැටි අධ්‍යයනය කළොත් අපට ඔවුන්ගෙන් ගත හැකි, ගත යුතු බොහෝ හොඳ දේ තිබෙනවා. ඒ අතරින් සාමාන්‍ය සමාජයේ ස්වභාවය ගෙනහැර පෑවොත් මනුස්සයා මනින්නේ බොහෝවිට මනුස්සකමින්. 

ඒ හැර අපේ ශ්‍රී ලංකාවේ වගේ පුද්ගලයාගේ තනතුර, පැලැන්තිය, ප්‍රභූත්වය හෝ රැකියාවේ උසස් බව නිසා නොවෙයි. යමෙකුගෙන් ඔබ කරන රස්සාව කුමක්ද? වයස කීයද? වැටුප කීයද? ඔබ විවාහකද? ඒ ආදී වශයෙන් කිසිවක් අහන්නේ නැහැ. (බොහෝ විට) එලෙස ඇහුවොත් එය ශීලාචාර නොවන බව තමයි වැඩි දෙනාගේ හැඟීම වන්නේ.

මනුස්සයාගේ ගතිගුණ මෙයාලා හඳුනාගන්නේ ඒ ඇසුරින්. ඒ නිසා පෞද්ගලිකත්වය ඉහළින්ම අගය කරන සමාජයක්. තමුන්ගේ බොහෝ දේ සොයන්න, බලන්න තිබෙන නිසා ඔවුන් අනෙක් අයගේ දේ ගැන සෙවුම් බැලුම් කරන්නේ නැහැ. ඒ වගේම තමයි නීතිගරුක වීම.

කවුරුවත් මගතොටේදී හෝ වෙනත් කිසි තැනකදී නීති කඩන්නේ නැහැ. කොපමණ ජන ශූන්‍ය වූ මොහොතකදී හෝ රතු එළිය දැල්වේ නම් කොළ එළිය එනතෙක් කවුරුවත් රථය පදවන්නේ නැහැ. බැරි වෙලාවත් අනතුරක් වුණොත් ගහ බැණගෙන එන්නෙත් නැහැ. 

''ඔයාට කොහොමද? ඔයාට අනතුරක් නැහැ නේද?'' අන්න ඒ විදියට විනීතව තමයි හැසිරෙන්නේ. ඇත්ත වශයෙන්ම ශීලාචාරකම කියන්නේ එවැනි දේවලටයි. ඒ විදියට අපට ඇමෙරිකානු සමාජයෙන් ඉගෙන ගැනීමට බොහෝ දේ තිබුණත්, එයාලටත් එපා වී ඉවත දමන, බැහැර කරන දේ තමයි ශ්‍රී ලාංකේය සමාජයේ බොහෝ දෙනා ඉහළින්ම වැලඳගන්නේ සහ අනුගමනය කරන්නේ.

Q මොනවද ඔවුනට එපා වී, ඉවත දමන එවැනි දේ? ඒ ගැන සඳහන් කළොත්?

උදාහරණයකට ගත්තොත් අපි ක්ෂණික ආහාර වර්ග ගනිමු. මම හිතන්නේ ඉතාම පෝෂ්‍ය ගුණදායක දේශීය ආහාරපාන තිබියදී අපේ ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩි දෙනා අද පරිභෝජනයට ගන්නේ ක්ෂණික ආහාරයි. ඒ වගේම සැණෙකින් ආහාර පාන ඇනවුම් කළ හැකි අවන්හල් ජාලවල වැඩිමනක් තිබෙන්නේ කලින් සකසන ලද ආහාර වර්ගයි.

මේවා කල් තබාගැනීම සඳහා ශරීරයට ඉතා අහිතකර කෘත්‍රීම රසකාරක, වර්ණකාරක ආදී බොහෝ දේ අඩංගුයි. ඒ වගේම මේවායේ පණුවන් එහෙම සිටින්නත් පුළුවන්. (එවැනි දේ වාර්තා වෙලත් තිබෙනවා). හොට් ඩෝග්ස් කියයි, හැම් බර්ග(ර්) කියයි. එවැනි තව නම් කළ හැකි බොහෝ දේ තිබෙනවා. ඒවා ඇත්තටම ශරීරයට හොඳ නැහැ කියන දේ දැන් මේ සමාජය වටහාගෙන සිටිනවා. 

මේ නිසා ජනතාව දැන් ටිකෙන් ටික එවැනි ආහාර පානවලින් ඈත් වී ඇති වගක් පෙනෙනවා. මේ නිසාම එවැනි ෆාස්ට් ෆුඩ්ස් කියන ආයතනවල ආහාර පානවල මිල ශීඝ්‍ර‘යෙන් පහත වැටිලා.

නමුත් දැන් අපේ රටේ ගත්තොත් එවැනි ලෝ ප්‍රචලිත වෙළෙඳ නාම යටතේ ඇති ආහාර පාන ඇති ස්ථානවලට අපේ සමහර උදවිය යන්නේ මහ උජාරුවෙන්. හැබැයි උගත් – දැනුම්වත් ජනතාව තමන්ගේ දරුවන් ඒවාට රැගෙන යන්නේ නැහැ. ගිහින් රුපියල් දහස් ගණනින් වියදම් කරන්නේ නැහැ. ඇත්ත වශයෙන්ම ඒ විදියට ඇමෙරිකානු සමාජය බැහැර හරින දේ තමයි අපේ බොහෝ දෙනා වැලඳගන්නේ.

අපට ඇමෙරිකානු සමාජයෙන් ගත හැකි බොහෝ හොඳ දේ තිබෙනවා. මේක බාහිරව දකිනවාට වඩා මිනිසුන් අතර වූ සන්නිවේදනයේදී සහ ක්‍රියාත්මක වීමේදී ඔවුන් හරි ආචාරශීලීයි. උදව් කරන්න කැමති මිත්‍රශීලී ජාතියක්. දකුණු ආසියානුවන් වන අප දිහා සමහර බටහිර රටවල ජනතාව අවඥාවෙන් බැලුවත්, මෙයාලා එහෙම නැහැ. පාරක් ඇහුවත් තමුන්ගෙ කාර්යය නවතා දමා ඉතා හොඳින් ඒ ගැන කියාදෙන මිත්‍රශීලී ජනතාවක්. මෙන්න මේ වගේ ගුණාත්මක දේ තමයි අප මෙවැනි රටවලින් ගත යුතු වන්නේ.

Q ඒ කාරණාවලට අමතරව මෙම වොෂිංටන් විහාරයෙහි අතීතය ගැනත්, මෙය පිහිටුවීමට හේතු වූ කාරණා ගැනත් සිහිපත් කළොත්?

අතිපූජ්‍ය අපවත් වී වදාල අග්ගමහා පණ්ඩිත අප මහනායක හිමි වූ මඩිගේ පඤ්ඤාසීහ මහනායක හිමියන් 1965 දී විතර ඇමෙරිකාවේ චාරිකාවක නිරත වුණා. උන්වහන්සේ වැඩම කොට සිටි ඒ කාලයේ වෙසක් දින යෙදී තිබුණත් ඒ වෙනුවෙන් කිසිදු උත්සවයක් සංවිධානය වන බවක් දැක නැහැ. ඒ නිසා ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයටත් කතා කොට, වෙසක් දින සැමරුම් වැඩසටහනක් ක‍‍ළොත් හොඳ යැයි යෝජනා කළා.

නමුත් ඒ වෙනුවෙන් නිශ්චිත තැනක් තිබිලා නැහැ. ඒ හැරත් උත්සවයක් කරන්න තරම් සංවිධානයට පිරිසක් ඉඳලත් නැහැ. ඒ කෙසේ වෙතත් තානාපති කාර්යාලයේ සිටි නිලධාරීන් සහභාගි වූ උත්සවයක් සාර්ථකව පවත්වා තිබෙනවා. මෙවැනි උත්සවයක් සංවිධානය කරන්න පන්සලක්වත් තිබුණා නම් හොඳය යන අදහස මඩිහේ මහනාහිමියන්ට අැතිවුණා.

ඒත් එය හිතන තරම් පහසු නොවුණත් එවකට අගමැතිව සිටි ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාට කියා ඩොලර් 15,000 ක් වූ මුදල කෙසේ හෝ සොයාගෙන තමයි පන්සල සඳහා වූ ගොඩනැගිල්ල එදා මිලදීගෙන තිබෙන්නේ. අද මේ ස්ථානයෙහි වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 1.8 ක් විතර වෙනවාලු. එදා ඒ ලෙසින් ඇරඹි වොෂිංටන් විහාරයෙහි විහාරාධිපති නාහිමි වූයේ බෝපේ විනීත හිමියන්.

පසුව දික්වල පියනන්ද පණ්ඩිත හිමියන්, ඉක්බිතිව වත්මනෙහි බටහිර වර්ජිනියාහි භාවනා මධ්‍යස්ථානයෙහි නිර්‘මාතෘ වන හේන්පොළ ගුණරතන ස්වාමීන් වහන්සේත් විහාරාධිපති ලෙස කටයුතු කළා. උන්වහන්සේ එම භාවනා මධ්‍යස්ථානයෙහි වැඩවසන බැවින් මහනායක හිමියන්ෙග් අනුදැනුම යටතේ ඊළඟට 1988 දී විතර මා මෙහි විහාරාධිපති ලෙස පත්වුණා.

Q නොබෝදා විවෘත කෙරුණු මේ භාවනා මධ්‍යස්ථානය ගැන විස්තර කතා කළොත්?

මෙය කාලාන්තරයක් තිස්සේ තිබුණු අදහසක්. මේ වෙනුවෙන් එක්තරා අවස්ථාවක අප ගරුතර මහනායක හිමියන් ඉඩමක් බලන්න වැඩ සිටියා. 94 දී විතර අක්කර හතක පමණ ඉඩමක් ඒ වෙනුවෙන් සොයාගත හැකි වුණා. නමුත් එය ප්‍රධාන පාර අසල තිබුෙණ.

මේ නිසා පසුව අප එය විකුණා දමා, දායක භවතුන්ගෙන් ලද මුදල් ඉතා අරපිරිමැස්මෙන් එකතුකොට වත්මනෙහි මේ විදිහට ස්ථාපිත කෙරුණු භාවනා මධ්‍යස්ථානය නිර්මාණය කළ හැකි වුණා. ඉතාම රමණීය සුන්දර පරිසරයක මෙය පිහිටා තිබෙන්නේ. දානමාන පිංකම් සියල්ල සිදුකොට මෙය රැක බලාගැනීම ආදී සියලු කටයුතු සිදුවෙන්නේ මෙරට වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයන් වෙතින්.

නමුත් බෞද්ධ හරය සොයාගෙන ආධ්‍යාත්මිකව සිත දියුණු කරගැනීමේ අටියෙන් භාවනා වැඩසටහන් සඳහා 95%ක්ම වගේ එන්නේ ඇමෙරිකානු ජාතිකයන්.

Q ඇමෙරිකාවේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයන් පන්සලේ වැඩ කටයුතුවලට මොන විදිහටද දායක වෙන්නෙ?

වොෂිංටන්හි පමණක් ශ්‍රී ලාංකේය පවුල් හාරසීයක් පමණ වෙනවා. රාජ්‍ය මට්ටමින් කිසිදු අනුග්‍රහයක් නොලබන වොෂිංටන් විහාරයෙහි සියලු කටයුතු සඳහා දායකත්වය ලබාදෙන්නේ එම ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රජාවයි. ශාසන සමිතිය මෙන්ම ඉතා උනන්දුවෙන් දානය දීම ඇතුළු සියලු පිංකම් සඳහා ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික කටයුතු පසෙකලා පන්සල හා සම්බන්ධ වෙනවා.

මෙම වොෂිංටන් විහාරය සමග ඔවුන්ගේ ඇති බැඳීම හරි ඉහළයි. වෙසක්, පොසොන් ඒ සියලු අවස්ථාවලදී ඔවුන් විවිධ බෞද්ධ වැඩසටහන් සංවිධානය කරනවා. බොදු බැති ගී ආදී ප්‍රසංග පවත්වනවා. විහාරයේ පවත්වාගෙන යනු ලබන ඉරිදා දහම් පාසලට කිලෝමීටර් හැට – හැත්තෑව සහ ඊටත් වැඩි දුර ගෙවා තම දරුවන් රැගෙන එනවා.

විහාරය නිසා ඔවුන් තනිවෙලා නැහැ කියන හැඟීම ඔවුන් විශ්වාස කරන දෙයක්. නිවසක පැවැත්වෙන බණකට, විවාහ උත්සවයකට, ඒ ආදී ඕනෑම අවස්ථාවකට පන්සලේ දායකත්වයද ලබමින් බුදුදහමේ ආශීර්වාදය ඔවුන් නිතැතින් ලබාගන්නවා. මෙහි සිටින බුද්ධිමත් වගේම හරවත් මවුපියන් තම දරුවන් හසුරුවන්නේ ඒ විදිහටයි. අද අපේ ලංකාව ගත්තාම නොයෙකුත් අපරාධ ගැන අහන්න දකින්න ලැබෙනවා. නමුත් පැය 24 පුරාම මෙහි වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රජාව පිරිත් – බණ ඇසුවේ නැතත් ආධ්‍යාත්මිකව ඉතා හොඳ තැනක සිටින බව කියන්න පුළුවන්.

සටහන / ඡායාරූප සඳුන් ගමගේ (ඇමෙරිකාවේ සංචාරයකින් පසු)

DSC_9346 DSC_9363 DSC_9368  DSC_9386 DSC_9407 DSC_9448 DSC_9461 DSC_9465 DSC_9466 DSC_9471

බොදු සිරිතෙන් ලොව අමතා හෙළ සිරිතත් ලොවට බෙදන ඕමල්පේ සෝභිත නාහිමි

ලෝකවාසීන් වෙත සදහම් සිසිල උරුම කරනු පිණිස සොබාදහමේම අපූරු නිර්මාණයක් ලෙස ඕමල්පේ නම් වූ ගමෙහි 1950.05.26 වන දින ජන්මාභිෂේකය ලත්, පිංවත් කුළ කුමරු  මාපිය සෙනෙහස් රැකවරණ සීමාවේ රඳාහිඳින ලද්දේ දශකයකට මඳක් වැඩි කාලයකි. සසර පුරුද්දට අවනත වෙමින් පුරුදු සුපුරුදු සදහම් වඩවනු රිසියෙන් මවුපිය ඇකයෙන් බැස සසර ගමන කෙටි කරගත හැකි කෙටිම මග වන බුදු මගට පියනගනුයේ 1960ක් වූ පොසොන් මස 22 වන දින බුද්ධ පුත්‍රයෙකු ලෙසිනි.

ලාල්පේ සිරිවංශ නායක හිමියන්ගේ මාර්ගෝපදේශකත්වයෙන් පැවිදි බිමට පත්,  ඕමල්පේ ජන්ම ලාභය ලද කුල පුත්‍රයා එදා පටන්  ඕමල්පේ සෝභිත හිමි නමින් ප්‍රකට විය. වසර එකොළහකින් පැවිදි බිමට පැමිණි සෝභිත හිමි තවත් වසර එකොළහකින් උපසම්පදාව ලැබීය. අපරිමාන ප්‍රතිභාවකින් යුක්ත අප හිමියන්ගේ නවෝදයේ නව හැරවුමක් සිදුවනුයේ පොතේවෙල ජිනරාජ පිරිවෙනෙහිදීය.

අකුරට දක්වන ලද අසහාය ළෙංගතුකමත් උන්වහන්සේ විසින් තනා ගන්නා ලද ඉලක්කයත් මල්ඵල ගැන්වූ අවස්ථාවක් වශයෙන් උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයට සුදුසුකම් ලැබූහ. විශ්වවිද්‍යාලය අලුත් මෙන්ම වෙනස් තැනක් වූයේ ඒ තුළ නිදහස, උද්වේගය ආවේගය, ආකර්ෂණය මෙන්ම සදාචාරයත් දුරාචාරයත් පැවතීමය.

ඒ අතර දේශපාලන සංකල්පද උන්වහන්සේගේ සිතට ආකර්ෂණය නොවුණා නොවේ. එහෙත් අප නා හිමියන් හොඳ නොහොඳ හඳුනාගැනීමත්  නොහොඳ ඉවත්කර හොඳ සමග ආත්ම ගතවීමත් සසර පුරුද්දට සිදුවූ එකක් බඳුය. අප නා හිමියෝ එදා මෙදා තුර යුතුකම වගකීමක් ලෙසද වගකීම යුතුකමක් ලෙසද සලකමින් ක්‍රියා කළ හිමි නමකි.

විශ්වවිද්‍යාලයේ චරිත අතර සුචරිතයක් බවට පත් වූ උන්වහන්සේ විභාග අවස්ථාවකදී නායක හිමියන්ගේ අපවත්වීම සමග  උන්වහන්සේ විසින් ගන්නා ලද දැඩි තීරණය උන්වහන්සේගේ නායකත්වයේ අතු ලියළුණු අවස්ථාවක් වශයෙන් දැකිය හැකිය. විභාගය අතහැර නායක හිමියන්ගේ කටයුතු සඳහා දායක වූයේ උතුම් මානව පුරුෂාර්ථයන් සහ කෘතවේදී බවද ප්‍රකට කරවමිනි.  

පැවිදි හිමි නමක වශයෙන් ආගමිකත්වයත් රකිමින් බෝසත් ගුණයද විහිදුවමින් විශ්වවිද්‍යාල ජීවිතය තුළ තත්ත්පර වුවද විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයේ මහා භික්ෂු සංගමය පිහිටුවීම, බෞද්ධ සහෝදර සංගමය පිහිටුවීම, අන්තර් විශ්වවිද්‍යාලයීය  භික්ෂු සංගමය පිහිටුවීම ආදී වූ පුරෝගාමී කටයුතු රාශියක උන්වහන්සේ නිරත වූහ. ”මල වඩාත් සුවඳවත් වන්නේ පිපෙන විටය”.

ඕමල්පේ සෝභිත හිමි භික්ෂු චරිතයේ සුගන්ධවත් බව විශ්වවිද්‍යාලය තුළ ශිෂ්‍ය සංගම් 13 ක ලේකම් ධුරයන් දැරීම තුළින් පසක් කරගත හැකිය. මහා  භික්ෂු සංගමයේ උපදේශකවරයා වශයෙන් උන්වහන්සේ නායකත්වය සපයන ලද්දේ උන්වහන්සේ සසරින් ගෙන එන ලද නායකත්වය වපුරාලමිනි.'ගසක් නම් වන්නේ ගසේ ගෙඩියේ නමිනි' අප නායක හිමියන්ගේ නායකත්වය උන්වහන්සේ තුළ පැවතියා වු සක්‍යතාවන් තුළින් මතු වූ නායකත්වයකි.

අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආරාධනයෙන් ශ්‍රී වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ ගුරුවරයෙකු සේ ගුරු සේවයට පත්වුණු අප නාහිමියෝ 1970 තවත් උන්වහන්සේගේ ජීවිතයේ නව හැරවුමක් සනිටුහන් කරගන්නා ලද්දේ ශාස්ත්‍රපති විභාගයද ජයගැනීමත් සමගගුරු සේවයේ ගරු චරිතයක් වෙමින් නාගදීප විද්‍යාලය, ගැටමාන්න මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, බෙලිඅත්ත පඤ්ඤාසීහ විද්‍යාලය, කහවත්ත මහා විද්‍යාලය, දෙමටගොඩ වේළුවන විද්‍යාලය, බෝලාන මහා විද්‍යාලය යන පාසල් ගණනාවකම ගුරු සේවයේ යෙදෙමින් සමාජ හා ශාසනික සේවාවක උන්වහන්සේ නිරත වූ බවද මෙනෙහි කළ යුතුය.

1981 දී ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකාය මගින් ප්‍රධානය කරන ලද ''රාජකීය තායිලන්ත ශිෂ්‍යත්වය'' සෝභිත නාහිමිපාණන් වහන්සේට හිමිවිය. ජාතික චරිතයක්ව සිටි අප නාහිමියෝ තායිලන්තයේත් ලාත ඕසය, මැලේසියාව, සියම වැනි රටවල්වලට අත්‍යවශ්‍ය චරිතයක් බවටද පත්වූයේ උන්වහන්සේ තවත් චරිතයට එකතු කරගන්නා ලද පුරුෂාර්ථ හේතුවෙනි.

සැදැහැමි පැවිදි ජීවිතයක් ගත කළ නාහිමියෝ යුක්තියට හිස නමන අයුක්තියට විරසක වන පෞරුෂත්වයෙහි ලක්ෂණ උන්වහන්සේ විශ්වවිද්‍යාලයේදීත් ශ්‍රී ලංකාව තුළදීත් තායිලන්තයේදීත් එක සේ භාවිතයට ගත්හ. ''අංකෝර්වත්'' විහාරස්ථානය අපහසුතාවට පත්කරමින් කාම්බෝජයේ නිෂ්පාදනය කළ ''අංකෝර්'' නම් වූ බියර්වලට විරෝධතාව පළකරමින් ක්‍රියා කළහ. කාම්බෝජයේ පුවත්පතකට ''අංකෝර්වත් දූෂණය'' නමින් ලිපියක් පළ කළේ ද විශේෂයෙන්ම උන්වහන්සේ සැබෑ යුග පුරුෂයෙකු වූ හෙයිනි.

උන්වහන්සේට 1983 වසරේදී දිල්ලි විශ්වවිද්‍යාලයේ ලද ආචාර්ය උපාධිය හිමිවිය. හෙළ බසින් ලොව බස ආක්‍රමණය කිරීමට ආචාර්ය ඕමල්පේ සෝභිත හිමියන්ට හැකි වූයේ  ඕල් ඉන්දියා රේඩියෝහි  භාෂා පරිවර්තකයෙකු  වීමත් සමගමය.

බෝධිරාජ පිරිවෙනහි නවෝදයත්, බෝධිරාජ ධර්මායතනයේ ප්‍රබෝධයත්, අප නායක  හිමිපාණන් වහන්සේගේ මාර්ගෝපදේශකත්වයත් දෙස් විදෙස් දායකකාරකාදීන්ගේ දායකත්වයත් එකිනෙකට සංකලනයවීමෙන් බෝධිරාජ ධර්මායතනය මහජන හිතසුව පිණිස ගොඩනැගුණු සමාජ සංවිධානයක් බවට පත් විය. තුන්කල් ඤාණය මෙහෙයවා වර්තමානයේ සිට අනාගතය පුරෝකථනය කරලීමේ යෝධ බලය හිමිකරගන්නා ලද අප නාහිමියෝ සමාජ සෝධකයෙක්, සමාජ සේවකයෙක් පමණක් නොව ධර්ම ප්‍රචාරකයෙක්ද කල්‍යාණ මිත්‍රයෙක්ද වූහ.

ඇඹිලිපිටියේ පානීය ජල යෝජනා ක්‍රම පැවතුණෙද පානීය ජලය ගැටලුවක් වූ ඇතැම් ගම්වල පානීය ජල අවශ්‍යතාව පූරණය කරනු පිණිස පවුල් දහසකට එනම් සාමාජිකයන් පන්දහසකට පමණ ජලය සැපයීමේ ව්‍යාපෘතිය දියත් කළේ අප නාහිමියෝ ය.

තමන් වහන්සේගේම පරිකල්පන ශක්තියත් නොපසුබස්නා වීර්යත් අත්වැල් බැඳගැනීමේ ඵලයක් වශයෙන් ගොඩනැගුණු බෝධිරාජ පිරිවෙන, බෝධිරාජ ධර්මායතන මහා පිරිවෙන බවට පත්විය. ජාතියට උගත් බුද්ධිමත් ජාතියේ මුර දේවාතාවුන් බිහිකිරීමේ උදාරතරම ශාසනික සහ අධ්‍යාපනික සේවාව එමගින් දියත් විය.

විශේෂයෙන්ම සාමණේරයන් වහන්සේලා පනස් නමකට වැඩි පිරිසක් බුදු දහම, පාලි, සිංහල, ඉංග්‍රීසි ආදී වූ විෂයන් ඉගෙනීමෙහි නිරත වෙති. උන්වහන්සේලා උදාවන හෙට දිනයේ දී ඒ ශිල්ප ශාස්ත්‍ර ආදී ඥානය මතු පරපුරට මුදා හරිනු නිසැකය. එයද අප නාහිමියන්ගේ උදාරතර පරමාර්ථයකි.

ජාත්‍යන්තරයේ දහම් සලකුණ වන බෝධිරාජ පදනම ජාත්‍යන්තර භාවනා මධ්‍යස්ථානය සිරිලකට දායාද කරනු ලබන්නේ කාලීන අවශ්‍යතාවක් ඉටුකරවාලමිනි. දෙස් විදෙස් ගිහි පැවිදි කා හට වුවද ජාත්‍යන්තර භාවනා මධ්‍යස්ථානය සදහම් නවාතැනකි.

ඇඹිලිපිටියේ ස්ථාපනය කරන ලද බෝධිරාජ ධර්මායතනය ඇඹිලිපිටියෙන් රට පුරාවට ද සදහම් සේවාවන්වල නිරත වන බව සපථ කරනු වස් කාම්බෝජ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන නම් කළ  හැකිය. කඩුවෙල ඉහළ බෝමිරියේ පිහිටා ඇති මෙම මධ්‍යස්ථානය කාම්බෝජ හික්ෂූන් වහන්සේලා තිස් නමක් පමණ අධ්‍යාපනය ලබන බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයකි. ජාත්‍යන්තර සදහම් චාරිකාවකට සූදානම් කරවන මෙම ව්‍යාපෘතිය ද පරමාදර්ශී පැවිදි පරපුරකින් පැවත එන පූජ්‍ය  ඕමල්පේ නායක හිමියන්ගේ සංකල්පයක් මත බිහි වූවකි.

1962 දී ආරම්භ කරන ලද බෝධිරාජ දහම් පාස‍ෙල් මේ වන විට සිසුන් 1700 ැක් පමණ ඉගෙනුම ලබන අතර ගිහි පැවිදි ආචාර්යවරු හැට දෙනෙකුගෙන් සමන්විත බෝධිරාජ දහම් පාසල අප නාහිමියන්ගේ තුන් කල් නැණ නුවණින් බිහි වූ තවත් සමාජ සේවා ආයතනයකි.
විශ්ව ගම්මාන සංකල්පය ඇඹිලිපිටිය වැනි දුරබැහැර ගම්මානවලට පැතිරෙන කල ජාත්‍යන්තර පාසල් සංකල්පය එයට පිළිතුර විය.

සිංහල භාෂාව කවදත් අභිමානනීය භාෂාවකි. බාධකය වී ඇත්තේ එය ජාත්‍යන්තර භාෂාවක් නොවීමයි. ජාත්‍යන්තරයට පිය මනිනු පිණිස ඇති භාෂා බාධක ඉවත් කරනුවස් බෝධිරාජ විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලද්දේ 2002 වසරේදී ය. එහි මේ වන විට ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවෝ 900 ක් පමණ අධ්‍යාපනය ලබති. ඉංග්‍රීසි පාසලක් ආරම්භ කිරීමට අප නායක හිමියන් පුරෝගාමී වුවද උන්වහන්සේගේ අදහස මෙබඳු එකකි. 

''ඉංග්‍රීසිය යනු තවදුරටත් ඔටුන්නක් හෝ කඩුවක් නොව අපේ ගමන පහසු කරවන පාරිභෝගික උපකරණයක් පමණක්මය.''
 මෙමගින් ද උන්වහන්සේගේ දැක්ම හෙළ බසට සහ හෙළ සිරිතට ඇති බැඳීම පැහැදිලි කරයි.

බෝධිරාජ ධර්මායතනයේ සේවාවන් ලෙස බෝධිරාජ ජාත්‍යන්තර පෙර පාසල, බෝධිරාජ පෙරපාසල් සමූහය, බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, ලෝකයේ ප්‍රථම ගව අනාථාගාරය, කිරි ගව අභය දාන වැඩසටහන, මෙත්සෙවණ නිවාසය, විසාකා නිවාසය, බෝධිරාජ ළමා නිවාසය, කළබල බිංදු උද්‍යානය, කාබනික පොහොර ව්‍යාපෘතිය, ඩේවිඩ් රොද්‍රිගු ළමා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය, ගාමිණී වැඩිහිටි නිවාසය, මෙත්සෙවන කාන්තා නිවාසය, මාතෘ සුභ සාධන වැඩසටහන, සහන සේවා සමිතිය, අක්ෂිදාන සංගමය, බෝධිරාජ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය  සිංගපූරුව, බෝධිරාජ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය මැලේසියාව දැක්විය හැකිය.

 සුනාමි සහන මණ්ඩල යෝජනාව රටට අවාසි ගෙනෙන එකක් සේ පෙනුණු කල අප නාහිමියන් දින 07 ක් පුරාවට දළදා මැදුර අබියස උපවාසයක යෙදුණේ ජාතියේ මුර දේවතාවෙකු ලෙසිණි. සුනාමි සහන මණ්ඩල යෝජනාවට විරුද්ධ වුවද සුනාමියෙන් අවතැන් වූ දහස් ගණනකට නිවාස තනාදීමේ ව්‍යාපෘතිය අප නාහිමියන් දියත් කරන ලද්දේ විපතේදී හැර නොයන කල්‍යාණ මිත්‍රයෙකු විලසිනි.

පූජ්‍ය නිවිතිගල විජිත හිමි

 

 

උපන් දා සිට කරපු පව් නැත වරක් වැන්දොත් බෝ රදුන්

'උපන් දා සිට කරපු පව් නැත-වරක් වැන්දොත් කැලණියේ' යන පින්වත් කතාව බෞද්ධ ජන සමාජය තුළ සමාජගත වී ඇත. එපරිද්දෙන්ම 'උපන් දා සිට කරපු පව් නැත-වරක් වැන්දොත් බෝ රදුන්' යනුවෙන් බොහෝ අය පවසති. අනුරපුර මහ මෙවුනාවේ වඩා හිඳුවා ඇති ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ අනුබුදුවරයෙකු බඳුය.

පෙරදා අනුරපුර සිරිමා බෝ සමිඳුන් වැඳ පුදා ගැනීම ඉතාමත් දුෂ්කර කාර්යයක් විය. ගමන් පහසුකම් නොතිබූ පුරාණයේ සැතපුම් සිය ගණන් පා ගමනින් දුර ගෙවා දින ගණන් ගත කරමින් සිරිමා බෝ සමිඳුන් වැඳ පුදා ගැනීමට දිවයිනේ හතර දිග්බාගයේ බෞද්ධ ජනතාව ඇප කැපවූහ. ලෙඩදුක් කරදරවලට, ජීවිත ගැටලු විසඳාගැනීමට, දූ පුතුන් ලබාගැනීමට, බෞද්ධ ජනතාව භාරහාර වූයේ සිරිමා බෝ සමිඳුන්ටය. බොහෝවිට එම බාරහාර ඉෂ්ට සිද්ධවී තිබේ. එදා පැවැති ඒ අතීත ජන සංස්කෘතිය ජන කවියා දුටුවේ මෙසේය. 

''ගමේ ඉදං බත් බැඳගෙන තිසා වැවට එඤ්ඤයි
තිසා වැවේ නෙළුම් කොළේ බත් දාගෙන කඤ්ඤයි 
එතන ඉඳන් පෙහෙවස් වී උඩමළුවට යඤ්ඤයි 
උඩමළුවේ බෝධි සාදු පිරිමි පුතෙකු දෙඤ්ඤයි''

දුවා දරුවන් නැති අඹු සැමියෝ මෙසේ බෝ සමිඳුන් වෙත පැමිණ බාරහාර වී සිය ප්‍රාර්ථනා ඉෂ්ට සිද්ධ කරගනිති. ඒ තරමටම බෝධි සාදු අනුහස් සම්පන්නය. පොසොන් පෝ දිනවල අනුරපුර පින්බිම ඉඩක් ගන්නට බැරි තරමටම සැදැහැවත් බෞද්ධ ජනතාවගෙන් පිරී පවතී. එම දිනවල සිරි මා බෝ සමිඳුන් නිදහසේ වැඳ පුදාගැනීමටද ඉඩකඩ ලබාගැනීම අසීරුය.

පොසොන් පෝ දිනවල කිටිකිටියේ ආගමිකවත් පිළිවෙත් කරනවාට වඩා ටිකක් හෝ පහසුවෙන් වෙසක් පෝදාට සිරිමා බෝ සමිඳුන් වැඳපුදා ගත හැකිය. පොසොන් පෝදා මිහිඳු මා හිමියන්ගේ දවසයි. වෙසක්පෝ දා බුදු හිමියන්ගේ දවසයි. මේ නිසා සම්බුද්ධ ජීවිතයට සම්බන්ධ සිරිමා බෝ සමිඳු, එමෙන්ම සර්වඥ ධාතුවලින් පිරී පවතින ස්වර්ණමාලී චෛත්‍යය වෙසක් පෝදා වැඳපුදා ගැනීම වඩාත් උතුම් වේ. 

සිරිමා බෝ සමිඳුන් ඇතුළු අටමස්ථානය වැඳ පුදා ගන්නට අනුරපුරයට එන සැදැහැවත් බෞද්ධ ජනතාව වඩාත් සංවරශීලීව මෙන්ම සුදුවතින් සැරසී සංයමයෙන් හැසිරීම සම්බුදු හිමියන්ට කෙරෙහි දක්වන ප්‍රතිපත්ති පූජාවකි. 

වෙසක් දවස හරියටම බුදුන් වැඩි දිනයක් මෙනි. මෙදින අප හැම දෙනාම හිතට ගත යුත්තේ බුදු සිරිතට අනුව අපේ දිවි පෙවෙත සකස් කරගැනීමටය. උදේ සිට රෑ වනතුරු අපට හතර වටින් ඇහෙන්නේ පන්සිල්, ධර්ම දේශනා යන ගුණසිරිත්, සාරධර්ම ආදියයි. මේවා කෙතරම් පැවතියත් ඇතැම් ජීවිත පෙළගැසී සිටින්නේ අපචාරවලටය.

තමන් හැදූවැඩූ මවුපියන් අමතක කර නොසලකා හරින ඇතැම් දරුවෝද සිටිති. වියපත් මවුපියන් කරදරයක් කර සලකා සමහරු සිය මවුපියන් මහමග අම්බලම්වල බස් නැවතුම්පළවල දමායති. බලු කූඩුවල රඳවා තබති. සමහර අය මවුපියන් මරා දමති. සමහර පියවරු තම ලෙයින් උපන් දූවරු දූෂණය කරමින් අඹුකමට තබාගනිති.

බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරය අනුව සාරධර්මවලින් පිරී තිබූ මවුපිය දූදරු සෙනෙහස අද දියාරු වී ගොසින්ය. තිරිසන් ලෝකයේ පවත්නා මෙවැනි දුෂ්චරිතයන් සියල්ල පිටුදැක ගුණයහපත්කම්වලින් පිරුණු මානව සමාජයක් ගොඩනගන්නට සම්බුදු දිනය හෙවත් වෙසක් දිනය අපට යොදාගැනීමට හැකිය. වෙසක් දිනය මල් පහන් පිදීමට පමණක් නොව ගුණදහම් පිරීමටද යොදාගැනීමට අප උනන්දු විය යුතුය. 

සම්බුදු දහමේ නිජබිම අනුරාධපුරයයි. එදා අනුරපුර අගනුවර වශයෙන් පැවති සමයේ රජකමේ මූලික ගති ලක්ෂණය වූයේ ආගම දහමට මුල්තැන දීමයි. බලයට පත්ව සිටි හැම රජෙකුම සිය මූලික වගකීම ලෙස ඉටුකර ඇත්තේ, ආගම දහම දියුණු කිරීමයි. අනුරපුර රාජධානිය තුළ ගමක් ගමක් පාසා වෙහෙර, විහාර, පන්සල් දකින්නට ලැබෙන්නේ ඒ නිසාවෙනි. ජන ජීවිතයේ ආර්ථිකයට වැව, සත්පුරුෂ ජන ජීවිතයට ආගම දහම යන ජීවන රටාව තුළ රජතුමාගේ පටන් සියලු දෙනා කලදවස ගෙවීම නිසා සුචරිතවාදී සෞභාග්‍යවත්, ඉසුරුමත් සිංහලේ රටක් එදා දකින්නට ලැබිණ.

එදා තුන් සිංහලේම අගනුවර වූයේ අනුරාධපුරයයි. සම්බුද්ධ ධර්මය අනුරපුරට පහළවී වසර දහසකට වැඩි කලක් ඉසුරුමත් රාජ්‍යයක අගනුවර ලෙස පැවැති අනුරාධපුරය, පසුකලෙක ඇති වූ සතුරු ආක්‍රමණ නිසා පිරිහී යමින් පොළොන්නරුව, කුරුණෑගල, දඹදෙණිය, සීතාවක, කෝට්ටේ ආදී ප්‍රදේශලට අගනුවර මාරුවී ගියේය. නමුත් එදා අනුරපුර අගනුවර ඉදිවූ වෙහෙර, විහාර, දාගැබ්, පන්සල් ආදිය අදටත් පවතී. මේ නිසා කතෝලික ආගමට වතිකානුව, මුස්ලිම් ආගමට මක්කම, මෙන් බුද්ධාගමේ අගනුවර අනුරාධපුරය බවට පත්කිරිම බෞද්ධ පාලකයාගේ වගකීමයි. 

විදේශිකයන්ගේ පාලන සමය තුළ රටේ අගනුවර කොළඹට මාරුවී ගියද තවමත් බෞද්ධ අගනුවර පවතින්නේ අනුරාධපුරයේය. මේ නිසා සිංහලේ බෞද්ධ අගනුවර වශයෙන් අනුරාධපුරය ප්‍රකාශයට පත්කර එහි සකලාංග සම්පූර්ණ කිරීම බෞද්ධ රාජ්‍ය‘යේ යුතුකම හා වගකීම වේ. 

උතුර-උතුරු මැද දෙපළාතේ ප්‍රධාන සංඝනායක අනුරපුර ජයන්ති විහාරාධිපති ආචාර්ය – නුගේතැන්නේ පඤ්ඤානන්ද හිමි 

පවුලම සසුන් කෙතට – ගිහි පුතා නිවස සසුනට පරිත්‍යාග කරයි

බුදු මග යන සිය පවුල වෙනුවෙන් තම ලක්ෂ විස්සකට ආසන්න නිවාසය සහ  ඉඩම ගිහි ජීවිතයේ වෙසෙන පුතු විසින් ශාසනයේ අභිවෘද්ධිය වෙනුවෙන් අද (08) පරිත්‍යාග කළේය.

සසුන වෙනුවෙන් නිවාසය හා ඉඩම පරිත්‍යාග කළ පිළිමතලාවේ පදිංචි ඉංදික බංඩාර මහතායි.ඔහුගේ මව, පියා, නැගණිය හා බාල සොහොයුරා සසුන් ගතව සිටින්නෝය. එහිදී සසුන්ගතව නොවී සිටියේ ඉන්දික බණ්ඩාර මහතා පමණි. 

“මගේ පියා මව නැගනිය, මල්ලි ගිහි කාලයේදි  හිටිය නිවස තමා අද මම මැනික්දිවෙල අස්වැද්දුමේ ජිනේන්ද්‍රාරමයේ උල්පතගම සුනේත්‍රා මෙහෙනින් වහන්සේට පරිත්‍යාග කළා. මාගේ පියා, මව, නැගනිය, මල්ලි ශාසනයට සම්බන්ධ වෙලා කරන ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතුවලට හා ශාසනය වෙනුවෙන් කැපවීමට මාගේ හිත නැඹුරු වුණ නිසයි ඒ පරිත්‍යාගය කළේ.”

හිමි නමකගේ ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීමෙන් ගිහි ජීවිතයේ අනිත්‍ය තේරුම් ගෙන නිවන කරා ළඟාවිමට එකම පිළියම බුදු මග යෑම පමණක් බව අවබෝධයෙන් පැවිදි දිවියට පත් එකම පවුලේ පියා, මව, දුව සහ පුතා ඇතුළු පවුලේ ඥාතීන් 8 දෙනෙකු සසුන් ගතවී තිබුණි.

පවුලේ පියාණන් 2003 අගෝස්තු මස 8 වන දින පැවිදි දිවියට පිවිසි පියාණන් වූ වලල්ගොඩ චන්ද්‍රරතන හිමියන් මේ වනවිට කළුතර උග්ගල්බඩ ඉසිපතනාරාම ආරණ්‍ය සේනා‍සනාධිපති ලෙස වැඩ වාසය කරමින් සිටිති.

ඉන් අනතුරුව එම පවුලේ සහෝදරියන් දෙදෙනෙක්ද පැවිදි  දිවියට ඇතුළත් වු අතර වැඩිමහල් සහෝදරියගේ ස්වාමියාද, වැඩිමහල් සහෝදරයාගේ දියණියද පැවිදි දිවියට එලැඹ තිබේ.

වලල්ගොඩ චන්ද්‍රරතන හිමියන් සමග තම පුතුද එකම දිනයකදි එවකට නෙළුම්දෙණිය ගෝතම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති වු ගලතර පඤ්ඤානන්ද හිමියන් ගුරු කර 2003 අගෝස්තු මස 8 වන දින පැවිදි විමද විශේෂත්වයකි.

1 copy

ඡායාරූප-1  - (මව), අස්වැද්දුමේ ධම්ම සුවිනීතා භික්ෂුනීන් , (දුවනිය) ත්‍රිපිටකාචාර්ය සද්ධර්ම විශාරද, විනය විශාරද අස්වැද්දුමේ සුදේශිකා භික්ෂුනීන් වහන්සේ , (පියා) වලල්ගොඩ චන්ද්‍රරතන හිමියන් , (පුතා) ඉසිපතන ආරණ්‍ය සේනාසනයේ හා නෙළුම්දෙණිය ගෝතම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති ලෙස රාජකීය පණ්ඩිත ත්‍රිපිටකාචාර්ය අස්වැද්දුමේ කමලශිල හිමියන් 


 2 copy 3 copy 8 copy 9 copy

දුෂ්කරතා රැසක් මැද පවත්වන කරමැටිය ශ්‍රී රත්නපාල දහම්පාසල

ඩෙස් බංකු නොමැතිකමින් හා පන්ති පවත්වා ගෙන යෑමට ඇති එකම ගොඩනැගිල්ල දිරාපත්ව කඩා වැටීමට ආසන්න වීම හේතුවෙන් කරමැටිය ශ්‍රී රතනපාල දහම් පාසලේ අධ්‍යාපනය ලබන දරු දැරියෝ 300කට ආසන්න පිරිසක් විවිධ දුෂ්කරතා රැසකට මුහුණදී සිටිති.

මේ පිළිබඳව ගුරුභවතුන් හා දරුදැරියන් කිහිපදෙනෙක් මෙලෙස අදහස් දැක්වූහ.

කරමැටිය ජයසුමනාරාමාධිපති කරමැටියේ නන්දසාර හිමියන්,  

''මේ දහම් පාසලේ අඩුපාඩු ගොඩයි. ඒත් දරුවො නොකඩවා දහම් පාසල් ගෙන්වාගන්න අපි මහන්සි වෙනවා. මොන දුෂ්කරතා තිබුණත් ගමේ වැඩිහිටි පිරිස ඇවිත් මේ දරුවන්ට උගන්වනවා. ඒ වගේම හරිම දක්ෂ ළමයි පිරිසක් තමයි මෙතැන ඉගෙන ගන්නෙ. ඒ වගේම සෑම වසරකම මේ ළමයි තරගවලට ගිහින් දිනනවා.

අපේ ගම හරි දුෂ්කරයි. හොද ආදායම් තියෙන අය මේ ගම්වල නැහැ. ඒනිසා ඒ අයටත් දරුවො වෙනුවෙන් යමක් කරන්න හැකියාවක් නැහැ. අඩුම ත‍රමේ අබලන් වෙලා තියෙන මේ ගොඩනැගිල්ල වෙනුවට තරමක් ඉඩ තියෙන ගොඩනැගිල්ලක් හදලා මේ දරුවන්ට ඩෙස් බංකු ටිකක් හදල දෙන්න කාටහරි පුළුවන් නම් ඒක මේ දහම් පාසලට කරන විශාල සේවාවක් බව කියන්න ඕන.''

ඩී.එම්. දිසානායක මහතා,

''කරමැටිය ශ්‍රී රතනපාල දහම් පාසල කියන්නෙ මේ පළාතේ තියෙන ප්‍රධාන දහම් පාසලක්. බලගොල්ල, කරමැටිය, 18 කණුව, වැව්පිටිය, කන්දකැපුල්පත, 21 කණුව වගේ ගම්මාන රැසක දරුවෝ 300ක් විතර මෙහි අධ්‍යාපනය ලබනවා. මේ දරුවන්ට මේ ප්‍රදේශය තුළ දහම් අධ්‍යාපනය ලැබීමට ඇති එකම දහම් පාසල මේ දහම් පාසල විතරයි. ඒ නිසා මේ දුෂ්කරතා විඳගෙන හරි මේ දරුවො මේ දහම් පාසලටම එන්න ඕන.''

ඩී.එම්. විශ්ව ලක්ෂිත,

''අපේ දහම් පාසලේ ළමයින්ට තියෙන ලොකුම ගැටලුව තමයි ගොඩනැගිල්ලක් නැතිකම. පන්සලේ බණ ශාලාවේ තමයි දැනට දහම් පාසල තියෙන්නෙ. ගොඩනැගිල්ලේ ඉඩ මදි නිසා එළියේ බෝමළුවේ, කොරිඩෝවේ වගේ තැන්වල තමයි පන්ති කරන්නෙ. පිංකමක් තිබුණොත් එදාට දහම් පාසල තියන්න විදිහක් නැහැ. කාලෙකට ඉස්සර හදපු බණ ශාලාව මේ වනවිට හොඳටම අබලන් වෙලා, බිත්ති පුපුරලා. වහලේ ලී දිරලා සමහර තැන්වල වහලේ පහත්වෙලා. වැස්සක් ආව ගමන් තෙමෙනව. හයියෙන් වැස්සොත් එදාට පන්ති තියන්න බැහැ.''

නවංජනා මධුවන්ති,

''වෙන දහම් පාසල්වල වගේ නෙමෙයි. අපේ ළමයි ගොඩකට වාඩිවෙන්න ඩෙස් පුටු නැහැ. ලොකු පන්ති තුන හතරක ළමයි ඇරුණම අනිත් හැමෝම බිම පැදුරු එළාගෙන තමයි පාඩම් කටයුතු කරන්නෙ. සමහර වෙලාවට ගුරුවරුන්ටත් මේසයක් පුටුවක් නැහැ.''

 

මේ පිළිබඳ වැඩි විස්තර 077 3 498 208 - (ඩී.එම්. දිසානායක) ඇමතීමෙන් ලබාගත හැකිය.

 

මීගහකිවුල – එන්. කේ. නිශ්ශංක

06  _____ ____ _____ 07 _____ ____ _____ 08   ____ ______ ___ ______ ___ _____ 09  _____ ____ _____ 10 ___ ______ _____ ___ _____ 11 ___ ______ _____ ___ _____ 12 ___ __ _________ ________ 13 ___ ________ _________ 14 ___ ______ _____ ___ _____ 15  ___ ______ _____ ___ _____ 16  ___ ______ _____ ___ _____ 17  ___ ______ _____ ___ _____