Category Archives: religion

බුදුන්ගේ ධාතු ලංකාවට වැඩමවීමට ඉන්දියාව බෑ කියයි

ඉන්දීය ජාතික කෞතුකාගාරය සතුව පවතින බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සර්වඥ ධාතු ශ්‍රී ලංකාව වෙත වැඩමවීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය කළ ඉල්ලීමක් ඉන්දීය ජාතික කෞතුගාරය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බව ඉන්දීය මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

‘ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්දියා’ පුවත් සේවය වාර්තා කරන්නේ එළැඹෙන වෙසක් පොහොය නිමිත්තෙන් මෙම සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා ශ්‍රී ලංකාවට වැඩමවා ලක්වාසී ජනතාවගේ වන්දනාමානයට ප්‍රදර්ශනය කිරීමට එළැඹෙන 30දා හා තවත් දින කිහිපයක් තබා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව ඉල්ලීමක් කර තිබූ බවයි.

කෙසේ වෙතත් මිලකළ නොහැකි මෙම පෞරාණික වස්තූන් ශ්‍රී ලංකාවට වැඩමවීමේ අදහස ඉන්දීය ජාතික කෞතුකාගාරය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, ඒ වෙනුවට වෙනත් වස්තූන් කිහිපයක් ශ්‍රී ලංකාවට යොමු කිරීමටද එහි අවධානය යොමුව ඇතැයි ‘ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්දියා’ පුවත් සේවය වාර්තා කරයි.

මෙම සර්වඥ ධාතූන් ඇතුළු කෞතුක භාණ්ඩ ඉන්දීය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් ඉතාමත් ආරක්ෂාකාරී ලෙස රැක බලා ගන්නා බවද එම පුවත් සේවය සඳහන් කරයි. 

1

 

 

ප්‍රමිතියෙන් තොර අටපිරිකර සහ බෞද්ධ කොඩි අලෙවි කරන්නන්ට එරෙහිව නීතිය

ප්‍රමිතියෙන් තොර අටපිරිකර සහ බෞද්ධ කොඩි අලෙවි කරන්නන්ට එරෙහිව නීති මගින් කටයුතු කරන බවත්, මේ පිළිබඳ සොයා බැලීමට වැටලීම් සිදුකරන බවත් පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය සඳහන් කරයි.

වෙසක් හා පොසොන් පොහොය නිමිත්තෙන් ඉදිරියේදී බෞද්ධ ආගමික වැඩසටහන් රට පුරා ක්‍රියාත්මක වන බවත්, මේ නිසා අටපිරිකර හා බෞද්ධ කොඩි සඳහා විශාල ඉල්ලුමක් ඇති වන බවත් අධිකාරියේ සභාපති හසිත තිලකරත්න මහතා සඳහන් කළේය.

බෞද්ධ කොඩිය, දැනට හඳුන්වා දී ඇති ප්‍රමිතියෙන් යුක්තවිය යුතු බවත්,මීට අමතරව අටපිරිකර, තනිපට සිවුර, දෙපට සිවුර සහ අඳනකඩය, පාත්‍රය, බඳ පටිය යන භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයන් හා වෙළෙඳුන් සිය ආයතන බෞද්ධ කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචිය ලබා තිබිය යුතු බවත් ඔහු පවසා සිටියේය.

මීට අමතරව මෙම භාණ්ඩ ඇසුරුමෙහි උපරිම සිල්ලර මිල නිෂ්පාදකයාගේ හෝ ආනයනකරුගේ ලිපිනය, දුරකථන අංකය සහ නිෂ්පාදිත දිනය සඳහන් කළ යුතු බවත්, ඊට අදාළ නීති පනවා තිබෙන බවත් ඒ මහතා කියා සිටියේය.

මෙවැනි භාණ්ඩ මිලදී ගැනිමේදී පාරිභෝගික ජනතාව මේ පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ යුතු බවත්, යම් ගැටලුවක් ඇතිවන්නේ නම් ඒ පිළිබඳ 1977 හෝ 0117755481 / 0117755482 / 0117755483 යන දුරකථන අංකවලට පැමිණිලි කරන ලෙසත් හෙතෙම ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

atapirikara

 

 

 

පළමු නිදහස් සටනේ අතීතය සිහිකැඳවන ඌවපරණගම, මැදවෙල ජිනජෝතිකාරාම පුරාණ මූල මහා විහාරස්ථානය

DSC05648
පළමු නිදහස් සටනින් පසුව ඌවේ විහාරස්ථානවල වැඩ සිටි හිමිවරුන් දිවයිනේ සතර දෙසට විසිරී යෑම නිසා බෞද්ධ ජනතාවට ආගමික වතාවත් ඉටුකර ගැනීමේ ගැටලු මතුව තිබූ අවස්ථාවක ඌවපරණගම, මැදවෙල, ගම්මානයේ ඉපිද පිට පළාතක මහණදම් පුරමින් සිටි දෙලුම්ගහවත්තේ ගුණරතන හිමියන් තම උපන් ගමේ ආවාස ගෙයකින් 1831දී ආරම්භ කළ ජිනජෝතිකාරාම පුරාණ මූල මහා විහාරස්ථානය තුළින් වසර 187 කාලය පුරා සිදුවන ආගමික, සමාජීය සේවාවන් අතිවිශාලය. වැලිමඩ නගරයේ සිට 
ඌව පරණගම, මැදවෙල හරහා නුවරඑළිය මාර්ගයේ  පිහිටි මැදවෙල ගම්මානයේ මෙම පිංබිම ඉදිකර තිබේ. ජිනජෝතිකාරාම පුරාණ මූල විහාරය, බදුල්ල කණුපැලැල්ල සුධර්මාරාමය, බදුල්ල එගොඩවෙල සුදර්ශනාරාමය උභය විහාරාධිපති උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ අනුනායක මැදවෙල සුගතසෝම  නායක හිමියෝ මෙම විහාරස්ථානය පිළිබඳ මෙසේ අදහස් දැක්වූහ.
 
එංගලන්ත පාලනයෙන් නිදහස් විමේ අටියෙන් 1818දී ඌවේ ජනතාව නිදහස් සටනක් ආරම්භ කළා. එම සටන අසාර්ථක වීමත් සමගම සුදු පාලකයන් අපේ ගම්මාන විනාශ කළා. විහාරස්ථානවල වැඩසිටි අපේ හාමුදුරුවරුන්ද පහත රට විහාරස්ථාවලට වැඩම කොට ජීවිත ආරක්ෂා කරගෙන තිබෙනවා. මෙම හේතුව මත අපේ බොහෝ ගම්මානවල ජිවත් වූ බෞද්ධයන්ට ආගමික කටයුතු ඉටුකර ගැනීමේ ගැටලු මතුව තිබෙනවා. එවන් පසුබිමක් පැවති සමයක සසුන්ගතව සිටි මැදවෙල ගම්මානයේ දෙලුම්ගහවත්තේ ගුණරතන හිමියන් උපන් ගමට වැඩම කොට තිබෙනවා. එවකට මැදවෙල ජනතාවගේ ඉල්ලීමට අනුව ගම්මානයේ දානපතිවරයෙකුට අයත්ව තිබූ මෙම භූමියේ කාමර දෙකකින් යුතුව ඉදි කළ ආවාසගෙයි ගුණරතන හිමියන් වැඩ වාසය කර තිබෙනවා. ඒ 1831දී බවයි පැවසෙන්නේ. එදා යුගයට සුදුසු වන ලෙසින් ගැමියන්ගේද සහාය ඇතිව ක්‍රමයෙන් මෙම විහාරය සංවර්ධනය කර තිබෙනවා. මෙම  විහාරයේ  විහාරාධිපතිව වැඩ විසූ උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ මහා නායක බදුල්ලේ ගුණානන්ද හිමියන්ගේ සමයේදී විහාරස්ථානයේ නුවර යුගයට අයත් ලක්ෂණ සහිත බුදු මැදුරක්,සංඝා වාසයක්, චෛත්‍යක්, ධර්ම ශාලවක් සමග මෙතෙක් ඌව පළාතේ විහරස්ථානයක දක්කනට නැති අලංකාර පිරිත් මණ්ඩපයක් සහිත ධර්ම ආසනයක්  සකසා තිබෙනවා.
DSC05657
 
මෙයට අමතරව සීමා මාලකය, දැනට වසර 180 පමණ පැරණි අතින් ලියූ ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථය ඇතුළුව දුර්ලභ ගණයේ ධර්ම පුස්ථක සහිත ධර්ම පුස්තකාලය විහාරය සතුව තිබෙනවා. මැදවෙල පියතිස්ස නායක හිමියන්ගේ සමයේදී නව සංඝාරාමයක් මෙහි ඉදි කළ අතර, මැදවෙල ගම්මානයට විදුලිය ලබාදීමට උන්වහන්සේ මැදිහත් වෙමින් කටයුතු කළා. උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ අනුනායක බුස්දුල්ලේ ධර්මරතන හිමියන් මෙහි නව චෛත්‍යය සහිත බුදු මැදුර ඇතුළුව විහාර කර්මාන්ත සිදුකළා.
 
2006 වසරේදී තමා මෙහි වර්තමාන විහාරාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් පසු පෞරාණික ගරා වැටි තිබුණු චෛත්‍ය, පැරණි විහාර ගෙය ඇතුළුව සියලුම ගොඩනැගිලි අලුත්වැඩියා කළ බවත්, එසේම ප්‍රධාන වාහල්කඩ ඇතුළුව නව විහාර කර්මාන්ත රාශියක් විහාරස්ථාන දායක දායිකාවන්ගේ සහාය ඇතිව නිමකිරීමට පියවර ගත් බවත් විහාරාධිපති මැදවෙල සුගතසෝම හිමියෝ පැවසුහ. මෙලෙස ඉදිකළ නව විහාර මන්ධිරයේ පිළිම වහන්සේලාගේ සහ මූර්ති නිර්මාණවල නේත්‍රා ප්‍රතිස්ථාපන පිංකම සහ බුද්ධ මන්දිරය වන්දනාමාන කටයුතු සඳහා විවෘත කිරීමේ පිංකම පසුගිය මස 14දා පෙරවරුවේ උඩරට අමරපුර නිකායේ මහ නායක නුවරඑළියේ චන්ද්‍රජෝති හිමියන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්වූ බවද විහාරාධිපති හිමියෝ පැවසූහ.
 
වැලිමඩ කුමාරගේ
 
DSC05659 DSC05663 DSC05693
  

ඌව පරණගම උළුගල රජමහ විහාරය විනාශ වී යෑමේ අවදානමක

ඌව පරණගම උළුගල රජමහ විහාරය මේ වන විට විනාශ වී යෑමේ අවදානමකට ලක්ව තිබේ. වළගම්බා  රජු විසින් ඉදි කළ බවට පැවසෙන මෙම විහාරස්ථානයේ ඇති වසර සිය ගණනක් පැරණි ආවාසයෙහි වහලය, බිත්ති දිරාපත්ව කඩාවැටීමට ආසන්නව පවතී. මේ අතර එහි තිබෙන පෞරාණික කැටයම් යෙදූ දොර ජනෙල්  හා ලෙන් විහාරයේ තිබෙන මහනුවර යුගයට අයත් චිත්‍ර හා මූර්ති විනාශයට පත්ව ඇත.

මෙම විහාරස්ථානයෙහි පෞරාණිකත්වය හේතුවෙන් මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කිරීමට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව අවසරය නොදෙන බව උළුගල රජමහ විහාරයේ විහාරවාසී අලුත්නුවර පඤ්ඤාරතන හිමියෝ පවසති.  
මේ පිළිබඳ  වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ උන්වහන්සේ,

 & මේ ප්‍රදේශයේ ජීවත්වන බොහෝ පිරිසක‍ගේ වන්දනාමාන කටයුතු සඳහා ඇති මේ විහාරස්ථානය දවසින් දවස පරිහානියට පත්වෙනවා. නමුත් මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කරන්න පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව හරස් වී තිබෙනවා. මේ නිසා පෞරාණික ආවාසගෙයි සහ ලෙන් විහාරයේ තිබෙන චිත්‍ර, මූර්ති දිනෙන් දින විනාශයට පත්ව යනවා. රජයේ අවධානය මේ විහාරය කෙරෙහි යොමු වුණොත් පමණක් මෙය රැකගැනීමට පුළුවන්*  යැයිද පවසා සිටියහ.
 තමන්ගේ ආගමික කටයුතු සඳහා ඇති මෙම විහාරස්ථානයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා වහා අවසර ලබා දෙන්නැයි ප්‍රදේශයේ බැතිමත්හු අදාළ බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිති.

ලුණුගල ප්‍රසන්න පත්මසිරි

01 _______ 02____ ______ 03 _____ 20160901_093104 20160901_094104

 

බදුල්ල වෙහෙරගොඩ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාමයේ චෛත්‍ය ඉදිකිරීමට ආධාර පතයි

බදුල්ල වෙහෙරගොඩ ගම්මානයේ ඉදිකෙරෙන වෙහෙරගොඩ චෛත්‍ය රාජයාගේ වැඩ අවසන් කිරීමට මීගහවෙල වෙහෙරගොඩ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම විහාරස්ථානයේ තරුණ බෞද්ධ සමිතිය පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ආධාර උපකාර බලාපොරොත්තු වෙයි.  
මේ පිළිබඳ අදහස් දැක්වූ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති පූජ්‍ය පුස්සලකන්දේ සේනානන්ද හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ.

 බුද්ධ ශාසනයේ චිරස්ථිතිය  මුල්කර ගනිමින් හා එක්දහස් අටසිය දහ අටේ ඌව කැරැල්ලට නායකත්වය දුන් විරුවන් හා එම කැරැල්ලේදී විනාශයට පත් වූ වෙහෙර විහාරස්ථාන වෙනුවෙන් මෙම චෛත්‍ය ගොඩනැංවීම ප්‍රධාන අරමුණයි. දුටුගැමුණු රජ සමයේ වෙහෙර වහන්සේ හත් නමක් ඉදිකර තිබූ බවට ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වූ පරිදි වෙහෙරගොඩ නමින් ප්‍රසිද්ධ වී ඇති ස්ථානයේ මෙම චෛත්‍ය රාජයා ඉදිකිරීමට නියමිතයි. 1818 ඌව කැරැල්ල නිමා වී 2018 වන විට වසර 200ක කාලයක් සපිරෙන බැවින් එළඹෙන අගෝස්තු මස වෙහෙරගොඩ චෛත්‍යයේ වැඩ නිමවා සසුනට පූජා කිරීමට බලාපොරොත්තු වනවා. මේ සඳහා ලැබී ඇති ප්‍රතිපාදනවල හිඟකම හේතුවෙන් චෛත්‍යයේ වැඩ අවසන් කර ගැනීමට පින්වතුන්ගේ ආධාර උපකාර බලාපොරොත්තු වනවා යැයිද පවසා සිටියහ

 ඒ සඳහා යම් දායකත්වයක් ලබාදීමට කැමති අයෙකු වේ නම් වෙහෙරගොඩ චෛත්‍යරාජයා ඉදිකිරීමේ නිර්මාතෘ යුද හමුදා විශ්‍රාමික එස්.ඒ නලින් ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහතාගේ 055 -2223396, 071 -4486579, 071 – 9436286 යන දුරකථන අංක ඇමතීමෙන් ඒ පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු ලබා  ගත හැකිය. 
ආධාර මුදල් බැර කරන්නේ නම් බදුල්ල මහජන බැංකුවේ තරුණ බෞද්ධ සමිතිය නමින් ගිණුම් අංක 010200110022668 යට‍තේ ආරම්භ කර ඇති ගිණුමට ආධාර බැර කළ හැකි බව ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම තරුණ බෞද්ධ සමිතිය සඳහන් කරයි. 

තුෂාර තෙන්නකෝන් 

2

S3470005 S3470023 S3470041

 

 

 

 

 

 

 

දමන, එක්ගල්ඔය ආලෝක රජමහ විහාරය ගොඩනංවන්නට දායක වෙමු

iparani gaa watunu dhagaba

දමන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටා ඇති එක්ගල්ඔය ආලෝක රජමහ විහාරස්ථානයේ අඩුපාඩු රැසක් ඇති බව එහි  විහාරාධිපති කොටාගොඩ ගුණානන්ද හිමියන් සහ විහාරස්ථානයේ දායකයෝ පවසති.
මෙම විහාරස්ථානය දිගාමඩුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඇති ඉපැරණිම විහාරස්ථානයක් වන අතර, දිගාමඩුල්ල සශ්‍රීක පොළොවේ වගා කර රටට බත සපයන්නට එදා දායකත්වය දුන් සද්ධාතිස්ස රජු රුහුණේ සිට ලාහුගලට පැමිණ බක්මිටියාව මීරාහල රජමහ විහාරය, මහානාගපුර කුකුළුවා රජමහ විහාරය හරහා එක්ගල්ඔය රජමහා විහාරයට පැමිණ දීඝවාපියට ගිය බව ඉතිහාස තොරතුරුවල සඳහන් වේ.

kotagoda gunanandha himiඒ එන අතරමගදී එක්ගල්ඔය විහාරස්ථානයේ ඇති ඉපැරණි පොකුණෙන් එම රජුගේ බිසෝවරුන් ස්නානය කළ බවද  පැවසේ. ඒ සඳහා අවශ්‍ය දෑ ඇඟ ගැල්වීම සඳහා භාවිත කළ කෝ වළවල් එම ස්ථානයේ අදද තවමත් දක්නට ලැබේ.
කාලයත් සමගින් මෙම ඓතිහාසික පුදබිම වල් වැදුණු නැවතත් මෙම විහාරස්ථානය ගොඩනැගීමට කටයුතු ආරම්භ කළේ උක්කු බණ්ඩා කෝරලේ මහතාය. 
එතැන් සිට ටිකෙන් ටික දියුණු වූ මෙම විහාරස්ථානය මේ වනවිට ප්‍රදේශයේ තිබෙන අඩුම දියුණුවක් ඇති විහාරස්ථානය බවට පත්ව තිබේ. කොළඹ මොනරාගල මාර්ගය ආසන්නයේ මනරම් පරිසරයක පිහිටා ඇති මෙම බිමේ අඩුපාඩු රැසක් පවතින බැවින් එම අඩුපාඩු සපුරා ගැනීම සඳහා විහාරාධිපති හිමි ඇතුළු දායකයන්  පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ ආධාර උපකාර අපේක්ෂා කරයි.

මේ පිළිබඳව අප සමග අදහස් දැක් වූ එක්ගල්ඔය පුරාණ රජමහ විහාරාධිපති කොටාගොඩ ගුණානන්ද හිමියෝ,
&අපේ විහාරස්ථානය දිගාමඩුල්ලේ රජ කාලේ බිහිවුණ ඉපැරණිම විහාරස්ථානයක්. නමුත් මෙහි තවමත් තිබෙන්නේ ඉතාම අඩු දියුණුවක්.  මෙම විහාරස්ථානය නිසි පරිදි සංවර්ධනය කරන්නට දායකයන්ට ආර්ථික ශක්තියක් නැහැ. මෙම විහාරස්ථානයේ වන්දනාමාන කිරීමට පැමිණෙන දායකයන්ට වන්දනාමාන කිරීමට පහසුකම් නැහැ. 

බුද්ධ මන්දිරය සහ පිළිම ගෙයි ඉදිකිරීම් කාලයක සිට අතරමග නැවතිලා තියෙනවා. ඒ සඳහා රුපියල් ලක්ෂ 20ක මුදලක් වියදම් කරන්න වෙනවා. ආවාස ගෙය පිළිසකර කරන්නට ලක්ෂ  එකහමාරක් පමණ වැය වෙනවා. දහම්පාසල පවත්වන්න ස්ථිර ගොඩනැගිල්ලක් නැහැ. ධර්ම ශාලා ගොඩනැගිල්ලේ තමයි  දහම් පාසල පවත්වන්නේ. එයත් ප්‍රමාණවත් නැහැ. 
මෙම විහාරස්ථානයේ තිබෙන භූමියේ විශ්‍රාම ශාලාවක් ඉදි කළහොත් මෙම ප්‍රදේශයට වන්දනාමාන කිරීමට එන අයටත් නවාතැන් පහසුකම්දීමට හැකි වේවි. එමනිසා දානපතියන්ගෙන් සහ ඔබ සැමගෙන් අප ඉල්ලා සිටින්නේ  විහාරස්ථානය සංවර්ධනය කරන්නට දායකත්වය සහ සහයෝගය ලබාදෙන ලෙසයි. එමෙන්ම පුරාවිද්‍යා දෙපාර්මේන්තුවේ අවධානයද මේ විහාරය සඳහා යොමු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිනවා.* යැයි පැවසූහ. 

bisowarun namata osu abaru sthana DSC_0932 iparani korawak gal sira pathul gal

 

දුෂ්කරතා මැදින් ගොඩනැංවුණු මල්පොත නිග්‍රෝධාරාමය

Malpotha Viharaya  (2)

කන්දේගෙදර දේවානන්ද හිමියන් විසින් 1910 වර්ෂයේදී කටුමැටිවලින් ඉදිකරන ලද ආවාස ගෙය අද වනවිට සියලු විහාරාංගවලින් සපිරි මල්පොත නිග්‍රෝධාරාමය ලෙසින් හඳුන්වන අතර, එය ඌව පළාතේ විහාරස්ථානයක ඇති එකම කෞතුකාගාරයද පවත්වාගෙන යනු ලබමින් සමාජයේ මෙන්ම අාධ්‍යාත්මික දියුණුවද ලබාදෙන්නාවූ පින් බිමකි.

වැලිමඩ – බණ්ඩාරවෙල මාර්ගයේ උඩවෙල හන්දියේ සිට දියතලාව දක්වා වැටි ඇති මාර්ගයට මායිම්ව මල්පොත ගම්මානයේ මෙම පන්බිම පිහිටා තිබේ.Malpotha Viharaya  (4)
මෙම පින්බිම දියුණු කිරීම සඳහා මෙම විහාරස්ථානයේ එවකට වැඩසිටි විහාරාධිපති හිමිවරුන් විශාල වෙහෙසක් දරා තිබෙන අතර මේ වනවිට මෙම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති හිමියන් ලෙස පූජ්‍ය ශාස්ත්‍රපති කන්දේගෙදර උපනන්ද හිමියෝ වැඩ සිටිති.
මෙම විහාරස්ථානය පිළිබඳව විහාරාධිපති පූජ්‍ය ශාස්ත්‍රපති කන්දේගෙදර උපනන්ද හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ.

“රන්පොත ලෙසින් බිහිවී ඇති මෙම ගම්මානය උච්චාරණයට පහසුවීමට මල්පොත ලෙසින් භාවිත කරන බව දැනගන්නට තිබෙනවා. මෙම විහාරස්ථානය ඉදිකිරීම සඳහා භූමිය පූජා කළ උපාසක පවුල ගැන තොරතුක් දැන ගැනීමට අවශ්‍ය මූලාශ්‍රයක් විහාරය සතු නොවීම ගැන කනගාටු වෙනවා. අතීතයේදී මෙම මල්පොත ගම්මානයේ බෞද්ධ ජනතාව සැතපුම් දහයක් පමණ දුරකින් පිහිටි දඹවින්න පුරාණ විහාරයට ගොස් තම ආගමික  වතාවත් ඉටුකරගෙන තිබෙනවා. 
වාහන පහසුකම් හෝ මාර්ග පහසුකම් නොමැති යුගයක දඹවින්න විහාරයේ හිමිවරුන්ට ආගමික කටයුතු සඳහා මල්පොත ගමට යෑමද අසීරු කරුණක් බවට පත්ව තිබෙනවා. 1910 දී පමණ මෙම ගැටලුව විසඳා ගැනීමට මෙහි ජීවත්වූ පින්වන්ත උපාසක මහතෙකු තමන්ට අයත් ඉඩමේ කටුමැටියෙන් ඉදිකළ පිදුරු සෙවිලි කළ ආවාස ගෙයක් ඉදිකර තිබෙනවා. ඉන්පසු දඹවින්න විහාරාධිපති ඇටම්පිටියේ ඤාණිස්සර හිමියන්ගේ අනුදැනුම හා උපදෙස් ඇතිව කන්දේගෙදර දේවානන්ද හිමියන් මෙම කටුමැටි ගැසූ ආවාස ගෙයි වස් සමාදන්ව තිබෙනවා. ඒ නිසාම දඹවින්න විහාර පරම්පරාව ආරම්භවී තිබෙනවා.

Malpotha Viharaya  (5)

මෙසේ පහසුකම් නොමැතිව ඉතා අපහසු පසුබිමක කාලය ගතකරමින් කන්දේගෙදර දේවානන්ද නායක හිමියන් තම දායකයන්ගේද සහාය ලබාගනිමින් විහාරස්ථානය වගේම ගමද දියුණු කිරීමට පියවර ගෙන තිබෙනවා. උන්වහන්සේ විහාර භූමියේ ආරම්භ කළ පාසල අද මිරහාවත්ත දේවානන්ද ජාතික පාසල ලෙසට දියුණුව තිබෙනවා.

උන්වහන්සේගෙන් පසුව 1955 සිට 2004 වසර දක්වා කන්දේගෙදර ධම්මානන්ද හිමියන් විහාරාධිපති ධුරය දරමින් මෙම විහාරයේ සංවර්ධනයට කටයුතු සිදුකළා. 
ඉන්පසු මම 2004 වර්ෂයේදී විහාරාධිපති ධුරය බාරගත්තා. ඉන්පසුව ප්‍රදේශයේ දායක පින්වතුන් හා ප්‍රදේශයේ දානපතියන්ගේද සහාය ලබාගනිමින් විහාරයේ පැවැති පැරැණි විහාර මන්දිරය ධර්මශාලව වැනි ගොඩනැගිලි වෙනුවට නව ගොඩනැගිලි චෛත්‍ය බෝධිප්‍රාකාරය, ශ්‍රීපාද අනුරුව සහිත දෙමහල් ගොඩනැගිල්ල, ධාතු මන්දිරය සහිත ගොඩනැගිල්ල, විහාර භූමියට ඇතුළු වන ප්‍රධාන වාහල්කඩ ආසන්නයේ දහඅට රියන් බුද්ධ ප්‍රතිමාව ඉදිකිරීම ඇතුළු විහාර කර්මාන්ත රාශියක් නිර්මාණය කළා.
මම පැරැණි කෞතුක භාණ්ඩවලට ඇල්මක් දක්වනවා. එසේම ගුරුවරයකු ලෙසින් දරුවන්ට ඉපැරැණි දේවල් දැක බලාගෙන දැනුම වර්ධනය කරගැනීම සඳහා කෞතුකාගාරයක් ආරම්භ කළා. එය විහාරස්ථානයක පවත්වාගෙන යන ඌව පළාතේ එකම කෞතුකාගාරය ලෙසට සඳහන් කරන්න හැකියි. මෙම විහාරය සංවර්ධනයට වැලිකඩගම නැසීගිය ඩබ්ලිව්. සයිමන් අප්පු උපාසක මහතා දක්වන ලද සහායත් මෙම අවස්ථාවේ සඳහන් කරන්නම ඕනි. එසේම මෙම විහාරස්ථානයේ පවත්වාගෙන යන දහම්පාසලේද මේ වනවිට දරුවන් දෙසීයකට වඩා අධ්‍යාපනය ලබනවා.

 

බණ්ඩාරවෙල – රවිදු දසුන් 

වළගම්බා රජ සමයේ සිට පැවත එන බිබිලිඔය රජමහා විහාරය

03

කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ කිතුල්ගලට නුදුරුව ඉතා රමණීය පෙදෙසක පිහිටි බිබිලිඔය පිළිමලෙන රාජමහා විහාරය එදා වළගම්බා රජ දවස සිට පැවත එන පැරණි සිද්ධස්ථානයකි. බලන්ගොඩ මානවයා ජීවත්වූ කිතුල්ගල බෙලිලෙනද පිහිටා ඇත්තේ මේ ප්‍රදේශයට ආසන්නවය.
ශ්‍රී ලංකාවේ සොළී ආක්‍රමණ පැවැති කාලයේ වළගම්බා රජතුමා වසර 14ක් තිස්සේ මෙම පිළිම ලෙන විහාරය ආශ්‍රිත ලෙන්වල සැඟව සිට සොලීන් හා සටනට තම සේනා රැස්කර ඇති බව කියැවේ. 

පෙරදී  මෙම ස්ථානය ගවලෙනක් ලෙසද ගවයන්ගේ ලැගුම්හලක් ලෙසද තිබූ බවට පැරැන්නනෝ පවසති. ලෙන් විහාරය පිටු පසින් කැලණි ගඟට විශාල උමඟක් තිබූ අතර වළගම්බා රජු සොළීන්ගෙන් ආරක්ෂාවී කැලණි ගඟට දියනෑම සඳහා මේ උමඟ භාවිත කර ඇති බවද කියැවේ. රජුට සැඟව සිටීමට ඉඩ සැලසූ මේ ස්ථානයට කෘතගුණ සැලකීමක් වශයෙන් මෙම ලෙන් විහාරය සාදා ඇති බවද සඳහන් වේ.

06'

දැනට මෙම කටාරම් කොටන ලද ලෙන් විහාරය උඩින් ගල් පර්වතයක කොටා ඇති ශ්‍රීපාද ලාංඡනයක්ද වේ. එකල විසූ ගම්පතීන් මෙම ලෙන් විහාරය සඟ සතු කළ බවට එහි ඇති සෙල් ලිපියක සඳහන් වේ. ලෙන් විහාරය තුළ ඇති සැතපෙන බුදු පිළිමයත්, විනාශවී ගිය 02බිතුසිතුවම් ගරාවැටී ගිය විහාරයත් වල් බිහිවූ පුද බිමත් සංවර්ධනය කර රැකගැනීමට මෑතක සිටි විහාරාධිපති හිමිවරුන් විසින් මහත් වෙහෙසක් ගෙන ඇත. 

එහි මෙතෙක් කලක් වැඩසිටි විහාරාධිපතිවරුන් ලෙස ගංහතේ සෝමරතන නායක ස්වාමීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේ, මහබාගේ සුමනසාර ලොකු හාමුදුරුවන් වහන්සේ, කෙසෙල්වත්තේ විමලතිස්ස නායක ස්වාමීන් වහන්සේ යන හිමිවරුන් හඳුන්වා දිය හැකිය. අනතුරුව විහාරාධිපති වශයෙන් කටයුතු කරන බුලත්ගම සුමනජෝති හිමියන් වර්තමානයේ මෙම ලෙන් විහාරය ආරක්ෂා කරගනිමින් සතරපේරුවේ දායක දායකාදීන්ගේ සහාය මත දියුණුවට පත්කරමින් වැදගත්වූ ශාසනික සේවයක් කරණු ලබති. උන්වහන්සේ 1992 වර්ෂයේ විහාරාධිපතිත්වයට පත්වීමෙන් පසුව විහාරස්ථානයේ අති මහත් සංවර්ධනයක් ඇතිවිය. පෙබරවාරි 03 දිනය පනස්වන ජන්ම දිනය සමරන උන්වහන්සේ පැවිදි දිවියේ 34 වැනි වසරද උපසම්පදාවෙන් 25 වැනි වියද සපුරති.
 මෙම විහාරස්ථානයේ ඉතිහාසය ගැන විහාරාධිපති බුලත්ගම සුමනජෝති හිමියෝ මෙසේ පැවසූහ. 

08

“මෙම විහාරයේ පුරාණ සිතුවම් මහනුවර යුගයට අයත් බව අනුමාන කළ හැකියි. බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර සහිත සෙල්ලිපියක් ලෙන්විහාරය තුළ අදටත් දැකගන්න පුළුවන් එකල ගම්පතීන් විසින් මෙම ලෙන සංඝයා වහන්සේලාට පූජා කළ බවද එම සෙල්ලිපියේ සඳහන් වෙනවා. පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තී එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් වසර ගණනකට ඉහතදී මෙම ස්ථානය පරීක්ෂා කර බැලුවා.

 දැනට මෙම විහාරය ආශ්‍රිත පිළිමලෙන දහම් පාසල ක්‍රියාත්මක අතර  ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ  දුවා දරුවන් 300ක් පමණ අධ්‍යාපන ලබනවා. රන්වැට සහිත බෝධි ප්‍රාකාරය, අටවිසි බුදුවරුන් සහිත බුදු කුටි, ආවාසගෙය අසල සිට ලෙන් විහාරයට සාදා ඇති ගුවන්පාලම, වාහල්කඩ, පියගැටපෙළවල්, මෑතක කරන ලද සංවර්ධනය විදහා දක්වනවා.

එදා සිට හැටන් නල්ලතන්නි මාර්ගයෙන් සිරිපා වන්දනාවට යන බැතිමතුන් කිතුල්ගල නගරයට පෙර හමුවන මෙම විහාරස්ථානයට ගොස් ආගමික වතාවත් කර ආශීර්වාද ලබාගන්නවා. විහාරස්ථානය ආශ්‍රිත බෝධීන් වහන්සේ මෙන්ම, විෂ්ණු, කතරගම, දේවාලයන්ට බාරහාර පුදපූජා පවත්වනවා.

යටියන්තොට – සමන් එස්.රත්නායක

දරණාගම කුසලධම්ම හිමි අාදාහන පූජෝත්සවය බ්‍රහස්පතින්දා

කොළඹ සම්බෝධී විහාරාධිපති, බෞද්ධයා නාළිකාවේ නිර්මාතෘ අපවත් වී වදාළ පූජ්‍ය දරණාගම කුසලධම්ම හිමියන්ගේ ආදාහන පූජෝත්සවය බ්‍රහස්තින්දා සිදුකිරීමට නියමිතය.

එම පූජෝත්සවය පැවැත්වෙන අයුරු ඉදිරියේදී දැනම් දීමට නියමිතය. උන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහය අද රාත්‍රී 10.00ට පමණ විහාරස්ථානය වෙත වැඩම කරවීමට නියමිත අතර රාත්‍රී 12.00 පමණ පසු මහජනතාව 

බලධාරීන්ගේ අවධානයෙන් ගිලිහීම හේතුවෙන් වැනසෙන කන්දේමැදගම, නිකසලානුවර පිහිටි මහාගිරි චේතියාරාම රජමහා විහාරය

11 __________ _______ ____ ____ ___ ______ _____

කන්දේමැදගම නිකසලානුවර පිහිටි ඓතිහාසික මහාගිරි චේතියාරාම රජමහා විහාරය වගකිවයුත්තන්ගේ නිසි අවධානය යොමු නොවීම හේතුවෙන් මේ වන විට වල්වැදී අභාවයට යමින් පවතී.
විශාල පර්වතයක් කේන්ද්‍ර කරගනිමින් මෙම විහාර භූමිය නිර්මාණය වී ඇති අතර එය මැදගම කන්ද නමින් හැඳින්වේ. මෙම පර්වතයෙහි ක්‍රි.පූ. අවදියට අයත් කටාරම් සහිත ලෙන් 21ක් විහිද තිබේ. මහනුවර අවධියෙහි බිතු සිතුවම් සහ ප්‍රතිමා සහිත කටාරම් කෙටූ ලෙන් විහාරයක් මෙම පර්වත මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති අතර ඊට සමීප එක් ලෙනක පූර්ව බ්‍රාහ්මී ලෙන් ලිපියක් ද දැකගත හැකිය.

පර්වත මුදුනෙහි අඩි 40ක් පමණ උස් වූ පැරණි දාගැබක් හමුවේ. ජනප්‍රවාදයට අනුව ලංකාවේ ප්‍රථම පාලකයා වූ විජය රජතුමාගේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කොට තනවන ලද විජය සොහොන එයයි. මෙම පර්වත කලාපය ආකර්ෂණීය ප්‍රදේශයක් වන අතර ස්වභාවික වෘක්ෂලතාවන්ගෙන් පරිපූර්ණ වනසතුන්ද නිදහසේ හැසිරෙන මනස්කාන්ත වූ ප්‍රදේශයකි.

සංචාරක පුරවරයක් බවට පත් කළ හැකි මෙම පුදබිමෙහි මේ වන විට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදු කළ කැණීම් ද අතරමග නවතා දමා තිබේ.
මේ අතර මෙම පුදබිමට නිසි ආරක්ෂාවක් ද නොමැති අතර අවට විහාරස්ථාන නිධන් හොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්ව තිබීම නිසා මෙම පුදබිමටත් එවැනි තත්ත්වයක් උදාවීමට ඉඩ නොදී නිධන් හොරුන්ගෙන් මෙම විහාරස්ථානය රැකදෙන ලෙස නිකසලානුවර රජමහා විහාරාධිපති දුනුකේවත්තේ චන්දානන්ද හිමියෝ අදාළ බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිති. 

මේ පිළිබඳ වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ උන්වහන්සේ,

'මේ ඓතිහාසික පුදබිමේ වටිනාම වස්තුව ලෙස සලකන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සර්වඥ ධාතු තැන්පත් කරලා දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් හදලා තියෙන ස්ථූපයයි. ලංකාවේ ප්‍රථම රජතුමාගේ සොහොන තියෙන්නෙත් මේ භූමියේ. ඒ වගේම නුවර යුගයේ දෙවන 2විමලධර්ම රජතුමා විසින් කරන ලද ගල්ලෙන් විහාරයක් මේ පුදබිමේ තියෙනවා. කන්ද මුදුනෙත් පහළත් සෙල්ලිපි 20කට වඩා මේ භූමියේ තියෙනවා. මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල යටතේ මෙම භූමියේ කැණීම් කරද්දි හම්බ වූ ලෝහ කොටස්, මෙවලම් දිහා බලද්දි අපිට පේනවා මේක අවුරුදු 15000කට එහා ගිය ඉපැරණිම ගමක් කියලා. මෑතකදී කළ කැණීම්වලින් උළුකැට, නානකාමර සහිත රෝහලක්, මුරගල් වැනි දේවල් හමුවී තියෙනවා.

මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදලින් අවුරුදු තුනහමාරක් මෙහි කැණීම් කටයුතු ඉතාම පිළිවෙළට කරගෙන ගියා. නමුත් මෑත භාගය වෙනකොට ඒ සියලු කටයුතු නතර කර තියෙනවා. කැණීම් කරපු සියලු ගොඩනැගිලිවල වැඩ අතරමග අතඇරලා දාලා. ඓතිහාසික නුවර යුගයේ ඉදිකර තියෙන ගල්ලෙන් විහාරයේ මේ වෙනකොට චිත්‍ර වේයන් විසින් විනාශ කරලා තියෙනවා. එම විහාරයේ ආරක්ෂාවට තියෙන දොරවල් පවා විනාශවෙමින් යනවා.පහුගිය කාලවල ලෙන් විහාර ගැන බොහෝ කතා කෙරුවා. නිකසලානුවර රජමහා විහාරයත් ඓතිහාසික පුදබිමක් කියලා අපි අමාත්‍යවරුන්ට මතක් කරන්න කැමතියි. මේ පිළිබඳව මම බලධාරීන්ට ලිඛිතව දැනුම්දී තියෙනවා. මෑත භාගයේ නිධන් හොරු ඇවිත් අවට විහාරස්ථානවල ඓතිහාසික උරුමයන් විනාශ කරමින් පවතිනවා. ඒ නිසා මේ විහාරස්ථානයන්හි ආරක්ෂාව ගැන බියක් අපිටත් මේ වෙද්දි ඇති වී තියෙනවා. මේ නිසා අපි බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලීමක් කරන්නේ දේශපාලන කෝණයකින් විහාරස්ථාන දෙස බලන්නේ නැතුව මේ ඓතිහාසික උරුමයන් මතු පරපුර වෙනුවෙන් රැකදෙන්න කියලයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සර්වඥ ධාතු තැන්පත් කරලා දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා නිර්මාණය කරපු ‍චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ නමක් බවට සඳහන් කොට ඇති ශිලා ලේඛන පවා අද වෙද්දි නිසි සංරක්ෂණයක් සිදුනොවීම නිසා මැකිලා ගිහින් තියෙනවා. 
මේ නිසා අද වන විට මේ ඓතිහාසික පින්බිම පාළු ස්වභාවයක් අරන් තියෙනවා. ඒ වගේම පැරණි බිතු සිතුවම් විනාශ වෙලා. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවෙන් සංචාරක පුරවරයක් බවට පත්කළ හැකි මේ පින්බිමේ නඩත්තු කටයුතු නිසි අයුරින් කරලා මේ ඓතිහාසික පින්බිම සංරක්ෂණය කරන්න කටයුතු කරන්න කියලා වගකිවයුතු සියල්ලන්ගෙන්ම ඉල්ලා සිටිනවා.'යැයිද පවසා සිටියහ.

වඩුමුන්නේගෙදර ටී.පී.අධිකාරි

 

1 3 4 5 6 7 8 9