Category Archives: features

ඩෙංගු රෝගය ජනතාව බිලි ගනිද්දී දේශපාලඥයන් මර නින්දේ

නියපොත්තෙන් කැඩීමට තිබෙන දේ පොරොවෙන් කපන තත්ත්වයකට පත්වන තෙක් නොසිටිය යුතු බවට කියමනක් තිබේ. මෙය පවුල් ඒකකයක් තුළ ඇති වන ප්‍රශ්නයකදීත්, ජාතික වශයෙන් රට තුළ ඇති වන ප්‍රශ්නයකදීත් එකසේ සිදුවිය යුතු කාරණයකි.  

එහෙත් මෑත කාලීනව රට පාලනය කළ පිරිස් රටේ ජනතාවට බලපාන ආකාරයේ ගැටලුවක් පැමිණි විට එය මුලදීම විසඳා ගැනීමට නොයෑම හේතුවෙන් බොහෝ විට ප්‍රශ්නය අවසන් වන්නේ පොරොවෙන් කපාකොටා නොව කියතකින් කපා දැමීමටත් නොහැකි තත්ත්වයකිනි. 

අද වනවිට රට අත්විඳිමින් තිබෙන ඩෙංගු උවදුරද මේ ආකාරයේ ප්‍රශ්නයකි. ඩෙංගු උවදුර වර්තමාන ආණ්ඩුවේ වරදින් සිදුවූවක් නොවුණද මෙවැනි ව්‍යවසනයකදී එය පාලනය කර රටින් එය තුරන් කිරීම පවතින රජයකට හිමිවන සුවිශේෂී වගකීමකි. 

එහෙත් මේ වනවිට රට තුළ ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර යන ඩෙංගු උවදුර තුරන් කිරීම සඳහා වර්තමාන ආණ්ඩුව යටතේ තවමත් විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් සකසා නොමැත. මේ හේතුවෙන් මෙම වසරේ ගෙවී ගිය කාලය තුළදී මේ රටේ මිනිසුන් 310කට ආසන්න පිරිසකට ජීවිතය හැරදමා යෑමට සිදුවිය.

ලක්ෂ ගණනකට රෝගීන් වන්නට සිදුවිය. රජයේ සංඛ්‍යා ලේඛනවලට අනුව මේ වසරේ ගෙවී ගිය කාලය තුළදී රෝගීන් 107,015ක ප්‍රමාණයක් ප්‍රතිකාර ලබාගෙන තිබේ. මේ අනුව පෞද්ගලික අංශයෙන් හා වෙනත් ප්‍රතිකාර ක්‍රම මගින් තවත් මෙවැනිම ප්‍රමාණයක් ප්‍රතිකාර ලබාගෙන තිබෙන බවට සෞඛ්‍ය වෘත්තීය සමිති පෙන්වා දෙයි.

මේ ආකාරයට රටේ ජනතාව මරණයට පත්කරමින් හා රෝගීන් බවට පත්කරමින් යන ඩෙංගු වසංගතය පාලනය කිරීමට රජයට වුවමනාවක් තිබෙන ආකාරයක් දක්නට නොමැත. එවැනි උවමනාවක් තිබුණේ නම්, මේ වනවිටත් ඩෙංගු මර්දනය කිරීම සඳහා රට තුළ විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක විය යුතුව තිබිණි. 

රටේ ජනතාවට මේ ආකාරයට අවාසනාවන්ත තත්ත්වයකට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ එක්තරා කාලයකදී සෞඛ්‍ය අමාත්‍යධුරය දැරූ පුද්ගලයෙකු ජනාධිපතිවරයාව සිටියදීය. මීට අමතරව වෛද්‍යවරයෙකු රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය ධුරය දරන කාලයේදීය. 

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු රටේ ජනාධිපති වීම හේතුවෙන් මේ රටේ ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය හොඳ වනු ඇතැයි බොහෝ දෙනෙකුගේ අදහස විය. වෛද්‍යවරයෙකු සෞඛ්‍ය ඇමතිවරයා වීම හේතුවෙන් නිදහස් සෞඛ්‍ය සුරක්ෂිත වී ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ඉහළ යනු ඇතැයි බොහෝ දෙනාගේ බලාපොරොත්තුව විය. 

එහෙත් අද දවස වනවිට මෙම බලාපොරොත්තු සියල්ලම බිඳ වැටෙමින් තිබේ. ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය ධුරය දරන කාලයේ රටේ ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා බොහෝ දේ කිරීමට උත්සාහ කළේය. 

එහෙත් එවකට පැවැති මහින්ද රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව එම උත්සාහයන් විනාශ දර දැමූ බවට එකල වාර්තා විය. රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා පමණක් වීම හේතුවෙන් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයාගේ වැඩපිළිවෙළවල් කඩාකප්පල් වී ගියා යැයි එදවස අපට සිතිය හැකිවිය. 

එහෙත් අද මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා රටේ ජනාධිපතිවරයාය. සාමාන්‍ය ජනාධිපතිවරයෙකු නොව විධායක ජනාධිපතිවරයෙකි. කැබිනට් මණ්ඩලයේ ප්‍රධානියා වන්නේද ඔහුය. මේ හේතුවෙන් රටේ ජනතාවගේ යහපත වෙනුවෙන් ඔහුට තනි තීන්දු ගත හැකිය. 

ජනතාවගේ ජීවිත සුරක්ෂිත කරගැනීම වෙනුවෙන් තනි පෑන් ඉරකින් බොහෝ දේ කිරීමට ඔහුට බලය තිබේ. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා තම වගකීම් කොටස ඉටුකිරීමට කටයුතු නොකරනවා නම් ඔහු ඉවත් කර වෙනත් සුදුසු පුද්ගලයෙකු එම තනතුරට පත් කිරීමටද ජනාධිපතිවරයා සතුව සුවිශේෂී බලයක් ඇත. 

එහෙත් රටේ නායකයා ලෙස අදටත් ඔහු එම තීන්දු තීරණවලට යන්නේ නැත. පොදුවේ ගතහොත් රටේ ජනාධිපතිවරයාට තිබෙන ප්‍රධානම ගැටලුව රටේ ජනතාවගේ ප්‍රශ්න නොවේ. ඔහුම අද මුහුණදීමට සිදුව තිබෙන ප්‍රධානම ගැටලුව වන්නේ තමන්ගේ බලය සුරක්ෂිත කරගැනීම සඳහා පක්ෂය ශක්තිමත් කරගැනීමය.

මේ සඳහා කාලය වෙන්කිරීම නිසා රටේ ප්‍රශ්නයක් විසඳීමට ඔහුට කාලයක් නැත. මීට අමතරව රටේ ජනාධිපතිවරයා බොහෝ ප්‍රශ්න දකින්නේ පුවත්පත් තුළිනි. එසේත් නොමැතිනම්, රූපවාහිනියෙනි. මේ නිසා රටේ බරපතළ ගැටලු පිළිබඳ රටේ ජනාධිපතිවරයාට නිවැරදි අදහසක් එන්නේ නැත. රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවට කුමන ආකාරයේ චෝදනා එල්ල වුවද ඔවුන් මේ රට තුළ තිබූ 30 අවුරුදු යුද්ධය නවතා දැමීමට කටයුතු කළේය. 

මේ සඳහා මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට බලපෑම් කළ එක් කාරණාවක් වී තිබුණේ කැබිතිගොල්ලෑවේදී සිදුවූ බස් බෝම්බයයි. රටේ නායකයා ලෙස එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදීන්ගේ තර්ජන, ගර්ජන මැද තිස් අවුරුදු යුද්ධයේ සිදුවීම සියසින් දැක බලාගැනීමට මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා කටයුතු කළේය. 

මාවිල්ලාරු සොරොව්ව වසාදැමීම හේතුවෙන් ගොවි ජනතාව හා සාමාන්‍ය ජනතාව පීඩාවට පත්වූ ආකාරය ඔහු සියැසින්ම දුටුවේය. මේ නිසා තිස් අවුරුදු යුද්ධය නිමා කිරීමට හැකිවිය. එහෙත් රට තුළ ශීඝ්‍ර‘යෙන් පැතිර යන ඩෙංගු රෝගය හේතුවෙන් ජීවිත අහිමි වන පුද්ගලයන් හා රෝගී ජනතාව රෝගය සුවකර ගැනීමට ගන්නා උත්සාහයන් පිළිබඳව වර්තමාන ආණ්ඩුව දකිනවා දැයි සැක සහිතය. 

ජනාධිපතිවරයා හැරුණු කොට රටේ ජනතාවගේ සෞඛ්‍යයට වගකිව යුතු අනෙක් පුද්ගලයා වන්නේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයාය. බොහෝ අමාත්‍යාංශවලට අදාළ විෂය පිළිබඳව කිසිවක් නොදන්නා පුද්ගලයන් අමාත්‍යවරුන් ලෙස පත්වෙද්දී සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය ධුරයට පත්වූයේ සෞඛ්‍ය පිළිබඳව දැනුමක් ඇති වෛද්‍යවරයෙකි. 

සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට වෛද්‍යවරයෙකු පත්වීම විශාල ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකූ පිරිස්ද ජනතාව අතර විය. 

එහෙත් අවාසනාවන්ත කරුණ වී ඇත්තේ වෛද්‍යවරයෙකු රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු වී සිටියදීත් දින 14ක්, 15ක් ජීවත්වන මදුරුවෙකු මිනිස් ජීවිත එකදෙක බිලි ගනිමින් තිබීමය. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස වර්තමානය වනවිට ඔහුට තිබෙන බරපතළම ප්‍රශ්නය පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාල ආරම්භ කිරීමේ සිහිනය සහ පවතින වෛද්‍ය විද්‍යාල නීතිගත කිරීම පිළිබඳ ගැටලුවය. 

රටේ සෞඛ්‍යයට කුමක් සිදුවුවද සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා මේ දිනවල සිය දිවි දෙවැනි කොට පෙනී සිටින්නේ සයිටම් ප්‍රශ්නය වෙනුවෙනි. මේ හේතුවෙන් රටේ ජනතාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු රටට නැති තරම්ය. 

ඩෙංගුවලින්, එච්1-එන්1වලින් කෙතරම් රෝගී ජීවිත බිලිගත්තද ජනතාව කොතරම් රෝගීන් වුවද ඔහුට වගේවගක් නොමැත.

වසංගතයක් ලෙස පැතිර යන ඩෙංගු රෝගය මර්දනය කිරීමේ ප්‍රධාන වගකීම හා රෝහල් ගතවන රෝගීන්ට අවශ්‍ය පහසුකම් සැලසීම සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සතු වගකීමකි. එහෙත් රටේ අවාසනාවට මහජන මුදලින් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ඇතුළු රොත්ත බුරුත්තම නඩත්තු කළද, ඩෙංගු රෝගය පරීක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය එකදු යන්ත්‍රයක්වත් මෙරට කිසිදු රෝහලක නොමැත.

ඩෙංගු රෝගය හඳුනා ගැනීමට පහසුකම් ලබානොදීම යනු ඩෙංගුවලින් ජනතාව බේරා ගැනීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ ඇති උත්සාහයයේ පෙන්නුම් කිරීමකි. මේ නිසා තමන්ට ඩෙංගු රෝගය වැලඳී තිබේද යන්න සොයා ගැනීමට ජනතාවට තම පෞද්ගලික මුදලින් මුදල් වියදම් කිරීමට සිදුව තිබේ. මේ පිළිබඳව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලැජ්ජාවට පත්විය යුතුය. 

ඕනෑදේටත්, එපාදේටත් කෑමොර දෙන සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා පසුගිය කාලයේදීම කෑමොර දුන්නේ සියලුම වෛද්‍ය පරීක්ෂණ රෝහල් තුළින් සිදුකරන බවටය. එසේ පැවසූ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ඩෙංගු රෝගීන්ගේ පහසුව සඳහා බවට පවසමින් පෞද්ගලික අංශයෙන් සිදුකරන ලේ පරීක්ෂණ කටයුතුවලට උපරිම මිලක් නියම කළේය. උපරිම මිලක් නියම කළද එහි වටිනාකම ආසන්න වශයෙන් රුපියල් දහසකි. එම මුදල වතු කම්කරුවෙකුගේ දින දෙකක වැටුපකි. එය රටේ කම්කරුවෙකුගේ දෛනික වැටුපය. 

එහෙත් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා සිතා සිටින්නේ රුපියල් දහසක් යනු සුළු මුදලක් ලෙසටය. එදාවේල සොයා ගැනීමට කුලී වැඩක් කරන ජනතාවට මෙය විශාල මුදලකි. එහෙත් මේ රටේ පයගසා තිබෙන දේශපාලඥයන්ට මේ පිළිබඳව තේරුම් ගැනීමට අබ ඇටයක තරම් වත් මොළයක් නොමැත. 

සෞඛ්‍ය අංශ පෙන්වා දෙන ආකාරයට රෝහල්වලට අදාළ පරීක්ෂණ යන්ත්‍ර ලබාදීමට කටයුතු කරන්නේ නම්, එක් පරීක්ෂණයක් රුපියල් 400කට අඩු වියදමකින් සිදුකළ හැකිය. එහෙත් රජයේ රෝහල්වලින් මෙම පරීක්ෂණ කටයුතු සිදුකළහොත් පෞද්ගලික අංශයෙන් ලැබෙන කොමිස් මුදල සාක්කුවට නොලැබී යන හෙයින් ඒ ආකාරයේ හොඳ වැඩක් කිරීමට කිසිවෙකුත් ඉදිරිපත් වන්නේ නැත. 

ඩෙංගු පරීක්ෂා කිරීමකදී එක් ලේ පරීක්ෂාවකින් රෝගය හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වන අතර, මේ හේතුවෙන් පරීක්ෂණ වාර කිහිපයක් සිදුකර ගැනීමට සිදුව තිබේ. 

ඒ හරහා ජනතාවට විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුව ඇත. මීට අමතරව රෝගී වන පුද්ගලයෙකු රෝගී තත්ත්වය සුවකර ගැනීම සඳහා ඇඳ විවේකය ලබාගැනීම අනිවාර්යය කාරණයකි. 

එහෙත් රෝහල් පහසුකම් දියුණු නොකිරීම හේතුවෙන් අඩි දෙකක්, දෙකහමාරක් පළල ඇඳක් තුළ රෝගීන් දෙදෙනෙකුට, තිදෙනෙකුට ප්‍රතිකාර ගැනීමට සිදුව තිබේ.

මීට අමතරව රෝහල් කොරිඩෝවල හා පුටුවල රැඳී සිටිමින් ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමටද සිදුව ඇත. ඩෙංගු රෝගය වැලඳුණු පසු රෝගී තත්ත්වය සුවපත් වන තුරු පානය කරන ජලය ප්‍රමාණය හා පිටකරන මුත්‍රා ප්‍රමාණය ගණනය කළ යුතුය. මෙම කටයුතු රෝගියාට තනිවම කර ගැනීමට නොහැකි වන අතර, මේ නිසා ඔහුගේ කටයුතු සිදුකිරීමට තවත් පුද්ගලයෙකුට රෝහල්ගත වීමට සිදුව තිබේ. 

මේ හරහා රටේ ආර්ථිකයටත් විශාල බලපෑම් එල්ල වී තිබේ. ඩෙංගු රෝගය අධිවසංගත තත්ත්වයක් දක්වා ගමන් කරමින් සිටින හෙයින් ඉදිරියේදී මේ රටට සංචාරකයන් පැමිණීමද අවිනිශ්චිත වී තිබේ.

මේ තරම් දරුණු තත්ත්වයක් රටට උදාවී තිබියදීත් ඩෙංගු මර්දනය කිරීමට ජාතික වැඩපිළිවෙළක් සකස් නොකර, පාසල් ශිෂ්‍යාවන්ට දිගු කලිසම් අන්දවමින් හා හෙද නිලධාරිනියන්ට දිගු කලිසම් අන්දවමින් ආණ්ඩුව %ගොන්පාට්^ වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කරමින් තිබේ. 
මීට අමතරව ඩෙංගු පැතිර යෑම කැළි කසළ හරහා සිදුවන බව පවසමින් අවධිමත් ලෙස කටයුතු කරන නිවෙස් හිමියන්ට ව්‍යාපාරික ස්ථානවලට දඩ පිට දඩ ගසමින් සිටියි.

ඩෙංගු පැතිර යෑමට එක් හේතුවක් ලෙස කැළි කසළ ප්‍රශ්නය පෙන්වා දිය හැකිය. එහෙත් පරිසරය සුද්ධ පවිත්‍ර කිරීමෙන් පමණක් ඩෙංගු උවදුර මර්දනය කළ නොහැකිය. මේ හේතුවෙන් සමස්ත පරිසරය පුරාම පැතිරී පවතින ඩෙංගු මදුරු කීටයන් මදුරුවන් විනාශ කිරීමේ විද්‍යාත්මක වැඩපිළිවෙළක්ද රට තුළ ක්‍රියාත්මක විය යුතුය.

මෙම කටයුත්ත ජනතාවට පමණක් සිදුකළ හැකි කටයුත්තක්ද නොවේ. මේ නිසා මුලින්ම රට තුළ ක්‍රියාත්මක වන ඩෙංගු මර්දන ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළ යුතුය. එසේ නොමැති නම් මැලේරියා වසංගතය තුරන් කිරීමට සකස් කළ මැලේරියා මර්දන ව්‍යාපාරය සම්පූර්ණයෙන්ම ඩෙංගු හා මැලේරියා මර්දන ව්‍යාපාරයක් බවට පත් කළ යුතුය.

එහෙත් ඩෙංගු මර්දනය ගැන රටේ ජනාධිපතිවරයාගේ සිට අගමැති, මැති ඇමතිවරුන් දක්වා සියලුම දෙනාම කයිවාරු ගැසුවද මෙවැනි වැඩපිළිවෙළක් සකස් කර ඒ සඳහා පහසුකම් ලබාදීමක් පිළිබඳ සිහිනයකින්වත් සිතන්නේ නැත. 

පාලකයන්ට හා දේශපාලඥයන්ට මෙවැනි උවමනාවක් ඇති නොවන්නේ ඔවුන්ට උණක්, සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් හැදුණද පිට රටකට ගොස් ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම සඳහා ජනතා මුදල් වෙන්වී තිබෙන බැවිනි. මීට අමතරව ඔවුන්ට ඩෙංගු උවදුරෙන් ආරක්ෂා වීමට අවශ්‍ය වැඩකටයුතු සිදුකිරීමට පවා වෙන්කර තිබෙන්නේ ජනතා මුදල්ය. 

මේ නිසා රටේ මිනිසුන් ඩෙංගු රෝගය වැලඳී එකාපිට එකා මැරී වැටුනත් මේ රටේ දේශපාලඥයන්ට වගේ වගක් නැත. 

දේශපාලඥයන්ගේ මේ නොසැලකිල්ල හේතුවෙන් දිස්ත්‍රික්ක හතර පහකට සීමා වී තිබූ ඩෙංගු බිය අද වනවිට සමස්ත රටේම ජනතාවට ඇති වී තිබේ. 

වෛද්‍යවරුන් ඇතුළු සමස්ත සෞඛ්‍ය කාර්යමණ්ඩලයේ දැඩි කැපකිරීම නොවන්නට අද වනවිට ඩෙංගු රෝගය නිසා දහස් ගණනකට මියයෑමට සිදුවනවා නොඅනුමානය.  දේශපාලඥයන්ට නැති ජනතා ලෙංගතුකමක් මේ රටේ බොහෝ නිලධාරීන්ට තිබෙන නිසා රෝගය මේ ආකාරයට පාලනය කර ගැනීමටත් හැකිව තිබේ. එහෙත් යහපාලනය ගැන මහ ඉහළින් කතා කරන රටේ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කරන බවට කෑමොර දෙන කිසිදු දේශපාලඥයෙකු ළඟ මෙම ගුණාංග නොමැත. 

මේ වසරේ ජනවාරි මාසය තුළදී ඩෙංගු රෝගීන් 10927ක්, පෙබරවාරි මාසය තුළදී රෝගීන් 8722ක්, මාර්තු මාසයේදී රෝගීන් 13529ක්, අප්‍රේල් මාසයේදී රෝගීන් 12,498ක්, මැයි මාසයේදී රෝගීන් 15,831ක්, ජුනි මාසයේදී රෝගීන් 24,515ක් හා මේ මාසයේ ගෙවී ගිය දින 25ක කාලය තුළදී රෝගීන් 19071ක් වාර්තා වී තිබේ. 

පසුගිය වසර තුළදීම ඩෙංගු රෝගීන් වාර්තා වී ඇත්තේ 55550ක් වන අතර, 2015 වසරේදී එම ප්‍රමාණය 29777කි. 

පසුගිය වසරේ ජනවාරි මාසයේ සිට ජූලි 31 වැනිදා දක්වා වාර්තා වී තිබෙන ඩෙංගු රෝගීන්ගේ ප්‍රමාණය 34529ක් වන අතර, එම වසරේ ජූලි මාසය තුළ වාර්තා වී තිබෙන ඩෙංගු රෝගීන්ගේ ප්‍රමාණය 10715 කි. එහෙත් මේ වසරේ ජූලි මාසයේ පළමු දින 25 තුළ ඩෙංගු රෝගීන් 19071ක් වාර්තා වී තිබේ. 

 

බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය යුතු ඩෙංගු ව්‍යාප්තියට බලපාන තවත් හේතුවක් ගැන හෙළිදරව්වක්

මෙම වසරේ මුල සිට මේ දක්වා වාර්තා වූ ඩෙංගු රෝගීන් යැයි සැක කෙරෙන රෝගීන්ගේ ප්‍රමාණය දැන් ලක්ෂය ඉක්මවා තිබේ. එම සංඛ්‍යාවට සාපේක්ෂව ඩෙංගු රෝගයෙන් මරණයට පත් පුද්ගලයන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු අගයක් ගනු ලැබූවද දිනෙන් දින වාර්තා වන රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාවේ අඩුවක් දක්නට ලැබෙන්නේ නැත.

විශේෂයෙන්ම මාධ්‍ය ඔස්සේ ඩෙංගු වැළැක්වීමට ගතයුතු ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙන් වන දැනුවත් කිරීම් හා ග්‍රාම සේවා වසම් මට්ටමෙන් ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් දියත් කළත් රෝගීන් වාර්තා වීමේ අඩුවීමක් දක්නට නොලැබීම මෙහිදී සැලකිලිමත් විය යුතු සුවිශේෂීතම කරුණයි.

එබැවින් තවදුරටත් එසේ ඩෙංගු ව්‍යාප්ත වීම සඳහා බලපාන හේතු පිළිබඳ අප සිදුකළ සොයා බැලීමේදී ඇතැම් ප්‍රදේශ තුළ අවධානයට ලක්කළ හැකි වූ හේතුවක් සම්බන්ධයෙන් බලධාරීන්ගේ අවධානය වහා යොමු වීම පිණිස මෙම හෙළිදරව්ව සිදු කරමි.

ඩෙංගු රෝගය වැලඳී ඇතැයි සැකකොට රෝගියෙකු රෝහල්ගත කළ පසු එම රෝගියා පිළිබඳ තොරතුරු අදාළ රෝගියා පදිංවි ප්‍රදේශයේ සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය (MOH) වෙත යවනු ලබයි. ඉන්පසු එම ප්‍රදේශය භාරව කටයුතු කරන මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරයා විසින් එම තොරතුරු අනුව අදාළ රෝගියාගේ නිවස වෙත ගොස් ඩෙංගුවලට අදාළ පරීක්ෂා කිරීම් සිදුකර, නැවත එවැනි තත්ත්වයක් ඇති නොවීම සඳහා අවශ්‍ය වන ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම සිදු කරනු ලබයි.

මෙසේ රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය වෙත යැවීම ක්‍රම දෙකක් ඔස්සේ සිදු කරනු ලබන අතර, ඉන් එක් ක්‍රමයක් වන්නේ අදාළ රෝගියාගේ තොරතුරු අඩංගු පත්‍රිකාවක් රෝහල මගින් සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය වෙත තැපැල් කර යැවීමයි. එසේ යවනු ලබන පත්‍රිකාව 'බෝ වන රෝග පිළිබඳ නිවේදනය' ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.

එම ක්‍රමයට අමතරව රෝගියා පිළිබඳ තොරතුරු සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය වෙත දැනුම් දීම සඳහා අනුගමනය කරනු ලබන අනෙක් ක්‍රමය වන්නේ අන්තර්ජාලය මගින් රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ වෙබ් අඩවිය වෙත ලබාදීමය. 

කෙසේ වුවත් මෙම ක්‍රම දෙක ඔස්සේම රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය වෙත ලබාදීම රෝහල් මගින් සිදු කළද, එසේ සිදු කිරීමේ දී ඇතැම් ප්‍රදේශවල රෝහල් තුළ රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය වෙත ලබාදීමේ දී යම් ප්‍රමාදයක් සිදු වන බව අප සිදුකළ නිරීක්ෂණයේ දී හෙළිදරව් විය.

එසේ තොරතුරු ලබා දීම ප්‍රමාද වීම අදාළ ප්‍රදේශය තුළ ඩෙංගු රෝගය තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වීමටත්, තවත් පුද්ගලයන් ගණනාවක් ඩෙංගු රෝගයට ගොදුරු වීමටත් හේතුවක් වන බවත් පැවසිය යුතුය.

රෝගියා රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටින විට දී බෝවෙන රෝග පිළිබඳ නිවේදනය තැපැල් කිරීම සිදු වුවත්, සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලයට එය තැපැල් මගින් ලැබීමේ දී රෝගියා රෝහලෙන් පිටව ගොස් ඇති බවද වාර්තා වේ.

එවිට මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරයෙකු විසින් එම රෝගියාගේ නිවස අවට ප්‍රදේශ පරීක්ෂා කිරීමට යාමේදී අදාළ ඩෙංගු රෝගියා ඩෙංගු රෝගයට ගොදුරු වීමට බලපෑ තත්ත්ව තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වීම සිදු වී, තවත් පුද්ගලයන් කිහිපදෙනෙකුගේ ජීවිතද ඩෙංගු රෝගයේ ගොදුරු බවට පත්වීමේ අවදානමට ලක් වී තිබේ.

මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් විසින් සිදුකරනු ලබන පරීක්ෂා කිරීම්වලදී එසේ සිදු වූ අවස්ථා වාර්තා වූ බව මේ පිළිබඳ අප විසින් කළ සොයා බැලීමේදී මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරයෙක් අප සමග පවසා සිටියේය. 

එසේම ඇතැම් ප්‍රදේශවල දැකිය හැකි වූ මෙම අභාග්‍යසම්පන්න තත්ත්වයේ ස්වභාවය කෙතරම්ද යත් බෝ වෙන රෝග පිළිබඳ නිවේදනය ලැබී මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරයා විසින් පරීක්ෂා කිරීම් සිදු කිරීමට යන කාලය අතරතුර එක් රෝගියෙකුට ඩෙංගු රෝගය බෝ කළ ඩෙංගු මදුරුවාගේ ඊළඟ පරම්පරාවෙන් බිහි වූ මදුරුවන් විසින්ද ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්ත කිරීමට කටයුතු කරන කාලය දක්වා මෙම ප්‍රමාද වීම් සිදුවීම දක්නට ලැබේ. එමනිසා ඇතැම් ප්‍රදේශවල ඩෙංගු රෝගීන් වාර්තා වීම දිනෙන් දින ඉහළ යෑම සඳහා මෙම තත්ත්වය හේතුවක් බවට පත්වන බවද සඳහන් කළ හැකි වේ.  

තැපැල් මගින් මෙසේ බෝ වෙන රෝග පිළිබඳ නිවේදනය සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාල ඔස්සේ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් වෙත ලබා දීමේ දී සිදුවන ප්‍රමාද වීම් වළක්වාගැනීම සඳහා අන්තර්ජාලය යොදාගනිමින් දෛනිකව රෝහල්වලට ඇතුළත් වන රෝගීන් පිළිබඳ විස්තර දිස්ත්‍රික් මට්ටමෙන් වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ වෙබ් අඩවියට ඇතුළත් කිරීම සිදු කරයි.

එවිට සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලයේ නිලධාරීන් විසින් දෛනිකව එම වෙබ් අඩවියට ප්‍රවේශ වී අදාළ රෝගීන් සම්බන්ධව තොරතුරු ලබාගෙන ඒවා අදාළ ප්‍රදේශ භාරව රාජකාරියේ නියැළෙන මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් වෙත ලබාදීම සිදු කරයි.

මෙම ක්‍රියාවලිය තැපැල් මගින් රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදෙන ක්‍රමයට වඩා කාර්යක්ෂම වුවත් ඇතැම් ප්‍රදේශවල රෝගීන්ගේ තොරතුරු වෙබ් අඩවියට ඇතුළත් කිරීමේ ප්‍රමාදයක් පවතින බවද දැකිය හැකි විය. 

එසේ වෙබ් අඩවියට රෝගීන්ගේ තොරතුරු ඇතුළත් කිරීම සඳහා ඇතැම් රෝහල් තුළ පවතින පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නොවීම මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් වෙත එම රෝගීන්ගේ තොරතුරු ලබාදීම මන්දගාමී වීම සඳහා හේතු වී තිබේ. එසේම ප්‍රධාන රෝහල් තුළ මෙම කටයුතු විධිමත්ව පවත්වාගෙන යාම සඳහා රෝහල තුළ සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරයෙකුගේ සේවය ලබාගැනීම සිදු වුවද, එසේ නොමැති රෝහල් තුළ තොරතුරු ලබාදීමේ දී යම් ප්‍රමාද වීම් සිදුවන බවද දැකිය හැකි විය. 

එහිදී අප නිරීක්ෂණය කළ තත්ත්වයක් වූයේ ඇතැම් රෝහල් තුළ එසේ අන්තර්ජාල පහසුකම් නොමැති වීම හේතුවෙන් වෙබ් අඩවියට තොරතුරු ඇතුළත් කිරීම සිදු නොවන බවය. එසේම ඇතැම් රෝහල් තුළ රෝගීන්ගේ තොරතුරු ඇතුළත් කිරීම සඳහා පවතින ප්‍රමාදය හේතුවෙන් රෝගියා රෝහලට ඇතුළත් වී සතියකටත් වඩා කාලයක් ඉක්ම ගිය පසු එම තොරතුරු වෙබ් අඩවියට ඇතුළත් කිරීම සිදුවන බව ද දැකිය හැකි විය. 

රෝගියෙකුට ඩෙංගු රෝගය වැලඳීමෙන් පසු එම රෝගියාගෙන් වෙනත් තැනැත්තෙකුට රෝගය ව්‍යාප්ත වීම වැළැක්වීම සඳහා මුල් දින 05 තුළ කටයුතු කිරීම වැදගත්ය.

එහෙත් එම ඩෙංගු රෝගියා පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදීම මෙසේ ප්‍රමාද වීම හේතුවෙන් ඩෙංගු පැතිරීම වැළැක්වීම සඳහා ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට ප්‍රමාද වීම තුළ නැවතත් එම රෝගියාගෙන් වෙනත් පුද්ගලයන්ට රෝගය ව්‍යාප්ත විය හැකිය. ඒ අනුව මෙම තත්ත්වය අතිශයින් කනගාටුදායක තත්ත්වයක් වන බැවින්, මේ සඳහා වහා ක්‍රියාත්මක වී මෙම ප්‍රමාද වීම් සිදුවීම වැළැක්වීමට අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට කටයුතු කළ යුතු වේ.

එසේම මෙහිදී විශේෂයෙන් අවධාරණය කළ යුතු කරුණක් වන්නේ ඩෙංගු මර්දනය සඳහා කවරාකාරයේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කළද, ඇතැම් ප්‍රදේශවල දැකිය හැකි වන මෙවැනි ආකාරයේ ප්‍රමාද වීම්වලට අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට කටයුතු කිරීමද වැදගත් වන බවයි.

ඒ අනුව යම් පුද්ගලයෙකු ඩෙංගු රෝගයට ගොදුරු වූ පසු එම පුද්ගලයා ඩෙංගු රෝගියෙකු බවට පත්කළ පරිසරය තුළ තවත් පුද්ගලයන් ඩෙංගු රෝගීන් බවට පත්කරන සාධක අනිවාර්යයෙන්ම දැකිය හැකි වන බැවින්, රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාල තුළ යාවත්කාලීන කිරීම කාර්යක්ෂමව සිදු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.  

කෙසේ වුවත් සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාල ඔස්සේ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ට රෝගීන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාදීම කාර්යක්ෂම කිරීම සඳහා ඩෙංගු රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කරන සෑම රෝහලක් තුළම ඒ සඳහා ක්‍රියාකළ යුතු නිලධාරියෙකු සේවයේ යෙදවීම කළ හැකිය. එම නිලධාරියාට අන්තර්ජාලය ඔස්සේ රෝගීන්ගේ  තොරතුරු ඇතුළත් කිරීමට අවශ්‍ය පහසුකම් ලබාදීම තුළ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ට කාර්යක්ෂමව අදාළ ස්ථාන පරීක්ෂා කිරීමේ කාර්යයේ නිරත විය හැකිය.

ඒ අනුව අවසාන වශයෙන් අවධාරණය කළ යුතු වන්නේ දිවයිනේ ඇතැම් රෝහල් තුළ දැකිය හැකි ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්ත වීම සඳහා බලපාන මෙම තත්ත්වයට පිළියම් යෙදීමට කටයුතු කිරීම ඉතා ඉක්මනින් සිදු කළ යුතු බවය.

ඒ සඳහා සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගේ අවධානය අප විසින් හෙළිදරව් කරනු ලැබූ මෙම තත්ත්වය කෙරෙහි වහා යොමු කර, එම ප්‍රමාද වීම් වළක්වාගැනීම සඳහා ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග හැකි ඉක්මනින් ක්‍රියාවට නැංවීමට කටයුතු කළ යුතුය. මන්දයත් එසේ නොවුණ හොත් ඩෙංගු රෝගය තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වීමෙන් තවත් බොහෝ පිරිසක් ඩෙංගු රෝගීන් බවට පත්වීම නියත වශයෙන්ම සිදුවන බැවිනි.

DSCN0396 z_p12-public1

පිළිකා රෝගීන් වෙනුවෙන් ඔ‍ෙබි කෙස් කලඹෙන් කොටසක් පරිත්‍යාග කරමුද?

පිළිකා රෝගයේ ඇති භයානකම  ඔබට අමුතුවෙන් පැවසීමට අවශ්‍ය නැත. පිළිකා රෝගය වැලඳුණු විට එම රෝගියා පමණක් නොව ඔහුගේ සමීපතමයෝද ඉන් පීඩාවට පත්වෙති.

ලෝකයේ තාක්ෂණික වශයෙන් මෙතරම් දියුණු තත්ත්වයක පැවතියද පිළිකාව නිට්ටාවටම සුව කර ගැනීමට තවමත් නොහැකිවීම ඉතා කනගාටුදායක තත්ත්වයකි.

ඒ නිසා ලෝකය පුරාම පීඩාවට පත් වූ පිරිස අපමණය. දැනට ලබාදෙන පිළිකා ධූරක ඖෂධ ඉතා ඉක්මනින් ප්‍රතික්‍රියා කිරීම නිසා මේ ඖෂධ ලබාගැනීමෙන් බොහෝ රෝගීන්ගේ කෙස් කලඹ  පවා අහිමි වීමක් සිදු වෙයි. මේ හේතුව  නිසා ඔවුන් මානසික වශයෙන් පීඩාවට පත්ව සාමාජය තුළ මුළු ගැන්වීමක් ද සිදු වෙයි.

මේ නිසාම පිළිකා රෝගයෙන් කෙස් කලඹ අහිමි වූවන්ට ස්වාභාවික හිස කෙස්වලින් සැකසූ විග් ලබාදීමේ ව්‍යාපෘතියක් 'පිළිකා සරණ භාරය' සහ 'රමණි ප්‍රනාන්දු සැලෝන්' ආයතනය ඒකාබද්ධව ආරම්භ කර ඇත. මෙවැනි ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීම පිළිකා රෝගයෙන් කෙස් කලඹ අහිමි වූ රෝගීන්ට ඉතාම සතුටුදායක ආරංචියක් වනු නොඅනුමානය. මන්ද එයින් ඔවුන්ට මානසික වශයෙන් හෝ සුවපත් වීමට හැකියාවක් ලැබෙන හෙයිනි. මේ නිසා මේ සද්කාරය සම්බන්ධව ඔබ දැනුවත් කිරීමට 'අද' අපි තීරණය කළෙමු. 

මෙම ව්‍යාපෘතියෙහි සමාරම්භය සනිටුහන් කරමින් විශේෂ උත්සවයක් බොරැල්ල හරස් පාරේ පිහිටි රමණි ප්‍රනාන්දු සැලෝන්හිදී  පසුගිය 20දා පැවැත්වුණි. ඒ අවස්ථාවට පරිත්‍යාගශීලීහු රැසක් පිළිකා රෝගීන් වෙනුවෙන් ස්වකීය කෙස් කලඹ පරිත්‍යාග කළහ. 

මෙම ව්‍යාපෘතියට අදාළ අවබෝධතා ගිවිසුම පිළිකා සරණ භාරය හා රමණි ප්‍රනාන්දු සැලෝන් හා ලලිත් ධර්මවර්ධන මහතා යන පාර්ශ්ව අතර අත්සන් තැබීම පසුගිය 17දා මහරගම අපේක්ෂා රෝහල අසල පිහිටි පිළිකා සරණ භාරය කාර්යාලයේදී සිදුවිය. 

සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික හිසකෙස්වලින් සැකසූ කෙස් කලඹක වෙළඳ පොළ වටිනාකම ඉහළ අගයක් ගනු ලබනවා. එය රුපියල් එක් ලක්ෂ අනූදාහක් පමණ වන අතර එක් කෙස් කලඹක් සැකසීමට පරිත්‍යාගශීලීන් 8 – 15ත් අතර පිරිසක් හිස කෙස් අවශ්‍ය වන බවට හා හිස කෙස් මිලිග්‍රෑම් 500ක මිල රුපියල් 70,000ක් පමණ වන බව මෙහිදී අනාවරණය විය. 

''පිළිකා සරණ භාරය'' විසින් ස්වාභාවික හිස කෙස් සැපයීමෙන් පසු රු. 25,000ක සහන මිලකට සකසන ලද කෙස් කලඹක් පිළිකා සරණ භාරය වෙත සැපයීමට ලලිත් ධර්මවර්ධන මහතා මෙහිදී එකඟ වී ඇත.

මේ උත්සවයට විශාල පිරිසක් සහභාගි වීමද කැපී පෙනෙන කරුණකි. මන්ද අපේ ජාතිය පරිත්‍යාගශීලීන් වන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු කරුණක් නොවේ. 

මෙම සද්ක්‍රියාව සම්බන්ධව ජනතාව දැනුවත් කිරීමට පිළිකා සංගමයේ සභාපති වෛද්‍ය සමාධි රාජපක්ෂ මහතා සහභාගී වූ අතර එහිදී අදහස් දැක්වූ ඔහු  මෙසේ පවසා සිටියේය.

''අද දින ශ්‍රී ලාංකිකයන් වශයෙන් අප සියලුදෙනාටත් විශේෂයෙන් ලංකාවේ පිළිකා රෝගීන්ටත් ඉතාම සුවිශේෂී දවසක්. මගේ වෛද්‍ය ජීවිතය අවුරුදු 20ක් පමණ වෙනවා. මම ඒ කාලය නිරන්තරව ගත කළේ පිළිකා රෝගීන් සමගයි. තාමත් අපේ රටේ පමණක් නෙවේ ලෝකයේ කොපමණ  වෛද්‍ය විද්‍යාව දියුණු වුවත් යම් කිසි කෙනෙකුට රෝග විනිශ්චයට අනූව ඔබට පිළිකාවක් වැලඳී ඇති බව පැවසුවාම මුළු ජීවිතයම කඩා වැටෙනවා.

නමුත් අමතක කරන්න එපා අප සියලු දෙනාගෙම ශරීරයේ මේ පිළිකා සෛල තිබෙන බව අපි කවුරුත් මේ රෝගයෙන් මිදුණ පිරිසක් නෙමේ. ඒ නිසා අපට පිළිකාවක් වැලඳෙන්නෙ නැහැ කියලා ස්ථිර නිගමනයකට ඒම අපහසුයි.  

නමුත් ලෝකෙම ඒ වගේම අපේ රටෙත් සමාජයේ මතයක් තියෙනවා පිළිකාවක් කියන්නෙ තමන්ගෙ කරුමයට වැලඳෙන රෝගයක් කියලා. පිළිකා රෝගීන් සමහර වෙලාවට අපි සමාජයෙන් කොන් කරලා දානවා. හරියට මරණ සහතිකය අතට දුන්නා වගේ හිතනවා.

නමුත් පිළිකාවක් වැලඳුණු රෝගියෙකු තුළ ඇතිවන ඒ මතය ඔහුගෙන් දුරස් කරන්න අපි  විශාල සටනක නිරත වෙනවා.  මම එක උදාහරණයක් පවසන්නම්. පිළිකාවක් වැලඳිලා මහරගම අපේක්ෂා රෝහලට එන බොහෝ කාන්තාවන් මාව මුණගැසුනම අහන්නෙ ''ඩොක්ටර් බෙහෙත් ගන්න නම් පුළුවන්. හැබැයි කොණ්ඩෙ යයිද?'' මම එතකොට කියන්නෙ බෙහෙත් ගත්තම කොණ්ඩෙ ගියත් මොකද රෝගය හොඳ වෙනව නම් කියලයි.

විශ්වාස කරන්න සමහර රෝගී කාන්තාවන් ඉන්නවා තමන්ගෙ කොණ්ඩෙ රැකගන්න රෝගයට ලබාදෙන බෙහෙත් පවා ප්‍රතික්ෂේප කරන. මේ හේතුව නිසා පිළිකා ධූරක ‍ඖෂධ ලබා නොගත්ත අවස්ථා පවා තිබෙනවා. 

කාන්තාවකට වරලස, කොණ්ඩය කියන දේ ඉතාම වැදගත්. පංච කල්‍යාණයේ වටිනා අංගයක් තමා කේෂ කල්‍යාණය කියන්නෙ. අපේ හෙළ සාහිත්‍යකරුවත් කාන්තා රූපයේ දිගු වරලස ගැන වර්ණනා කර තිබෙනවා. ඒ නිසා කොණ්ඩය කියන දේ හරි වැදගත්. මොකද බාහිර පෙනුම ගැන අපි සියලු දෙනාම උනන්දු වෙනවා.

ඒ වගේම බාහිර පෙනුම නැති වුණාම වෙන තව දෙයක් තමයි තමන් බාහිර සමාජයට මුහුණ දෙන්න බිය වීම. විශේෂයෙන්ම සමාජයේ යම් යම් වෘත්තීමය කටයුතු කරන සමාජයත් සමග ගැටෙන බොහෝ රෝගීන් බය වෙනවා වගේම ඔවුන් මුළු ගැන්වෙනවා මේ බාහිර ස්වරූපය නැති වුණාම.

නමුත් ආත්ම ශක්තියකින් යුක්තව නැවත  සමාජයට මුහුණ දෙන්න පුළුවන්කමක් වගේම තමන් කරගෙන ආ වෘත්තීමය කටයුතු හා වෙනත් දෑ බියෙන් සැකෙන් තොරව ඉදිරියටත් කරගෙන යන්න පුළුවන් වීම මේ විග් එකක් ලබාදීමෙන් සිදු වෙනවා. 

පිළිකා රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කරන වෛද්‍යවරයෙකු වශයෙන් මේ පිළිබඳ  අද් දැකීම් රැසක් මා සතුව පවතිනවා. එක දවසක් මගෙන් ප්‍රතිකාර ගැනීමට ආව අවුරුදු 29 අම්මා කෙනෙක්. ඒ මවට පියයුරු පිළිකාවක්. පුංචි දරුවෙක් ඉන්නවා අවුරුදු තුන හමාරක. ඇය මා සමග පැවසුවා දැන් ඔපරේෂන් එක කරලා ඉවරයි.දැන් පිළිකා ධූරක ඖෂධ ලබාගන්න තියෙන්නෙ කියා.

ඒත් ඒකට සති ගාණක් ඉන්න වෙනවා. දරුවා නතර කිරීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් ඇති බව ඇය පැවසුවා. අපි ඊට පස්සෙ දරුවා නරත කිරීමට තැනක් සොයාදී පිළිකා ධූරක ඖෂධ ලබාදුන්නා. පළමු මාත්‍රාවෙන්ම ඇගේ කෙස් කලඹ ගැලවිලා ගියා.

ඊට පස්සෙ මේ මව සතියකින් ගියා ඇයගේ පුතා බලන්න. පහුවදා එනවා මන් ගාවට අඬාගෙන ඩොක්ටර් මට ඉඳලා වැඩක් නැහැ මට පිළිකාවක් තියා මොකුත් හැඳුනත් කමක් නැහැ.දැන් මගේ පුතා මාව අඳුනන්නෙ නැහැ මාව ප්‍රතික්ෂේප කරනවා කියලා.

මේ නිසා ඒ කාලයේ අපි සෑහෙන දුක් වින්දා සහ සෑහෙන සොයා බැලුවා ස්වාභාවික හිස කෙස් ඇති විග් එකක් හොයා ගන්න. ලංකාවේ තිබුණෙ නැහැ. පිටරටින් ගෙන්නුවොත් රුපියල් ලක්ෂ එක හමාරක් ,ලක්ෂ දෙකක් වෙනවා. ඉතිං දරිද්‍රතාවෙන් පෙලෙන මේ වගේ කෙනෙකුට ඒ  වගේ මුදලක් වැය කරන්න බැහැ. අනික ලංකාවේ කවුරුත්ම මුණගැසුණෙත් නෑ මිනිස් කොණ්ඩයෙන් විග් හදන. 

මේ වගේ කාරණා නිසාම අපේ භාරකර මණ්ඩලයේ වෛද්‍ය ලංකා ජයසූරිය දිසානායක මහත්මිය මට කීවා විග් හදන වැඩේ කොහොමහරි සිදුකරන්න ඕන කියලා. මේ නිසා ඇය රමණි ප්‍රනාන්දු මහත්මිය මුණ ගැසුණා. එතුමිය පැවසුවා ඇයගේ ආයතනය හරහා කොණ්ඩය කපා දෙන්න කැමතියි කියලා.

ඒ වගේම එතුමිය මේ සියල්ල නොමිලේ සිද්ධ කර දෙන්න කැමති බව දැන ගන්න ලැබුණි. ඇය මේ වැඩේට සම්බන්ධ වුණාම මේ සද්ක්‍රියාව හරියටම හරියන බව මම දැනගෙන හිටියා. අද වන විට එතුමියගේ සියලු ආයතන (Ramani Fernando salon) වල පිළිකා රෝගීන් සඳහා හිස කෙස් දන් දෙන්නන්ගෙන් කෙස් භාරගැනීම සිදු කරනවා.  ඇය මේ කාර්යයට සම්බන්ධ වීම අපිට ලොකු ශක්තියක්. 

 ඒ වගේම අපිට මේ ක්‍රියාවේදී ලලිත් ධර්මවර්ධන මහතා මුණ ගැසුණා. ඔහු ලංකාවේ මිනිස් හිස කෙස්වලින් විග් හදන එකම පුද්ගලයායි. අපි ඔහුත් එක්ක සාකච්ඡා කළාම මෙහි ඇත්ත තත්ත්වය අපිත් සමග පැවසුවා. ලංකාවේ මිනිස් හිස කෙස් මිලදී ගන්න තැනක් නැහැ. අවශ්‍ය කරන හිසකෙස් ඔක්කොම පිටරටින් ගෙවන්න අවශ්‍ය බව ඔහු පැවසුවා.

ලංකාවේ සැලෝන් දාලා තිබෙන විදියට කොණ්ඩ ඕන තරම් ඇති කියලා හිතුවට ඇත්තටම එහෙම නැහැ. සාමාන්‍යයෙන් මීටරයක හිසකෙස් ප්‍රමාණයක් රු 100,000 ටත් වැඩියි. මේවායේ මිල ඉතාම  අධිකයි.

ඒ අතරෙදි ඔහු පැවසූ අනික් කරුණ තමයි විග් එකක් හදන්න සාමාන්‍යයෙන් දවස් 15ක් 14ක් යන බව සහ විශාල මුදලක් වැය වෙන බව. නමුත් ඉතාම නිහතමානීව මේ සද්කාරය ගැන තිබෙන උනන්දුව නිසා ඉතාම අඩු මුදලකට නිෂ්පාදන මුදල පමණක් අරන් අපිට විග් හදලා දෙන්න ඔහු කැමති වුණා.

ඒ වගේම මොන තරම් සම්බන්ධකම් තිබුණත් තමන්ගේ කේෂ කල්‍යාණය පූජා කරන පිරිසක් අපිට මේ සඳහා අවශ්‍යයි. පසුගිය සති කීපය තුළ අපේ කාන්තාවෝ අපි නොසිතූ ආකාරයට මේ තරම් උනන්දුවකින් හිසකෙස් දන් දීමේ කටයුත්තට එයි කියලා අපි හිතුවේ නැහැ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර තිබෙනවා දාන පාරමිතාව පිළිබඳව. දාන පාරමිතාවේ උපපාරමිතාවක් තමා තමන්ගේ ශරීර අවයව දන් දීම. මම හිතනවා මේ හෙඳින් හදා වඩා ගත්ත කේෂ කල්‍යාණය දන් දීම විශාල පුණ්‍යකර්මයක් හැටියට. මේ පිළිබඳව දැනගත්තු දිවයිනේ සියලුම දිස්ත්‍රික්ක වල සිටින පිරිස් ඉතාම ස්වේච්ඡාවෙන් තමන්ගේ වරලස දන් දෙන්න ඉදිරිපත් වුණා.

ඒ වගේම පිටරට ඉඳන් ලංකාවට නිවාඩුවට පැමිණි අපේ එතෙර වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයන් බොහොම කැමැත්තෙන් මේ සඳහා ඉදිරිපත් වුණා. ඒ පිරිසට අපි ගෞරවයක් පුද කරන්න ඕනෙ. මෙම වැඩසටහනේ  සමාරම්භක දවසෙත් 12 දෙනෙක් ස්වේච්ඡාවෙන් මීට සම්බන්ධ වුණා.  මේ සියලු දෙනා කරන්නේ වටිනා සද්ක්‍රියාවක්.

ඒ වගේම පිළිකා සරණ භාරය සහ ඒ හා සම්බන්ධ වන සියලු දෙනාගේ අවංක කැපවීම සහ උත්සාහය නිසා අසරණ පිළිකා රෝගියෙකුගේ මානසික සුවය සඳහා මේ සද්කාරය අපිට ආරම්භ කිරීමට හැකි වූවා.''

හිසකෙස් නොමැති අයෙකුට ඔබේ හිසකෙස් සහයක් විය හැකියි.

ඔබත් මේ සද්ක්‍රියාවට සම්බන්ධ වීමට කැමැත්තක් දක්වනවා ඇති. මන්ද එය මේ භවයේදී ඔබට කරගත හැකි විශාල පුණ්‍යකර්මයක් වන නිසාවෙනි. ඔබ ඔබේ කෙස් පරිත්‍යාග කරන්න බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නව නම් පහත මාර්ගෝපදේශ අනුව එය සිදු කළ යුතුය.

හිසකෙස් පරිත්‍යාග කිරීම සම්බන්ධ මාර්ගෝපදේශ

හිසකෙස් ප්‍රදානය කරන්නන්ට

ඔබ ඔබේ හිසකෙස් පරිත්‍යාග කිරීම හිසකෙස් නොමැති කාන්තාවකට අගනා ත්‍යාගයක් ලබාදීමකි. එසේ ලබාදෙන අගනා ත්‍යාගය අපතේ නොයන බවට වග බලා ගැනීමට අවශ්‍ය බැවින් හිසකේ කැපීමට පෙර කරුණාකර ඔබේ හිසකෙස් පහත සඳහන් අවශ්‍යතාවලට අනුකූල වන බවට තහවුරු කරගන්න. එසේ නොවුන හොත් ඔබේ පරිත්‍යාගය තැනූ කෙස් කලඹක් බවට පත් කිරීමට නොහැකිවනු ඇත.

- කොණ්ඩයක් සෑදීමට අවම වශයෙන් පොනිටේල් 8-15ක් අවශ්‍ය වේ.

- ඔබේ හිසකෙස් අවම වශයෙන් අඟල් 8ක් වත් දිග විය යුතුයි. 

- ඔබට පරිත්‍යාග කළ හැකි හිසකෙස් වල උපරිම දිග පිළිබඳ සීමාවක් නැත.

- පරිත්‍යාග කිරීමට පෙර හිසකේ තෙල්, හෙයා ස‘ප්‍රේ , මූස්  හෝ වෙනත් ආලේපනවලින් තොරව පිරිසුදුව තිබිය යුතුය. එම නිසා , හිසකෙස් කැපීමට දිනකට පෙර හිස කෙස් ෂැම්පු හා කන්ඩිෂනර් යොදා සොදා පිරිසුදු කර කිසිම හැඩගැන්වීමකින් හෝ අමතර නිෂ්පාදන ගැල්වීමකින් තොරව තබාගත යුතුය. 

- පරිත්‍යාග කිරීම සඳහා කැපීමට පෙර හිසකේ වියළි තත්ත්වයේ තිබිය යුතුය. 

- හිසකේ පොනිටේලයක් ලෙස හෝ ගොතා තිබිය යුතුය.

- වර්ණ ගන්වන ලද හෝ පර්ම් කරන ලද හිසකේද පිළිගනු ලැබේ. 

- පැසුණු හිස කෙස් මේ සඳහා පිළිගනු ලැබේ.  

- ලේයර් කරන ලද කෙටිම කොටසේ දිඟ අගල් 08ක් වේනම්, ලේයර් කරන ලද හිසකේද පරිත්‍යාග කළ හැකිය.

- කැරෙලි ගැසුණු කෙස් අවම අඟල් 8ක් වන ලෙස ඇද කෙලින් සිටින ලෙස සකස් කළ හැකිය.

පරිත්‍යාග කිරීමට තරම් ඔබේ හිසකෙස්වල දිග ප්‍රමාණවත් නොවේනම් කුමක් කළ හැකිද?

- ඔබේ හිසකෙස් වැවෙන්නට හැර පරිත්‍යාග කරන්න

ඉදිරි දිනෙක කරන පරිත්‍යාගයක් වෙනුවෙන් ඔබේ හිසකෙස් සූදානම් කළ හැක්කේ කෙසේද.

- කෙස් වල තෙතමනය රඳවා ගැනීමට හා හානි වීමෙන් ආරක්ෂා කරගැනිමට උපකාරී වීමට සෑම සේදීමකින්ම පසුවම කන්ඩිෂනර් වර්ගයක් භාවිත කරන්න. 

- ස්නානය කර අවසන් වූ වහාම තෙත කොණ්ඩය බුරුසුවකින් පිරීම සිදුකිරීමෙන් වළකින්න. කොණ්ඩය සෝදා කන්ඩිෂනර් යෙදීමෙන් පසුව ඈතින් ඈත දැති පිහිටා ඇති මෘදු පනාවක් යොදා ගනිමින් අග සිට මුලට ටිකෙන් ටික පීරමින් සෙමෙන් ගැට හරින්න.

- තෙත බේරෙන කොණ්ඩයට විදුලි වියළනයක් භාවිත කිරීමෙන් වළකින්න. වියළීම ඉක්මන් කිරීමටත් තාපයෙන් වෙන හානිය වැළැක්වීමටත් විදුලි වියළනය භාවිත කිරීමට පෙර වැඩි ජලය ඉවත් කිරීමට ඔබේ හිසකෙස් විනාඩි 10-15ක් තුවායකින් ඔතා තබන්න. 

- හිසකෙස් කැඩී යාමට හේතු විය හැකි බැවින් පමණට වඩා බුරුසුවකින් හිස පීරිම නොකරන්න. නිරතුරුව, මෘදු ලෙස බුරුසුවකින් හිස පිරීම හිසකෙස් වල මහා සෞඛ්‍යයත් ස්වාභාවික තෙල් හිසකෙස් තුළ ගමන් කිරීමත් වර්ධනය කරයි. 

- නිතරම ඔබේ හිසකෙස් වල තෙල් ගල්වන්න. 

පිළිකා රෝගීන් උදෙසා කෙස් කලඹක් ලබාදීමේ ව්‍යාපාරයට අනුග්‍රහය දක්වමු.

කෙස් කලඹක් නිෂ්පාදනය කිරීම කිරීම කාලය වැය වනවා මෙන්ම වියදම් අධික කාරණයකි. 

මිනිස් කෙස්වලින් කෙස් කලඹක් නිෂ්පාදනය කරන ලංකාවේ සිටින එකම නිෂ්පාදකයා වන ලලිත් ධර්මවර්ධන මහතා මෙම වැඩසටහනට සහයෝගීතාව දක්වා තිබෙන අතර සාමාන්‍ය වියදම රු. 190,000 ක් වන සැකසූ කෙස් කලඹක් රු. 25,000 ක සහන මිලකට සකස් කිරීම සිදු කරයි.

සැකසූ කෙස් කලඹකට අනුග්‍රහය දක්වා රෝගියෙකුගේ ජිවිතය වෙනස් කිරීමට මේ ඔබට ලැබෙන අවස්ථාවයි.

ඔබ දුර බැහැරක සිට හිසකෙස් තැපැල් කර එවීමට අදහස් කරයි නම් 

- කපන ස්ථානයෙන් කොණ්ඩය එකතු කර ඉලාස්ටික් පටියකින් පෝනිටේලයක් බැඳ ගන්න. ඉලාස්ටික් පටිය තිබිය යුත්තේ ඔබ කොණ්ඩය කපන ස්ථානයට මඳක් පහළින් වන අතර කැපූ පසු කොණ්ඩය වෙන් නොවන සේ දැඩිව බැඳ තිබිය යුතුය. 

- කොණ්ඩය කැපූ පසු එම පෝනිටේලය කිසිදු හේතුවක් නිසා සේදීම හෝ මෝස්තර දැමීම නොකළ යුතුය. 

- පෝනි ටේලය ඉටිබෑගක් (සප්ලොක්) වැනි පිරිසුදු ඇසුරුමක බහා එවන්න.සේවාදායකයාගේ නම, ලිපිනය සහ දුරකථන අංක ඇතුළත් කරන්න.

එහිදී මේ තොරතුරු වැදගත් වන්නේ ''පිළිකා සරණ භාරය'' යටතේ සියලු දායකයන් ලිපියකින් අමතා සහතිකපතක් පිරිනමන බැවිනි.

රමණි ප්‍රනාන්දු සැලෝන්ස්, නො.32, එලිබෑන්ක් පාර, කොළඹ 05.

හෝ

රමණි ප්‍රනාන්දු සැලෝන්ස්,නො.26,බොරුල්ල හරස් පාර, බොරුල්ල.

වැඩි විස්තර සඳහා – 011 2 363 211

සටහන / ඡායාරූප – සරසි නෙත්මිණි

IMG_3589 IMG_3592 IMG_3598 IMG_3610 IMG_3625 IMG_3647 IMG_3653 IMG_3662

ජීවිතයට අරුතක් සොයා යන වන්දනාකරුවෝ

ජීවිතයේ තරුණ කාලය කියන්නේ පුදුමාකාර කාල සීමාවක්. මේ කාලය කෙටියි වගේම අපේ ජීවිතවලින් හරි ඉක්මනට ගෙවිලා යන කාල සීමාවක්. ඒ කාලයේදී අපට බොහෝදේවල් විඳින්න වගේම විඳවන්නත් සිද්ධ වෙනවා.

අපි කවුරුත් කැමති ජීවිතේ විඳින්න මිසක් විඳවන්න නෙමේ. නමුත් අපිටම තමා පුළුවන් ජීවිතය විඳිනවාද? විඳවනවාද? කියන එක තීරණය කරන්න. ඒ අතර විඳවන ජීවිත අතර ජීවිතය විඳින, ජීවිතයේ අරුත සොයා වන්දනාවේ යෙදෙන තරුණයන් කිහිප දෙනෙකුගේ සොඳුරු අත්දැකීම් ඔබ හා බෙදාගන්න 'අද' අපි තීරණය කළෙමු.

ජීවිතයේ තරුණ කාලය කියන්නේ පුදුමාකාර කාල සීමාවක්. මේ කාලය කෙටියි වගේම අපේ ජීවිතවලින් හරි ඉක්මනට ගෙවිලා යන කාල සීමාවක්. ඒ කාලයේදී අපට බොහෝදේවල් විඳින්න වගේම විඳවන්නත් සිද්ධ වෙනවා. අපි කවුරුත් කැමති ජීවිතේ විඳින්න මිසක් විඳවන්න නෙමේ.

නමුත් අපිටම තමා පුළුවන් ජීවිතය විඳිනවාද? විඳවනවාද? කියන එක තීරණය කරන්න. ඒ අතර විඳවන ජීවිත අතර ජීවිතය විඳින, ජීවිතයේ අරුත සොයා වන්දනාවේ යෙදෙන තරුණයන් කිහිප දෙනෙකුගේ සොඳුරු අත්දැකීම් ඔබ හා බෙදාගන්න 'අද' අපි තීරණය කළෙමු.

“වන්දනාකරුවෝ“ කියන නම ඇසූ සැණින් ඔබට සිහියට නැගෙන්නේ කුමක්ද?  එහිදී අනිවාර්යයෙන්ම ඔබේ සිහියට නැගෙන්නේ වන්දනාවේ යෙදෙන වැඩිහිටි නඩයක් වෙන්න පුළුවන්. මොකද “වන්දනාව“ කියන කාරණය අද තාරුණ්‍යයෙන් ගිලිහිලා‍ ගිහින් තිබෙනවා. අද තරුණයන් බොහෝවිට යන්නේ වන්දනා නොව චාරිකායි. නමුත් මේ කණ්ඩායම යෙදෙන්නේ චාරිකාවක නොව වන්දනාවකය.

ඇත්තෙන්ම මොවුන් වෙනස් අරමුණක් වෙනුවෙන් වන්දනාවේ යෙදෙන පිරිසක්. වන්දනාව කියන නම අපි කාටත් හුරුපුරුදු අපේ සංස්කෘතික ආගමික පසුබිමක් සමග ජීවිතයට එක් වූවක්. අතීතයේ පටන් මිනිසා ඉරට, හඳට, ගස් වැල්වලට වන්දනාවේ යෙදුනා.

නමුත් මේ කණ්ඩායම ඊට වඩා වෙනස් වන්නේ ඔවුන්ගේ අර්ථකථනය ඊට වඩා වෙනස්වන බැවින්. එනම් ගහට, ගලට, සතා සිවුපාවට, සොබාදහමට, ආගමට, සංස්කෘතියට මේ සියලු දේට යම් ගෞරවයක්, භක්තියක් ඇතුව ජීවිතයේ අරුත සොයා යන පිරිසක් තමයි මේ “වන්දනාකරුවෝ'' කියන්නෙ.

මොවුන්ගෙ ආරම්භය සිදු වන්නෙත් එක්තරා සුවිශේෂී ගමනකින්මයි. ඒ ළහිරු, ප්‍රගීත්, ගයාන් හා ජීවන්ත යන මේ මිතුරන් සිවුදෙනාගේ තරුණ හිතට නැඟුණු හිතුවක්කාර අදහසක් අනුව ගිය ගමනකින්. ඒ රේල් පාර දිගේ බදුල්ලේ සිට තලවාකැලේට දවස් හයක් කිලෝමීටර් 104ක් ගෙවා දැමූ අතිශය දුෂ්කර අත්දැකීම් වලින් නිමවුණු සුන්දර ගමනකින්.

ඒ ගමනට මොවුන් අපූරු නමක් ලබාදී තිබුණා. ඒ ''පීලි දෙකක් උඩ දවස් හයක්'' ලෙසයි. දුෂ්කරම ගමන දුරම ගමන කරගනිමින් දින 6ක් පුරාවට ගොඩනැගුණු මිතුදමත් සහෝදරත්වයත් අද වන්දනාකරුවන්ගේ ගමන්මගේ තිඹිරිගෙය බවට පත්වෙලා. 

රේල් පාරේ පයින්ම ඇරඹි මේ වන්දනාව, අද වනවිට ඔවුන් වෙනසකට ලක් කර තිබෙනවා. ඒ ඔවුන්ගේ ආත්මයට ඈඳුණු ගමන් සගයෙකු ඔවුන් සමග එකතු වෙලා තියනවා. ඒ ක්ලැසික් වර්ගයේ ස්කූටර්. මොවුන් ගමනට මේ දේ එකතු කර ගන්න එක හේතුවකුත් තිබෙනවා.

ඒ  අන් කිසිම  යතුරුපැදියකට නොමැති අමතර රෝදයක් තිබීම වගේම මේ ස්කූටරයෙන් මේ ගමනට අමුතුම ඔපයක් ලැබෙන නිසායි. ඇත්තෙන්ම මොවුන් මේ ස්කූටරයෙන් යන්නේ සුළුපටු දුරක් නම් නෙමේ. කිලෝමීටර් සිය ගණනක් රටේ මේ කොනේ සිට එහා කොනටත් ඔවුන් ගමන් කරන්නේ මේ ස්කූටර්වලින්. ඉතිං එහෙම සංචාරයක නිරත වෙද්දි පැච් යනවා කියන කාරණය සාමාන්‍යයි.

නමුත් ඒ බාධාව පවා ඔවුන්ගේ මේ තෝරා ගැනීමෙන්ම මගහැරී තිබෙනවා. වන්දනාකරුවන්ගේ දෛනික ගමන් සගයා වෙලා තියෙන්නේ මේ ස්කූටර්ම වීම විශේෂත්වයක්. ඒ වගේම ඔවුන්ගේ මේ ගමන්වලට කියාපු වාහනේ. මොකද මේ විදියෙ ගමනකට බඩු භාණ්ඩ ගෙනියන්න බැහැ අන් කිසිම යතුරුපැදියකින්.

ස්කූටර ඔවුන්ට ඒ බාධාවටත් පිළිතුරු ලබාදී තියෙනවා. ඒ වගේම මේ ස්කූටර්වලින් රට වටේ යද්දි හිතට දැනෙන ගැම්ම මොන වගේද කියලා මේ පිංතූර වලින්ම ඔබට හැඟේවි. 

මේ වන්දනාකරුවො ගැන මම කියනවාට වඩා ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් ඔවුන්ගෙන්ම විමසන එක තවත් රසවත් නිසා මේ කණ්ඩායම අපි සම්බන්ධ කර ගත්තෙමු. එහිදී ඔවුන් මේ සොයන ජීවිතේ අරුත කුමක්ද කියා අහන්න අපි අමතක නොකළෙමු. ඒ ප්‍රශ්නයට ඔවුන් ලබාදුන්නේ හරි අපූරු පිළිතුරක්. 

''ජීවිතයට අරුතක් සොයා වන්දනාකරුවෝ* ඇත්තෙන්ම මෙය සුවිශේෂී ගමනක්. ජීවිතයට අරුතක් සොයනවා කිව්වම හිතයි ඇයි දැන් ජීවිතේට අරුතක් නැද්ද? මොකද්ද ඔය හොයන අරුත කියා. ඇත්තටම අපි ජීවිතේ අරුත සොයන්නෙ වෙනස්ම ආකාරයකට කිව්වොත් ඒක නිවැරදියි. ඒ කියන්නෙ අපේ ගමන තේරුමක් ඇතිව යායුතු ගමනක්.

අපි කණ්ඩායමක් විදියට තීරණයකට එනවා අපේ මේ ගමන්වල අවසානයෙ ඉතිරි වන දේ අර්ථාන්විතව අතීතයට එකතු විය යුතුයි කියා. ඒ නිසා අපි පළමුව එය ආරම්භ කරන්න පස්සර මඩොල්සිම ගල්ලුල්ල විද්‍යාලයට පොත්පත්, පෑන්, පැන්සල් වගේ ඉගෙනීමට අවශ්‍ය උපකරණ අරගෙන යනවා.

ඒවා අපි ගෙනියන්නෙ මහා තෑගි ගොඩක් හැටියට නෙමේ. අපිට පුළුවන් සහ අපිට හැකි මට්ටමින්. මෙහිදී අප උත්සාහ කරන්නෙ තෑග්ගකට වඩා පිපෙන්නට වෙර දරන යහපත් සමාජයකට පිටුවහලක් වෙන අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් පුංචි හරි උපකාරයක් කරන්න. එයින් ලැබෙන පූර්වාදර්ශයයි අපි අගයන්නෙ. අපේ ප්‍රාර්ථනාව තමා ඔවුන්ගේ අනාගතය යහපත් වෙනවා දකින්න. 

මෙහි දෙවෙනි අදියර ලෙස 2016දී බිබිල, මැදගම නන්නපුරාව ආශ්‍රිත පාසල් 4කටත් නැවත පොත්පත් ෙබදා දීම සිදුකළා. මෙහිදී අපි තවත් දෙයක් සිදුකළා. ඒ සෑම පාසලකම පැළයක් සිටුවීම. එයින් අපි බලාපොරොත්තු වන්නෙ සොබා දහම, පරිසරය ගැන නොසිතන කාලවකවානුවක අපි කරන චිත්‍රනය ළමා මනස තුළ ආකල්පමය වෙනසක් ඇති කිරීමයි. 

එහි තෙවන අදියර විදියට මේ අවුරුද්දේ වැල්ලවාය ප්‍රදේශයේ දුෂ්කර පාසල් කීපයක් ආශ්‍රිතව සිදුකෙරුණා.

මේ වගේ සමාජ සත්කාරවල යෙදෙන මේ නඩයේ තවත් විශේෂත්වයක් තිබෙනවා. ඔවුන් ඔවුන්ගේ සමහර වන්දනාවන්ට විවිධ වු අර්ථකථන වගේම විලාසිතාවන් ද එක් කර තිබීමයි. ඒ තුළින් ඔවුන් ඔවුන්ට ආවේණිකත්වයක් ගොඩනගා ගන්නවා වගේම තාරුණ්‍යයෙන් ඈත්වෙන දේවල් ආපසු ළඟා කර ගැනීමට දරන උත්සහයක් කිව්වොත් නිවැරදියි. ''ද සරම් චාරිකාව'' කියන්නෙ අන්න ඒ වගේ අපූරු ගමනක ඇරඹුමක්. ඒ නිසාම මේ ගමන ගැන ඔවුන් අදහස් දැක්වූයේ මෙලෙසයි.

''ද සරම් චාරිකාව'' අපේ වෙනස්ම ගමනක්. එහි පළමු චාරිකාව වූයේ ඩෙල්ෆ් දූපතට යාම. ලංකාව දූපතක් වගේම ඩෙල්ෆ් කියන්නෙත් දූපතක්. ඒ නිසාම අපි ඒ ගමන ''දූපතෙන් දූපතට'' ලෙස නම් කළා. ඒ වගේම අපි ඒ චාරිකාවට සරම එකතු කර ගත්තා. සරම ඇඳ ගත්තම ඒ ගමන තවත් සුවිශේෂී වෙනවා. අපි ඒ තෝරාගැනීමට හේතුවක් තමා තාරුණ්‍යයෙ හීනමානයෙන් අයින් කරන සරම අපි තරුණයන් විදියට නැවතත් එය සමාජගත කරනවා. 

මේ ගමන ගැන කිව්වොත් අපි ඩෙල්ෆ් දූපතට ස්කූටර් 5ක් රැගෙන යනවා. ඒ කුරිකට්ටුවාන් ජැටියෙන් බෝට්ටුවට දාගෙන. නාවික හමුදාවෙන් ලැබුණු සහයෝගයත් මේ අවස්ථාවෙදි අපි මතක් කරනවා. අපි දවස් දෙකක් පුරාවට ඩෙල්ෆ් දූපතේ වැදගත් සියලු දේවල් නරඹනවා. ඒ අතර ඩෙල්ෆ් දූපතේ වන අශ්වයන් දැකගැනීම විශේෂයි.

මේ චාරිකාවෙ දෙවැනි අදියර වූයේ ඉතිහාසගත චාරිකාවයි. ඒ ලංකාවේ එහා කොනේ ඉඳන් මෙහා කොනට. ඒ කියන්නේ කොළොම්තොටින් සංගමන් කන්ද තුඩුවට. ඒක සුවිශේෂී ගමනක්. කොළොම්තොටින්, රත්නපුරින්, බෙරගලින්, වැල්ලවායෙන්, මොනරාගලින්, පොතුවිල්ෙවලින් සංගමන් කන්ද තුඩුවට යාමයි අපේ අරමුණ.  

එහිදී පානම ගමට, කුඩුම්බිගල ආරණ්‍ය සේනාසනයට, පානම වෙරළට, මුහුදු මහා විහාරයට යන්න අමතක කළේ නැහැ. මේ ගමනේ විශේෂත්වය තමා සංගමන්කන්ද තුඩුවේ රාත්‍රිය ගත කිරීම. මොකද ලංකාවේ කොණටම වෙලා, නැගෙනහිර අහස යට සුන්දර රාත්‍රියක්. 

මේ වෙන කොට ද සරම් චාරිකාවෙන් ලංකාවේ තුන් කොණටම  ගිහින් තිබෙනවා. තව තියෙන්නේ දෙවුන්දර තුඩුව. ඒ ගමනත් වැඩි ඈතක නෙවෙයි. 

මේ වගේ දින ගණනක වන්දනාවේ යාමේදී කාලය මොවුන් වෙන් කර ගන්නෙ කොහොමද කියන එක මට නැගුණු ප්‍රශ්නයක්. මෙහි සාමාජිකයන් විවිධ ආයතනවල රැකියාව කරන අය. ඒ ගැන ඔවුන් දැක්වූයේ මේ වගේ අදහසක්. 

''අපේ කණ්ඩායමේ සියලු දෙනා වෘත්තිකයන්. ඒ නිසා අපේ නිදහස් වීම අනුව අපි මේ වන්දනා ගමන් සැලසුම් කර ගන්නවා. ඒ සියලු දේවල් සමබර කර ගැනීමේ වගකීම අපේ කණ්ඩායමේ සියලු දෙනාට පැටවිලා තිබෙනවා. ඒ වගේම මේ ගමන සැලසුම ගැන කතා කළොත් අපේ ගමන්වල සරලත්වය මිසක් සංකීර්ණ වූ ටුවර් ප්ලෑන් කිරීමක් නැහැ.  

මොකද අපේ ගමනෙ නවාතැන වෙලාවකට මහ කැලයක් වෙන්නත් පුළුවන්, එහෙමත් නැත්නම් කඳු ගැටයක්, දිය ඇල්ලක් ළඟ වෙන්නත් පුළුවන්. හැබැයි ඒ දිනේට යන්න සැලසුම් කරන තැන් වලට යන්නෙ සැලසුමක් ඇතිවයි. ‘කන වේලාව, නාන වේලාව, නතර වෙන තැන් වගේ චාරිකාවක ප්‍රධාන අවශ්‍යතා වන්දනාකරුවො වන අපට විශේෂයක් නොවීමත් විශේෂත්වයක්. 

අද වෙද්දි වන්දනාකරුවො මුහුණු පොතේ ජනප්‍රිය වී තිබෙනවා. ලංකාවේ සංචාරයන් අතර වන්දනාකරුවන්ට ඇත්තේ ආවේණිකත්වයකි. ඔවුන්ගේ ගමන, ඔවුන් ගමන් විලාසය, ඔවුන්ගේ දැක්ම, සමාජ භාවිතය ඒ වගේම සන්නිවේදනය සුවිශේෂීය.

ඔවුන් මේ යන අපූරු ගමන් වල ඡායාරූප වගේම වීඩියෝ මේ වනවිට සමාජ ජාල හරහා සමාජගත කර තිබෙනවා.මේ දේවල් දකින බොහෝ පිරිසක් මොවුන් සමග සම්බන්ධ වීමට ආසාවෙන් ඉන්න බව මුහුණු පොතේ ඔවුන්ගේ ඡායාරූපවලට වැටෙන අදහස්වලින්ම පැහැදිලි වෙනවා. ඉතිං ඒ වගේ අයට තමා “සීමාවෙන් එහා වන්දනාකරුවෝ එක රෑනට“විවෘත චාරිකාව සංවිධානය කරන්නෙ. ඒ පිළිබඳ ඔවුන් අදහස් දැක්වූයේ මෙලෙසයි. 

මේ වෙනකොට අපේ කණ්ඩායමේ 07 දෙනෙක් ඉන්නවා. ගයියා, ප්‍රගීත්, ළහිරු, මංජු, චින්තා, බිරේ, ක්‍රිෂා තමා ඒ. අපි උත්සාහය වුණේ වන්දානාකරුවන්ගෙන් ඒ සීමාව අතික්‍රමණය කරමින් ඒ සීමාවෙන් එහාට යන්න. ඒ කියන්නෙ සීමා රහිත වෙන්න නෙවෙයි. ඒ වගේම අපිත් එක්ක එකතු වුණු අයගේ බැඳීම් වැඩි කර ගන්න. ඊටත් වඩා ප්‍රධාන වෙන්නෙ අපි ගන්න රහ සහ යම් තරමින් හෝ විඳින ජීවිතය අපේ අත්දැකීම් හැමෝමත් එක්ක බෙදාගන්න. එක රෑනක වෙන්නෙ ඒ නිසයි.

මේ ගමන යන්නෙත් ක්ලැසික් ස්කූටර්වලින්මයි.  ඒ නිසා ලංකාවේ ක්ලැසික් ස්කූටර් තිබෙන ඕනෙම කෙනෙකුට අපි ආරාධනා කළා. මේ වගේ දෙයක් ලංකා ඉතිහාසයේ වුණේ පළමු වතාවටයි. මේ ගමනට ස්කූටර් 50ක් 60කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ගමනට ලෑස්ති වුණා. මේ ගමනේ අපේ තවත් අරමුණු වෙන්නේ ලංකාවේ ක්ලැසික් ස්කූටර්වලට තැනක් ලබාදීම හා ක්ලැසික් ස්කූටර් පදින අය අතර සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගෙන්න පසුබිමක් නිර්මාණය කිරීම.

2016 ඒ ගමන ගියේ අපි රත්නපුරය හරහා සූරියකන්දේ සුන්දර වංගු දහයෙ වලාකුළු කපාගෙන දෙනියායට. මේ ගමන හරහා නිදහසින් තොර ජීවිතවලට ජීවිතේ විඳින්න පුළුවන් වුණා. නාගරිකරණයෙන් ඔද්දල් වුණු හිත්වලට ඒ ටික කාලය අස්වැසිල්ලක් වුණා. මේ කාරණා නිසාම අපි මේ වසරෙත් මේ වගේ වන්දනාවක් සංවිධානය කරන්න බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නවා.

ඒ පිළිබඳ වැඩි විස්තර අපි ඉදිරියේදී මුහුණු පොත හරහා ඔබව දැනුවත් කරනවා. අපිත් එක්ක එකතු වෙන්න කැමති පිරිසට මෙහිදී අපි විවෘතව ආරාධනා කරනවා. ඒ ගමන් වැඩි ඈතක නෙවෙයි මේ ලබන සැප්තැම්බරයේ. ඉතිං මේ හෝඩුවාව ජීවිතේ විඳින්න කැමති ඔබටයි. ඔබත් මෙය අවස්ථාවක් කර ගන්න මොවුන් සමග ඒ සුන්දරත්වය සහ වෙනස අත් විඳින්න.

වන්දනාකරුවන්ට අවසානයක් තියේවී. නමුත් වන්දනාව කිසිදාක අවසන් නොවේවී. අපෙන් පසු පසු පරපුරක් මේ සංකල්පයට රැගෙන යාවී. ලෝකය වෙනස් විදියට දකීවී. වෙනස් ආකල්පයක් ලොවට ගෙනයාවී. කෙසේ හෝ යහ සමාජයක කොටස්කරුවෝ ලෙස අපි, අප දෙස බලා නිහතමානීව සතුටු වෙමු.

අපි කාලය වෙලාව මිල මුදල් රස්තියාදුවෙන් නාස්ති නොකළෙමු කියා. අපි මනුස්සකම් හොයා ගියෙමු. යම් කිසි දාක අපි ඒ දෙස බලා සතුටු වන්නෙමු. ජීවන ගමන සුන්දර වන්දනවාක්ම වේවා. වන්දනාවට කාලය හා අවකාශය තබමින් නවතිමු.'' මේ වන්දනාකරුවෝය.

You Tube –  Wandanakaruwo Lanka 
Face book –
https://www.facebook.com/wandanakaruwo/

75 දූපතෙන් දූපතට_ඩෙල්ෆ්ට් මඩොල්සිම_ජීවිතයට අරුතක් සොයා

අපේ රටේ ඩෙංගු පිළිබඳ සැබෑ තත්ත්වය හා ජය ගත යුතු අභියෝග

ඩෙංගු රෝගය මේ වන විට මුළු මහත් රටේම අවධානය දිනාගෙන ඇති ජාතික ප්‍රශ්නයක් බවට පත්ව තිබේ. විශේෂයෙන්ම දෛනිකව ඩෙංගු රෝගීන්ගේ ප්‍රමාණය වැඩිවෙමින් පැවතීමත්, ඩෙංගු රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා රජයේ රෝහල් තුළ ඇති පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නොවීමත් හේතුවෙන් මෙම තත්ත්වය රටක් වශයෙන් මුහුණ දීමට සිදුවී ඇති  අභියෝගයක් ලෙස විවිධ බලපෑම් ඇතිකරමින් තිබේ.

මෙම තත්ත්වය මෑතකාලීන ඉතිහාසය තුළ මෙරටට මුහුණ පෑමට සිදුවූ බරපතළම සෞඛ්‍ය ගැටලුව වශයෙන්ද පෙන්වාදිය හැකි බැවින්, මේ එම ඩෙංගු රෝගයේ වර්තමාන තත්ත්වයද ඇතුළුව ඒ සම්බන්ධ ප්‍රවේශ ගණනාවක් ඇසුරින් තබන සටහනකි. 

ඩෙංගු රෝගය පිළිබඳව මෙරට තුළ පළමු වරට විද්‍යාත්මකව තහවුරු වන්නේ 1962 වසරේදීය. එවිට එනම් 1960 දශකය මුල් භාගයේදී ඩෙංගු රෝගය වාර්තා වූ රටවල් ගණන 9ක් වූ අතර, එහිදී වාර්ෂිකව රෝගීන් 15,000ක පමණ ප්‍රමාණයක් වාර්තා විය.

එහෙත් අද වන විට ලෝකයේ රටවල් 128ක් පුරා පුද්ගලයන් බිලියන 3.9කගේ ජීවිත ඩෙංගු වැලඳීමේ අවදානමට ලක්වී ඇත. සංඛ්‍යාත්මකව සැලකීමේදී එම ප්‍රමාණය බිලියන 7.5ක් වන ලෝක ජනගහනයෙන් අඩකටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකි. එබැවින් මෙම ඩෙංගු රෝගය ලෝකයේ රටවල් විශාල ප්‍රමාණයකට බලපෑමක් වෙමින් පවතින බව පැවසිය යුතුය.

මෙම වසරේ ජූලි මාසය වන විට මෙරටින් වාර්තා වූ ඩෙංගු රෝගීන් යැයි සැක කරන රෝගීන් ප්‍රමාණය 93,322ක් බව වසංගත රෝග විද්‍යා අංශය පවසයි. මෙම වසරේ ගතවූ මාස හත තුළ වැඩිම ඩෙංගු රෝගීන් ප්‍රමාණයක් වාර්තා වී ඇත්තේ ජූනි මාසයේදී වන අතර, එම ප්‍රමාණය 22601කි.  

වාර්තා වූ ඩෙංගු රෝගීන් අතරින් වැඩිම ප්‍රමාණය බස්නාහිර පළාතෙන් වාර්තා වී ඇති අතර, එය ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් 42.02%කි. වැඩිම ඩෙංගු රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වූ දිස්ත්‍රික්කය කොළඹ වන අතර, එම දිස්ත්‍රික්කයෙන් වාර්තා වී ඇති මුළු රෝගීන් සංඛ්‍යාව 20,472 කි. 

කෙසේ වුවත් සංඛ්‍යාත්මකව මෙතරම් ප්‍රමාණයක් ඩෙංගු රෝගීන් වාර්තා වුවද එයට සාපේක්ෂව වාර්තා වී ඇති මරණ සංඛ්‍යාව අවම අගයක් ගනී. ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකය සඳහන් කරන පරිදි මේ දක්වා වාර්තා වී ඇති ඩෙංගු මරණ සංඛ්‍යාව 269 ක් වේ. එයින් 136 ක් බස්නාහිර පළාතෙන්ද, 29 ක් දකුණු පළාතෙන්ද, 27 ක් සබරගමුව පළාතෙන්ද, 24 ක් නැගෙනහිර පළාතෙන් හා 20 ක් මධ්‍යම පළාතෙන්ද වාර්තා වී තිබේ. 

ඩෙංගු රෝගය පිළිබඳව ජනතාව කොතෙක් දැනුවත් කළද ඔවුන් ඒ සඳහා දක්වන උනන්දුව ප්‍රමාණවත් නොවන බව ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් සඳහා සක්‍රීයව දායකත්වය සපයන රාජ්‍ය නිලධාරීන් වෙතින් චෝදනාවක්ද එල්ල වේ.

විශේෂයෙන්ම ග්‍රාමසේවා වසම් මට්ටමෙන් ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් සඳහා සහභාගී වන නිලධාරීන් කිහිපදෙනකුගෙන් මේ පිළිබඳ විමසා සිටීමේදී ඔවුන් පැවසුවේ බොහෝ පිරිසක් තවමත් ඩෙංගු මර්දනය සඳහා දක්වන දායකත්වය ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි.

එම නිසා රාජ්‍ය නිලධාරීන් කෙතරම් දායකත්වය ලබාදුන්නද ජනතාව එම උපදෙස් පිළිපදින්නේ නොමැති නම් ඩෙංගු මර්දනය කිරීම අසීරු බවද එම නිලධාරීන් ප්‍රකාශ කර සිටියි.

තවද ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන්වලදී හෙළිදරව් වූ කරුණු අනුව ජනතාව ඩෙංගු රෝගයෙන් මුදවාගැනීම සඳහා කටයුතු කරන නිලධාරීන්ගේ නොසැලකිලිමත්කමද ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්ත වීම සඳහා බලපෑ හේතු අතර වේ.

ඒ අනුව කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ එක් ප්‍රධාන දිස්ත්‍රික් රෝහලක් තුළ ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්ත වී තිබුණේ රෝහලේ වැසිකිළියක් තුළ ජලය රැස්කර තබාගන්නා වැසිකිළි ටැංකියේ බෝවූ මදුරු කීටයන්ගෙනි.

ඒ පිළිබඳව එම රෝහලේ කිසිවෙකුගේ අවධානය යොමු නොවී තිබූණි. එලෙස භාවිතයට නොගන්නා වැසිකිළි ටැංකි තුළ ජලය එක්රැස් වීම රෝහල් වලට මෙන්ම නිවෙස් වලටද පොදු කාරණයකි. 

එසේම ඇතැම් වෛද්‍යවරුන්ගේ නොසැලකිලිමත්කමද මෙම රෝගයේ ව්‍යාප්තියට බලපා ඇතැයි අනාවරණය කරගෙන තිබුණි. එක් වෛද්‍යවරයෙක් විසින් මිලදී ගෙන තිබූ ඉඩමක් පාළුවට යෑමට ඉඩහැර තිබීම හේතුවෙන් එම ඉඩම මදුරු කීටයන්ගේ රජදහනක් බවට පත්ව තිබුණි.

එම නොසැලකිලිමත්කම එම වෛද්‍යවරයාට පමණක් ආදාළ නොවන අතර, ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට ඩෙංගු පැතිරීම වළක්වා ගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීමේ වගකීමක් පවතී. 

තවද මහජනතාව විසින් උනන්දුවක් දක්වා නොමැති ඩෙංගු රෝගය ව්‍යාප්ත වීම සඳහා හේතු වී ඇති අවස්ථා කිහිපයක් පිළිබඳවද සඳහන් කිරීම වැදගත්ය.

එනම් ශීතකරණයේ පසුපස ජලය එක්රැස් වීම සඳහා ඇති කොටස, වැහි පිහිලි, රම්පේ පඳුරු සහ අලංකරණය සඳහා සිටුවා ඇති ගස් වර්ග මෙන්ම නිවසින් පිටත භාවිතයට නොගන්නා වැසිකිළි තුළද මදුරු කීටයන් බෝවීම සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් නිර්මාණය වීමට ඉඩ තිබේ. එවැනි ස්ථාන ගණනාවකින් ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් තුළදී මදුරු කීටයන් සොයාගෙන තිබුණි.

එවැනි ඩෙංගු තොටිලි විනාශ කිරීමට මෙන්ම උගුල් ඇටවීම නමින් හඳුන්වන ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කිරීමටද ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් තුළදී උපදෙස් දෙනු ලැබේ. විශේෂයෙන්ම මෙම උගුල් ඇටවීම නැමති ක්‍රමය තුළදී මදුරුවන්ට කීටයන් බිහිකිරීම සඳහා ඉඩකඩ සලසා දී දින තුනකට පසු එම කීටයන් විනාශ කිරීමට කටයුතු කළයුතු වේ.

අපේ රටේ මෙම ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් වල තත්ත්වය පිළිබඳව විමසා බැලීමේදී ලෝකයේ වෙනත් රටවල් ඩෙංගු උවදුර ජයගැනීම සඳහා කටයුතු කළ ආකාරය පිළිබඳවද අවධානය යොමු කිරීම වැදගත්ය. ඒ අනුව ඩෙංගු රෝගය සැලකිය යුතු මට්ටමකින් ජයගත් කියුබාව ඒ සඳහා අනුගමනය කළ ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව මෙසේ අවධානය යොමු කළ හැකිය.

මෑත ඉතිහාසයේදී කියුබාව තුළ මුල් වරට ඩෙංගු රෝගය වාර්තා වූයේ 1977 -1978 වර්ෂවලදීය. එම වසර වලදී එරටේ එම රෝගයට ගොදුරු වූ ප්‍රමාණය 500,000 ක් පමණ විය. මෙම කාලයේදී කියුබාව සම්බාධක වලටද මුහුණ දී සිටි රටක් වුවත් ඔවුන්ගේ කැපවීම තුළ වසර කිහිපයකින් ඩෙංගු තුරන් කිරීමට ඔවුන්ට හැකි විය.

ඒ අනුව රෝහල්වලට අමතරව පාසල් පවා තාවකාලික රෝහල් බවට පත්කර රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමට රජය ක්‍රියා කළ අතර, රෝගීන් හඳුනාගැනීමට හා ප්‍රතිකාර කිරීමට අවශ්‍ය මාර්ගෝපදේශන සකසා ඒ අනුව කටයුතු කිරීමට පහසුකම් සැලසීය. විශේෂයෙන්ම රෝගීන් සොයා රෝහල්වලට ඇතුළත් කළ පසු ඔවුන්ව මදුරුවන්ගේ දෂ්ඨනවලට ලක් නොවන ලෙස තබා ගැනීමට අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලද්දේ ඔවුන් වෙතින් මදුරුවන් මාර්ගයෙන් රෝගය වෙනත් පුද්ගලයන්ට පැතිරීම වැළැක්වීම පිණිසය. 

එසේ වසංගත තත්ත්වය පාලනය කළ පසු ඩෙංගු රෝගයේ වාහකයා වන මදුරුවන් මර්දනය සඳහා කටයුතු කිරීමටද කියුබාව ක්‍රියා කළ අතර, මදුරුවන් බෝ වන ස්ථාන විනාශ කිරීමට සහ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිත කිරීමටද කටයුතු කළේය. ඩෙංගු මර්දනය සඳහා දීර්ඝකාලීන වැඩපිළිවෙළක්ද ක්‍රියාත්මක කිරීම තුළින් නැවත ඩෙංගු වලට හිස එසවීමට එරෙහිව කටයුතු කරන ලදී.

එසේම නැවතත් ඩෙංගු රෝගය හිස එසවුවහොත් එම තත්ත්වය මුලින්ම හඳුනාගැනීමේ අරමුණ සහිතව සියලු උණ රෝගීන් සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමුකරන ආවේක්ෂණ(Surveillance) ක්‍රමවේදයක් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කිරීමටද කටයුතු කරන ලදී. 

මෙසේ කියුබාව ඩෙංගු රෝගය මැඬලීම සඳහා ගත් ක්‍රියාමාර්ග හේතුවෙන් 1977 -1978 වර්ෂවල පැතිරුණු ඩෙංගු වසංගතයේ අවසාන රෝගියා වාර්තා වූයේ 1981 වසරේ ඔක්තෝබර් මාසයේදීය. තවද අඛණ්ඩ ඩෙංගු මර්දන වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීම හේතුවෙන් ඇමරිකානු කලාපයේ වෙනත් රටවල් 29ක් තුළ ඩෙංගු රෝගය පැතිර යමින් තිබියදී 1981 වසරේ සිට 1997 තෙක් වසර 16 ක් තුළ කියුබාවෙන් කිසිදු ඩෙංගු රෝගියෙක් වාර්තා නොවුණි.

කියුබාව මෙසේ ඩෙංගු මැඬලීම සඳහා කටයුතු කළ ආකාරය විමසීමේදී අපට අවධානය යොමු කළ හැකි කරුණු කිහිපයක් වේ. ඉන් එක් වැදගත් කරුණක් වන්නේ නිවැරදි හා ශක්තිමත් දේශපාලන නායකත්වයක් පැවතීමය. කියුබාවේ එම තත්ත්වය මැනවින් දැකිය හැකි විය.

එමෙන්ම දීර්ඝකාලීනව ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම හෙවත් විශේෂයෙන්ම ඩෙංගු රෝගය නොමැති කාල වලදීත් එම වැඩසටහන් කියුබාවේ ක්‍රියාත්මක විය. ඩෙංගු රෝගය සඳහා ගතයුතු සියලු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට හා තීරණ ගැනීමට මෙන්ම පාලනය සඳහා එක් මධ්‍යගත මධ්‍යස්ථානයක් ඔස්සේ කටයුතු කිරීමද කියුබාවේ දක්නට ලැබුණි.  

කියුබාවේ ක්‍රියාත්මක කළ මෙවැනි තත්ත්ව හා සැසඳීමේදී මෙරට තුළ දෛනිකව ඩෙංගු රෝගීන් සංඛ්‍යාව ඉහළ යාමට හේතු වන තත්ත්ව පාලනය කළ හැකි ක්‍රියාමාර්ග ගණනාවක්ම ඇති බව පැවසිය හැකිය. විශේෂයෙන්ම මේ දිනවල රෝගීන් රජයේ රෝහල් තුළ අවම පහසුකම්වත් නොලබමින් එක ඇඳක අවම වශයෙන් රෝගීන් දෙදෙනෙකුවත් සිටිමින් ප්‍රතිකාර ලබයි.

ඇතැම් රෝහල් තුළ තවත් බොහෝ රෝගීන් බිම පැදුරුවල හා රෝහලේ බංකු ආදියෙහි හිඳිමින් ප්‍රතිකාර ගැනීමට කටයුතු කිරීම තුළ එක් රෝගියෙකුගෙන් රෝගය තවත් පැතිරීමට ඇති ප්‍රවණතාව ඉහළ ගොස් තිබේ. ඒ අතර රෝගීන් බිම නිදාගන්නා බැවින් හෙදියන්ගේ නිලඇඳුම වන ගවුම වෙනුවට ඒ සඳහා කලිසම් ඇඳිය යුතු බවට වන අදහසක් සම්බන්ධයෙන්ද පසුගිය දිනවල අසන්නට ලැබුණි. 

ඒ අනුව ඩෙංගු රෝගය සම්බන්ධයෙන් වර්තමානයේ මෙරට තුළ උද්ගත වී ඇති තත්ත්වය තුළ ඒ සඳහා ක්‍රියාත්මක වීමේ ප්‍රමුඛතම වගකීම මහජනතාව සතු වන බව නැවතත් සිහිපත් කළ යුතුය. මහජනතාව ඩෙංගු මර්දනය සඳහා යොමු කරවීම සඳහා ග්‍රාමීය මට්ටමෙන් වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින අතර, එහිදී ලබාදෙන උපදෙස් අනුව කටයුතු කළ යුතුව ඇත.

එසේම රජයක් වශයෙන් සියලුම කාර්යයන් නිසි නායකත්වයක් සහිතව මෙහෙයවීම මෙන්ම රෝහල්වල පහසුකම් වැඩි කිරීමට හා රෝහල් වල සිටින රෝගීන්ගෙන් තවදුරටත් රෝගය පැතිරීම වැළැක්වීම සඳහා අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම සිදුකළ යුතුය.

තවද ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහන් ඩෙංගු රෝගය උත්සන්න වූ කාල වලදී පමණක් ක්‍රියාත්මක නොකර, ඒවා අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා නිශ්චිත ප්‍රතිපත්තියක් හා සැලැස්මක් සකස් කර ක්‍රියාවට නැංවීමද කළ යුතුය. එවිට ඩෙංගු රෝගය සමග සටන් කර ජයගත් රාජ්‍යයන් මෙන් මෙරටින්ද ඩෙංගු රෝගය තුරන් කිරීම අපහසු නොවනු ඇත.

සුරෝෂන ඉරංග

ගිං ගඟේ රුදුරු ජල පහර පාලනයට නව සැලැස්මක්

වසර දෙක තුනකට වරක් ගිං ගඟ දෙගොඩතලා යාමෙන් ඇතිවන ගංවතුර උවදුර පාලනය කිරීම සඳහා කලක සිට නොයෙකුත් ශක්‍යතා අධ්‍යයන සිදුකොට ව්‍යාපෘති වාර්තා සකස්කොට තිබේ. කොතෙකුත් ශක්‍යතා අධ්‍යයන සිදුකළද ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ගංවතුර පාලනය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් මේ වන තෙක් ආරම්භකොට නැත.

සැබවින්ම ගිං ගඟ රුදුරු වීම නිසා ඒ ආශ්‍රිත පදිංචිකරුවන්ට වූ විපත සුළුපටු නොවේ. හානි වූ නිවාස හා දේපළ සංඛ්‍යාවද අති විශාලය. ගිං ගඟ කොමලිය කුරිරු වී ඇතිවන විපතෙන් ජනතාව මුදවා ගැනීම සඳහා ස්ථිරසාර විසඳුමක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. ගංවතුර පාලනය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට වහා වහා කටයුතු කළයුතුය. හැමදාමත් බත් පාර්සල්, වතුර බෝතල් බෙදා දීමෙන් විපතට පත්වන ජනතාවට ඇතිවන සෙතක් නැත. 

සැබවින්ම ගංවතුර පාලනය කිරීම සඳහා ගිං, නිල්වලා හා කළු යන ගංගා ද්‍රෝණි සම්බන්ධ කරගෙන අධ්‍යයනයක් කරනු ලබන්නේ 60 දශකයේ මුල් භාගයේ පමණය. ඇමරිකානු සමාගමක්  විසින් 1967 වර්ෂයේ මෙම වාර්තාව එළිදක්වනු ලැබිය.

ගිං ගඟේ තවලම ප්‍රදේශයේ හා කළු, නිල්වලා යන ගංගාවල ඉහත්තාවේ මහා පරිමාණ ජලාශ ඉදිකිරීම ගංවතුර පාලනයට විසඳුමක් ලෙස මෙකී අධ්‍යයනයෙන් යෝජනා කොට තිබුණි. මීට අමතරව ජල විදුලිය නිෂ්පාදනය, වාරිමාර්ග කටයුතු සඳහා ජලය ලබාදීමටද මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් යෝජනා කොට තිබුණි.

මේ මහා ගංවතුර අපිට නවත්වන්න පුළුවන්

මේ අතර ස්වදේශ කටයුතු ඇමති වජිර අබේවර්ධන මහතා මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාවට නැංවීමට සූදානමින් සිටියි. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ගංවතුර වැළැක්වීම සඳහා මහා ජලාශයක් ඉදිකිරීමට ලබන වසරේ ජනවාරි 08 වැනිදා වැඩ ආරම්භ කිරීමට තමන් සූදානම් බව ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍ය වජිර අබේවර්ධන මහතා පවසන්නේය. 

''මං පැහැදිලිව කියනවා ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඇතිවුණු මේ මහා ගංවතුර අපිට නවත්වන්න පුළුවන් බව. ගිං ගඟ හරහා රන්දෙණිගල වගේ පටු, උසින් වැඩි මහා වැව් බැම්මක් ඉදිකළ යුතුව තිබෙනවා. එතකොට මහා ජලාශයක් ඉදිවෙයි. ඒ ජලාශයෙන් විදුලිය මෙගා වොට්  50- 60ක් නිපදවන්න පුළුවන් වෙයි. කුඹුරු අස්වද්දගන්න පුළුවන් වෙයි.

දැන් අපි මෙවැනි ඛේදවාචකයක් සිදුවන වෙලාවේ සමස්ත ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඉදිරියේදී මේ වගේ ඛේදවාචකයන්ගෙන් මිදෙන්න අපට මේ වැඩේට උදවු කරන්න කියලා. හැබැයි ජාතියක් හැටියට අවාසනාවට අපි සියලුදෙනාම කෑකෝ ගහගත්තා මිසක්, වැඩේ පටන්ගන්න යනකොට කවුරු හරි ඇවිල්ලා බෝඩ් ලෑල්ලක් අල්ලලා විරෝධය පානවා මිසක් වැඩේ කරන්න කවුරුවත් සහයෝගය දුන්නේ නැහැ.'' යනුවෙන් වජිර අබේවර්ධන මහතා පැවසීය.

ගංවතුර පාලනය කිරීම සඳහා ගිං නිල්වලා හැරවුම් ව්‍යාපෘතිය නමින් ව්‍යාපෘතියක්ද සැලසුම් කොට තිබේ. මෙය එක දිස්ත්‍රික්කයක් මූලික කරගත් ව්‍යාපෘතියක් නොවේ.

ගාල්ල, මාතර, හම්බන්තොට, රත්නපුර, මොනරාගල යන දිස්ත්‍රික්ක පහක් ආවරණය වන පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම්කොට තිබේ. ගිං නිල්වලා, වළවේ, කිරම, ඌරුබොක්ක, මලලාර යන  ගංගා ‍ද්‍රෝණි 06ක් සම්බන්ධ කරගෙන මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කොට තිබේ.

වසරකට ගිං ගඟේ ජලය කිසිදු ප්‍රයෝජනයකට නොගෙන ඝන මීටර් මිලියන 2000ක් පමණ මුහුදට ගලා යයි. ගිං නිල්වලා හැරවුම් ව්‍යාපෘතිය පිළිබඳ  අධ්‍යයන සිදුකරනු ලබන්නේ 2011 වර්ෂයේ සිටය. චීන සමාගමක් වාරිමාර්ග ජල කළමනාකරණ ආයතනයත් සමග එක්ව ශක්‍යතා අධ්‍යයන කටයුතු සිදුකරනු ලැබීය.

කෙසේවුවද මෙකී ව්‍යාපෘතිය ගැන මේ වනවිට විවිධ මතගැටුම් ඇති වී තිබේ. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ දේශපාලඥයන්ට අවශ්‍ය වන්නේ  මෙකි ව්‍යාපෘතිය තුළින් ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ජනතාවට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ගැනය. ගිං ගඟෙන් ජලය රැගෙන යාමෙන් ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පානීය ජල ගැටලුවක් ඇතිවේද?  

''ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ජනතාවට පොඩි සැකයක් තියෙනවා. ගාල්ලේ ගංවතුර වළක්වන්න මේක වැදගත් වෙනවාද කියලා. ගාල්ලේ වතුර ටික මාතරට, හම්බන්තොටට, රත්නපුරයට අරන් යනවා කියලා ඒ අය තුළ මතයක් තියෙනවා මෙකී ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන අරමුණ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයට ජලය ගෙන යාම බවය. මේ ව්‍යාපෘතිය තුළින් ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ගංවතුර ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැහැ.'' ඇමති චන්දිම වීරක්කොඩි මහතා කියන්නේ එවැනි කතාවකි.

අපේ දිස්ත්‍රික්කයේ ජල සම්පත සුරක්ෂිත වන බවට අපට සහතිකයක් අවශ්‍යයි

ගාල්ල දිස්ත්‍රික් එජාප මන්ත්‍රී ගාල්ල දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකරණ කමිටුවේ සම සභාපති විජේපාල හෙට්ටිආරච්චි මහතා මෙකී ව්‍යාපෘතිය ගැන කියන්නේ මෙවැනි කතාවකි.

''ඇත්තටම දැනට ඉදිරිපත්වෙලා තියෙන ව්‍යාපෘතිය ගැන අපට සෑහීමකට පත්වෙන්න බැහැ. නිල්වලා ව්‍යාපෘතිය අසාර්ථක වුණා. ගිං ගඟ ව්‍යාපෘතියත් සාර්ථක නැහැ. ගිං ගඟේ වතුර හම්බන්තොට, මොනරාගල වැනි දිස්ත්‍රික්කවලට රැගෙන ගියවිට අපේ දිස්ත්‍රික්කයේ ජල සම්පත සුරක්ෂිත වන බවට අපට සහතිකයක් අවශ්‍යයි.'' මේ කතා සත්‍යයක්ද?

වසරකට අක්කර අඩි ලක්ෂ තුනහමාරක පමණ ජල ධාරිතාවක්  ගෙනියන්න තමයි සැලසුම් කරලා තියෙන්නේ

මේ ගැන අපි මාතර හා ගාල්ල ප්‍රධාන වාරිමාර්ග ඉංජිනේරු එල්.එස් සූරිය බණ්ඩාර මහතා සමග කතාබහ කළෙමු.

''ගාල්ල මාතර හා හම්බන්තොට යන දිස්ත්‍රික්කවල පානීය ජල පහසුකම්  සඳහා දැනට තියෙනවාට වඩා  අවශ්‍ය සුරක්ෂිතභාවය  ලබාදීම, යල මහ දෙකන්නයට වගා කිරීමට හා වාණිජ කෘෂි වගාව සඳහා ජලය ලබාදීම, හම්බන්තොට වරාය, ගුවන්තොටුපොළ සඳහා අවශ්‍ය ජල පහසුකම් ලබාදීම, ජල විදුලිය නිෂ්පාදනය කිරීම තමයි ව්‍යාපෘතියේ අරමුණ. ගිං ගඟේ දැවැන්ත අතිරික්ත ජල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. එය විධිමත් අයුරින් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමත් එක් අරමුණක්.''

ඔහු මෙකී ව්‍යාපෘතියේ දැනට සිදුකොට ඇති ශක්‍යතා අධ්‍යයනය ගැන  විස්තර කළේ මේ අයුරිනි.

''පිටදෙණිය ප්‍රදේශයෙත් අමුණක් ඉදිකරනවා. එහි සිට ජලය කොටපොල දක්වා අරගෙන යනවා. කොටපොල ප්‍රදේශයෙත් අමුණක් ඉදිවෙනවා. අම්පනාගලට ජලය ගෙන ඒමෙන් පසු එහි සිට උමං මාර්ගයක් හරහා මුරුතවෙල ජලාශය දක්වා අරගෙන යනවා. මුරුතුවෙල ජලාශයේ  අක්කර අඩි 40,000ක විතර ධාරිතාවයක් තියෙනවා.

ඒ ලබාගන්නා ජලය  චන්ද්‍රිකා වැව දක්වා නැවත අරගෙන යනවා. ඒ නිසා උඩවලව ජලාශයෙන් චන්ද්‍රිකා වැවට ජලය ලබාදෙන්න අවශ්‍ය වන්නේ නැහැ. උඩවලව ජලාශයේ ජලය  මව්ආර ජලාශයට දීමට යෝජනා වෙලා තියෙනවා. මව්ආරට ඉහළින් ජල හැරවුමට තිබෙන යෝජනාව වෙනසකට ලක්වී තියෙනවා. 

වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් භූමියක තමයි ඉදිකිරීම් කරන්න වෙලා තියෙන්නේ. ඒ සඳහා අවශ්‍ය අනුමැතිය ගන්න බැහැ. සැලසුම වෙනස් වෙලා තියෙනවා. කිරිඉඹ්බන්ආර වැව හරහා මව්ආර දක්වා ජලය පොම්ප කිරීමටත්, අම්පනාගල ජලාශයක් ඉදිකිරීමටත් යෝජනා වී තියෙනවා. 

පිටදෙණියේ අක්කර අඩි 250ක ධාරිතාවක අමුණක් තමයි ඉදිවන්නේ. අවම හානියක් වන අයුරින් තමයි සැලසුම් කරලා තියෙන්නේ. 1968 කරපු අධ්‍යයනයක් එක්ක තමයි පවුල් 800ක් යට වෙන බව කියන්නේ. මේ ව්‍යාපෘතියෙන් එවැනි දෙයක් නැහැ 

නියඟය කාලයේදී වතුර ගෙනියන්න බැහැ. අවුරුද්දෙන් මාස 04ක් විතර ජලය ගෙනියන්න බැහැ. පිටදෙණියේ එක්රැස් වන්නේ අක්කර අඩි 200ක් 250ක විතර ජල ධාරිතාවක්. පෝෂක ප්‍රදේශයෙන් සියයට 10ක් විතර ගන්නවා. වසරකට අක්කර අඩි ලක්ෂ තුනහමාරක පමණ ජල ධාරිතාවක් ගෙනියන්න තමයි සැලසුම් කරලා තියෙන්නේ.

මෙම ව්‍යාපෘතියට මිලියන 80,000ක් විතර වැයවෙන බවට ගණන් බලා තියෙනවා. මෙම ව්‍යාපෘතිය තුළින් ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පානීය ජල ගැටලුවක් ඇතිවන්නේ නැහැ. ජල සම්පාදන මණ්ඩලය සමගත් අපි අවබෝධතා ගිවිසුමක් අත්සන් කරනවා. අනික් කාරණය තමයි ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ වැසි ජලයෙන් තමයි කුඹුරු වගා කරන්නේ.''  යැයි සූරියබණ්ඩාර මහතා පැවසීය.

රජය යටතේ තිබෙන ශික්‍ෂණ රෝහලක් බවට නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල පත්වෙයි

මාලඹේ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය හෙවත් 'සයිටම්' වෛද්‍ය විද්‍යාලයට අනුබද්ධිත නෙවිල් ප්‍රනාන්දු පෞද්ගලික රෝහල රජයට පවරා ගැනීම ඊයේ (17දා) සිදුකෙරිණි.

රුපියල් මිලියන 3,500ක මුදලක් ආයෝජනය කරමින් ඉදිකර ඇති මෙම පෞද්ගලික රෝහල අගෝස්තු මාසයේ සිට රජයේ ශික්‍ෂණ රෝහලක් ලෙස පවත්වා ගෙන යෑමට නියමිතය.

අගෝස්තු මාසයේ සිට වසරක අන්තර් කාලයක් තුළ මෙම රෝහලේ සියලුම ගැටලු නිරාකරණය කිරීමට නියමිතය. නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල රජයට පවරා ගැනීම ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සිදුකෙරුණු අතර, එහිදී ප්‍රකාශ වූ අදහස් පහතින් දැක්වේ.

2018 අවසාන වනවිට මේ රටේ සෑම සරසවි සිසුවෙකුටම නේවාසිකාර පහසුකම ලබාදෙනවා

සෞඛ්‍ය, පෝෂණ හා දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍ය රාජිත සේනාරත්න,

නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල රජයට බාරදෙන්නේ නෙවිල් ප්‍රනාන්දු මහත්මාගේ කැමැත්තෙන්මයි. එම රෝහල සඳහා ලබාගත් ණය ගෙවීමටත් ඔහු පොරොන්දු වී තිබෙනවා.

අගෝස්තු මාසයේ පළමු වැනිදා පටන් නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල රජයේ ව්‍යාපෘතියක් විදිහට ඉදිරියට ගෙනියනවා. අපේ රටේ  තිබෙන ශික්‍ෂණ රෝහල් අතරින් මෙවැනි රෝහලක් රජයට පරිත්‍යාග කළේ ජයවර්ධනපුර රෝහල. ඒ ජපන් රජයේ පරිත්‍යාගයක් විදිහට.

ජයවර්ධනපුර රෝහලේ ඇඳන් 1001යි. මීටත් වඩා ඇඳන් සංඛ්‍යාවක් තිබෙන මේ නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල අපට ලැබෙන්නේ විදේශයකින් නොවෙයි, ස්වදේශික ආයෝජකයෙකුගෙන්. ඒකයි මෙතැන තිබෙන වැදගත්කම. ස්වදේශීය ව්‍යාපාරයක් අද අපි රජයට ගන්නෙ.

අපි මේ රෝහල රජයට පවරා ගන්නෙ මේ රටේ වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයේ උනන්තිය සඳහා. නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල නවීන පහසුකම්වලින් සමන්විතව සකසා තිබුණත් එහි රෝගීන් ප්‍රමාණය අඩුයි. මේ අඩු රෝගීන් ප්‍රමාණය සයිටම් ශිෂ්‍යයන්ගේ සායන සඳහා ප්‍රමාණවත් නැහැ.

වෛද්‍ය සිසුන්ට මහජන සෞඛ්‍ය සහ අධිකරණ වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉගැන්වීම පෞද්ගලික අංශයට සිදුකරන්න බැහැ. එය රජය යටතේ තිබෙන කාරණයක්. ඒ වෙනුවෙන් එක් වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයෙක් සඳහා රුපියල් 50,000ක මුදලක් ගෙවන්න එකඟ වුණා.  

සයිටම් වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ පරිපානය පුළුල් කිරීමට නෙවිල් ප්‍රනාන්දු මහත්මා එකඟ වුණා. එහි මූල්‍යමය තත්ත්වය පුළුල් කිරීමටත්, පරිපාලනයට තවත් පිරිස් සහභාගි කර ගැනීමටත් ඔහු එකඟ වී තිබෙනවා.

ජනාධිපතිතුමා මේ සම්බන්ධ සියලු පාර්ශ්ව සමග සාකච්ඡා කර එකඟතාවකට පැමිණියා. මේ සම්බන්ධ එකඟතාවන්ගේ ලිඛිත සාක්‍ෂි සතියක් ඇතුළත ලබාදෙන්න අපි කටයුතු කරනවා.

වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ ප්‍රශ්න දෙකක් තිබෙනවා. එකක් වෘත්තීය ප්‍රශ්නය, අනික දේශපාලන ප්‍රශ්නය. මේ රටේ වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයට ප්‍රමිතියක් තිබුණේ නැහැ. ඒකේ වැරැද්ද සයිටම් ආයතනයේ නොවෙයි. වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයට නීති සකස් කරලා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට යවලා තිබෙන්නෙ. ඉතා ඉක්මනින් ගැසට් කරනවා.

මේ රටේ විශ්වවිද්‍යාලවලට ඇතුළු විය යුතු ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවෙන් විශ්වවිද්‍යාලවලට ඇතුළු වෙන්නේ 17% යි. අපේ රටේ දේශපාලනය විසින් 83%ට දොර වහනවා. එයින් 08%ක් විදෙස් අධ්‍යාපනයට යොමුවෙනවා. 75%ට යනඑන මං නැතිවෙනවා. මේ 75%ට සම්පූර්ණයෙන්ම සරසවි ප්‍රවේශය ලබාදෙන්න බැහැ.

වයඹ, සබරගමුව, මොරටුව වෛද්‍ය පීඨ අලුතින් ආරම්භ කර ඒ සඳහා අවශ්‍ය ඉඩපහසුකම් ලබාදීමට උත්සාහ කරනවා. 2018 අවසාන වනවිට මේ රටේ සෑම සරසවි සිසුවෙකුටම නේවාසිකාර පහසුකම ලබාදෙනවා.

නිදහස් අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් තමයි මේ සියලු දේවල් සිදුකරන්නෙ. 2019 අවසන් වනවිට සියලුම සෞඛ්‍ය සේවකයන්ට නේවාසික පහසුකම් ලබාදෙනවා. රෝහලකට ගිය විට පැනඩෝල් පෙත්තේ සිට ශල්‍යකර්මයක් දක්වා සියලුම පහසුකම් නොමිලේ ලබාදීමට මේ රජය කටයුතු කරනවා. 

මේ රටේ නිදහස් සෞඛ්‍ය පවත්වා ගෙන යන්න වෛද්‍යවරුන්, හෙදියන්, සමසෞඛ්‍ය, පරිපූරක වෛද්‍යවරුන්ගේ කොපමණ හිඟයක් තිබෙනවාද? මේ හිඟය පුරවන්න කොහෙන් හෝ මේ පිරිස බිහිකරනවා නම්, නිදහස් සෞඛ්‍ය ගෙනියන්න පුළුවන් එතැන ඉඳන්.

ලංකාවේ ජනතාව ලක්‍ෂයකට වෛද්‍යවරුන් ඉන්නේ 65යි. නමුත් දියුණු සෞඛ්‍ය සේවයක් ගොඩ නගන්න නම්, ජනතාව ලක්‍ෂයකට වෛද්‍යවරුන් 200ක් අවශ්‍යයි. ලංකාවේ දැනට සිටිනවා මෙන් තුන්ගුණයක වෛද්‍යවරුන් රටට අවශ්‍යයි. රට තුළ හොඳම වෛද්‍ය සේවයක් සැපයීමට නම් මෙවැනි වෛද්‍ය විද්‍යාල විශාල ගණනක් රටට අවශ්‍යයි. 

නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහලේ කාර්යමණ්ඩලයේ කිසිම කෙනෙකුගේ රස්සාව නැතිවෙන්නෙ නැහැ. සෑම විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙක්ම, වෛද්‍යවරයෙක්ම, සෑම හෙදියක් ඇතුළු සියලු සේවයන්ගේ සේවය අපි ආරක්ෂා කරනවා. 

අගෝස්තු මාසයේ පළමු වැනිදා සිට රජයේ ශික්‍ෂණ රෝහලක් ලෙස මේ රෝහල ක්‍රියා කරනවා. එතැන් සිට වසරක අන්තර් කාලය තුළ මේ රෝහලේ සියලුම ප්‍රශ්න විසඳනවා.

රටේ තිබුණු ලොකු ප්‍රශ්නයක් දුම්කොළ ප්‍රශ්නය. අවුරුද්දකට දුම් බීමෙන් පමණක් 25,000ක් පමණ මියයනවා. යුද්ධයෙන් මියගිය සංඛ්‍යාවට වඩා වැඩියි. ඒ ප්‍රමාණයෙන් 05%ක් කුඩා දරුවන්. 1250 ළදරුවෝ මිය යනවා. ඒ නිසාම දුම්කොළ සමාගමටම 90%ක් බදු දැම්මා.

ඒ විදියේ තීරණ අරගෙන තමයි අපි නිදහස් සෞඛ්‍ය, නිදහස් අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් කටයුතු කරන්නෙ. රජය යටතේ තිබෙන හොඳ ශික්‍ෂණ රෝහලක් ලෙස නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල රජය පවත්වා ගෙන යනවා.

සයිටම් වෛද්‍ය පීඨය දියුණු කරලා රජයේ වෛද්‍ය විද්‍යාලවල ඉගෙනගන්න ඉඩනැති ශිෂ්‍යයන් 100ක් නොවෙයි 500 දක්වා දියුණු කිරීමට අවශ්‍ය සියලුම සහයෝගය ලබාදීමට රජය කටයුතු කරනවා. වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීම රජයේ ප්‍රතිපත්තිය.

මෙම රෝහල පවරා ගැනීමක් නොවෙයි

උසස් අධ්‍යාපන හා මහා මාර්ග අමාත්‍ය ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල

නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල රජයට බාරගත්තද මෙම රෝහල සැදීමට ලබාගත් ණය මුදල් ගෙවීමට නෙවිල් ප්‍රනාන්දු මහත්මා පොරොන්දු වී සිටිනවා. මෙම රෝහල පවරා ගැනීමක් නොවෙයි, මේක තෑග්ගක්.

රාජ්‍ය අධ්‍යාපනය ශක්තිමත් කරන ගමන් පෞද්ගලික අධ්‍යාපනය ශක්තිමත් කරන්න රජය ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස පිළිගෙන තිබෙනවා. අද ලෝකයේ සෑම රටකම පෞද්ගලික අධ්‍යාපනය ශක්තිමත් වෙමින් යනවා. කොමියුනිස්ට්වාදී රටවල පවා මේ තත්ත්වය පවතිනවා. නිදහස් අධ්‍යාපනය යටතේ අධ්‍යාපනයට නිදහස තිබෙන්න අවශ්‍යයි. රජයේ වෛද්‍ය විද්‍යාල තුනක් ඉදිරි වසර 02ක තුළ ආරම්භ කරනවා.

2018 වසරේ වයඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයත්, 2019 වසරේ රත්නපුර සහ මොරටුව වෛද්‍ය විද්‍යාලයත් ආරම්භ කරනවා. නිදහස් අධ්‍යාපනය ආරක්ෂා කරන අතර පෞද්ගලික අධ්‍යාපනයටද අවශ්‍ය තැන ලබාදීමට රජය කටයුතු කරනවා.

උසස් පෙළදී ඉහළ සාමාර්ථ ලබාගත් සිසුන් බොහොමයක් සයිටම් විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය හදාරනවා.

සයිටම් ආයතනයේ සහ රෝහලේ සභාපති වෛද්‍ය නෙවිල් ප්‍රනාන්දු 

2005 වසර වනවිට විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශය සඳහා ළමුන් ලක්‍ෂයක් පමණ සුදුසුකම් ලබා තිබුණත් ඒ සඳහා අවස්ථාව හිමිවුණේ 18,000කට පමණයි.

මේ ඉතුරු පිරිසට අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ අවස්ථා සඳහා පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් ආරම්භ කරන ලෙස 2005 වසරේදී උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍ය විශ්වා වර්ණපාල මහත්මයාගේ ඉල්ලීමක් කළා. ඒ අනුව තමයි මම සයිටම් වෛද්‍ය විද්‍යාලය ආරම්භ කළේ. උසස් පෙළදී ඉහළ සාමාර්ථ ලබාගත් සිසුන් බොහොමයක් සයිටම් විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය හදාරනවා.

'එස්' සමාර්ථ තුනක් ලබාගත් ළමුන්ට රජයේ වෛද්‍ය විද්‍යාලවලට ඇතුළු වෙන්න පුළුවන්. මේ අසාධාරණය නවත්වන්න පුළුවන් සයිටම් වගේ තවත් ආයතන කිහිපයක් මේ රටේ බිහිකළොත්. සයිටම් ආයතනයේ ඉංජිනේරු පීඨය මගින් ඉංජිනේරුවන් 400ක් පමණ බිහිවී තිබෙනවා. 

15 16 17 18 DSC_8091

මුළු රටටම ‘බත’ සැපයූ රාජාංගණයට අද ජලය නෑ

ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ සමාජ විද්‍යා අධ්‍යනාංශය මගින් පසුගියදා රාජාංගනයේ ගොවිජනපදවල සංචාරය කරමින් එම ප්‍රදේශවල වෙසෙන ගොවි ජනතාවගේ වත්මන් සමාජීය ගැටලු පිළිබඳ අධ්‍යනයක් සිදු කිරීමට යෙදුණි.

මුළු රටකටම කන්නට දුන් එම ගොවීන් අද මුහුණපා සිටින ඛේදනීය තත්ත්වය පිළිබඳව එම අධ්‍යයනය සිදුකළ සිසුහු මෙසේ පැවසූහ. 

''අපේ අධ්‍යනයේ මූලික අරමුණ වුණේ ගොවි ජනපද ව්‍යාපාරයේ දෙවන සහ තුන්වන පරම්පරාවල පිරිස් මුහුණ පා තිබෙන සාමාජීය ගැටලු පිළිබඳ අධ්‍යනය කිරීම. මේ අධ්‍යනය සඳහා අපි රාජාංගනය ප්‍රදේශයේ ගිරිබාව පොලිස් වසමට අයත් යාය 1, යාය 2, යාය 3, යාය 4 සහ හෙට්ටිආරච්චිගම කියන ගොවි ගම්මානවල පවුල් 200කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සහභාගි කර ගත්තා.

මේ පවුල්වලින් 80%කගේම ප්‍රධාන ජීවනෝපාය වෙන්නේ කෘෂි කර්මාන්තය. අපි මෙතනදී දැක්ක දෙයක් තමයි මේ ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ජනතාව වර්තමානයේදී ගත කරන්නේ අතිශය දුෂ්කර ජීවිතයක් බව. වසර එකහමාරක ඉඳලා මේ ප්‍රදේශ දැඩි නියඟයකින් පීඩා විඳිනවා. බොන්නවත් මේ මිනිස්සුන්ට වතුර ටිකක් ඉතිරිවෙලා නැහැ.

වකුගඩු රෝගයටත් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් මේ වනවිට ගොදුරු වෙලා තිබෙනවා. ඔවුන්ට පානීය ජලය මුදලට ගන්නවෙලා තියෙන්නේ. බොන වතුර ටික සල්ලි දීලා ගන්න එක දැන් මේ ජනතාව අතර සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්වෙලා.

මිල දී ගන්න වතුරවලත් ph අගය 55ක් වගේ ඉහළ අගයක් ගන්නවා. ඉල්ලුම වැඩි වීමත් එක්ක වතුරවල මිලත් වරින් වර ඉහළ යනවා. ආදායම් මාර්ග නැති වීමත් එක්ක වතුර මීලදී ගන්නත් අපහසු පවුල් මේ ප්‍රදේශවල දකින්නට ලැබෙනවා.   

ඒ වගේම සෑම වැවකම පාහේ ජලය සිඳී ගිහිල්ලා. ඒ නිසා මේ වෙද්දී කන්න දෙකකම වගා කටයුතු සිද්ධවෙලා නැහැ. ඒ එම කටයුතුවලට ජලය ප්‍රමාණවත් නොවීම නිසා. තවමත් වැසි නොලැබීම නිසා ඉදිරි කන්නයටත් වගා කරන්න හැකියාවක් නොමැති බවයි ගම්මු පවසන්නේ.

අනෙක් ප්‍රශ්නය වෙන්නේ පොහොර සහනාධාරය අහිමි වීම. මේ අධ්‍යනයට සහභාගි වූ පිරිසෙන් 55%ක ප්‍රමාණයක් ප්‍රකාශ කළා පසුගිය රජය සමයේ පොහොර නිසි වේලාවට සහ නිසි ආකාරයෙන් ලැබුණා කියලා. අලුත් ක්‍රමවේදයේ තිබෙන අකාර්යක්ෂමතාව සහ අසාර්ථකත්වය හේතුවෙන් ගොවීන්ට නිසි අයුරින් කලට වේලාවට පොහොර ලැබෙන්නේ නැහැ.

සහනාධාර විදියට ලබාදෙන මුදල වගා කටයුතුවලට ප්‍රමාණවත් නැහැ කියලයි ගම්මු කියන්නේ.  ඒ නිසා අධික මුදලක් ලබා දීලා ඔවුන්ට පොහොර ගන්න සිද්ධවෙලා තියෙනවා. ඒ වගේම නියඟයෙන් හානියට පත් වුණු වගාවන්ට තවමත් නිසි හානි පූර්ණයක් සිදුවෙලා නැහැ කියලයි ගම්මු පවසන්නේ. 

ජල හිඟයට තවත් හේතුවක් විදිහට මේ ප්‍රදේශයේ තිබෙන  වැව්වල  ජල ධාරිතාව ප්‍රමාණවත් නොවීම මේ ජනතාව පෙන්වා දෙනවා. විශාල වශයෙන් රොන් මඩ තැන්පත් වීම හේතුවෙන් වර්ෂා කාලයේදී සුළු වර්ෂාවකටත් මේ වැව් පිටාර ගලනවා. වසර ගණනාවක් ගිහිල්ලත් වගකිව යුතු අය මේ ගැන සොයා බලලා ඊට නිසි ක්‍රියාමාර්ග ගන්න උනන්දු වෙන්නේ නැති බවයි ජනතාව ‍චෝදනා කරන්නේ.   
ඒ තත්ත්වයන් එක්ක මේ ප්‍රදේශවල දරිද්‍රතාව විශාල වශයෙන් ඉහළ ගිහින් තිබෙනවා. ණය වෙලා කුඹුරු කරපු මිනිස්සු වගාවන් විනාශ වීම නිසා ඒ ණය ගෙවා ගැනීමට නොහැකිව තවත් ගැටලු රැසකට මැදි වෙලා ඉන්නවා. දරිද්‍රතාවය කොයිතරම්ද කියනවා නම් දවසට එක වේලක් විතරක් කාලා ජීවත්වෙන සමහර පවුල් හිටියා.

බොහෝදෙනා මේ වනවිට සිඳීගිය වැව් ඉවුරුවල වට්ටක්කා සහ වෙනත් අල වර්ග හැකි ආකාරයට වගා කරනවා එදා වේල කන්න. දරිද්‍රතාවයත් එක්ක සිදුවන අපරාධවල වැඩිවීමක් දකින්න ලැබෙනවා. අඩු වයස් විවාහයන්, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් සහ දැව ජාවාරම් සුලභව මෙහි දකින්නට ලැබෙනවා. 

අනෙක් සමාජ ගැටලු ගැන කතා කරද්දී ඉඩම් සම්බන්ධ ගැටලුවත් කැපී පෙනෙනවා. ජනපද ආරම්භයත් එක්ක එක් පවුලකට කුඹුරු අක්කර දෙකක ප්‍රමාණයක් ලැබිලා තිබෙනවා. නමුත් කාලය ගතවීමත් එක්ක ඒ ඉඩම් පවුලේ අනෙකුත් සාමාජිකයන් අතර බෙදා දීම යම් ගැටලු සහගත තත්ත්වයක් බවට පත් වෙලා තිබෙනවා.

ප්‍රදේශවාසීන් අතරින් පොලීසියට වාර්තාවන ආරවුල් අතරින් 58%ක ප්‍රමාණයක්ම ඉඩම් සම්බන්ධ ආරවුල්. අනෙක් ගැටලුව වෙන්නේ මේ ප්‍රදේශවල පාසල්වල පවතින ගුරු හිඟය. පාසල් බහුතරයක සෞන්දර්ය විෂයන් සඳහා ගුරුවරු නැහැ.

දරුවන් කැමති විෂයන්වලට ගුරුවරු නැති නිසා ඔවුන් පාසල් පැමිණීම අඩු වෙලා තිබෙනවා. දරිද්‍රතාව හේතුවෙන් බොහෝ තරුණ අය අධ්‍යාපනය අතරමග නතර කරලා රැකියාවලට යොමුවෙනවා. උසස් පෙළ විද්‍යා, ගණිත සහ ඉංග්‍රීසි විෂයන්වලට ගුරුවරු හිඟයක් මෙහි පවතිනවා. 

මේ ප්‍රදේශවල තිබෙන රාජ්‍ය ආයතනවල ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව 65%ක් දෙනා සෑහීමකට පත්වෙන්නේ නැහැ. ඒ වගේම එම රෝහල්වල හෙද නිලධාරිනියන්ගේ සහ නිලධාරීන්ගේ විශාල හිඟයක් පවතිනවා. ගම්වාසීන් පවසන ආකාරයට ගිරිබාව ග්‍රාමීය රෝහලේ ඉන්නේ එක වෛද්‍යවරයයි.

පත්වීම් අරගෙන එන වෛද්‍යවරු වැඩි කාලයක් මෙහි රැඳි සිටීමට කැමැත්තක් නැහැ. ඒ වගේම අසාධ්‍ය රෝගියෙක් හිටියොත් ඒ රෝගියාව ප්‍රධාන රෝහලකට පිටත් කරන්න නිසි ප්‍රවාහන පහසුකම් මෙහි නැති  නිසා බොහෝ රෝගීන් අතරමගදී මිය යන අවස්ථාත් තිබෙනවා  කියලා ඔවුන් පවසනවා.

මොවුන් පුන පුනා රජයෙන් ඉල්ලන්නේ කෘෂි කර්මාන්තයට නිසි වටිනාකම දෙන ලෙසයි. ඒ වගේම පොහොර සහනාධාරය සම්බන්ධයෙන් දැනට තිබෙන ක්‍රමවේදයේ පවතින අක්‍රමිකතා ඉවත් කරලා පොහොර නිසි වෙලාවට ඔවුන්ට ලබාදෙන ලෙසයි.

පානීය ජල හිඟයත් වහාම විසඳිය යුතු ප්‍රශ්නයක්. මේ කාර්යයන් රජයෙන් නිසි විදිහට ඉටු වුණොත් අනෙක් සමාජ ගැටලු විසඳන්න අපහසු  වන එකක් නැහැ.''

වැව් ටික සුද්ද කරලා දෙන්න කියලා බලධාරීන්ට කොච්චර ඉල්ලුවත් කිසිම උනන්දුවක් නැහැ.

මීගලෑව ප්‍රදේශයේ ගොවිතැන් කටයුතුවල නිරත වෙන ඩබ්ලිව්.එම්. සෙනරත් මහතා මේ සම්බන්ධයෙන් අප සමග අදහස් පළකර සිටියේය.

''කෘෂිකර්මාන්තයට අද නම් ලොකු අපල කාලයක්  ලබලා තියෙන්නේ. වැව් ටික ගොඩවෙලා විනාශ වෙලා ගිහින් . ණය වෙලා කුඹුරු කරන අපේ ගොවියෝ වහ බොන තත්ත්වයකුයි දැන් තියෙන්නේ. ඡන්ද ගන්න හිතෙන  හිතෙන විදියට ඇළ මාර්ග කැපුවා. දැන් ඉතින් ගොවිතැන් කරන්න වතුර හිඟයි.

පොහොර ටික වෙලාවට ලැබෙන්නේ නැහැ වගේම දෙන මුදල ප්‍රමාණවත් නැහැ. අනිත් එක මේ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානවල ඉන්න අතරමැදියන්ගේ ඒකාධිකාරය ඉවත්  කරලා ඒක ගොවියා සතු කරන්න ඕන.

දේශපාලඥයෝ එයාලගේ හෙංචයියො ටික තමයි එතනට පත් කරලා තියෙන්නේ. වැව් ටික සුද්ද කරලා ඒවගේ ධාරිතාව වැඩි කරලා දෙන්න කියලා බලධාරීන්ගෙන් කොච්චර ඉල්ලුවත් කිසිම උනන්දුවක් ඒ ගැන නැහැ. මිනිස්සුන්ට වී විතරක් වගා කරන්න කියන්නේ නැතුව අනෙක්  බෝග වවන්නත් අවශ්‍ය පහසුකම් ඕන.''

ජනතා නියෝජිතයන් පිට රටින් හෝ හාල් ගෙන්වා මිනිස්සුන්ට කන්න දෙනවා යැයි මහත් ආඩම්බරයෙන් පවසන්නේ රටේ කෘෂි කර්මාන්තය අද වැටී ඇති  තත්ත්වය පිළිබඳව දැනුවත්ව දැයි අප නොදනිමු.

කෙසේ වුවත් මේ අහිංසක ගොවි ජනතාව ඉල්ලා සිටින්නේ රජයකට දිය නොහැක්කක් නොවන බව පැහැදිලිය. එහෙයින් එය ඉටුකිරීම බලධාරීන් සතු වගකීමකි.

මහවැලි අමාත්‍යාංශය තමාගෙන් ඉවත් කිරීම පිළිබඳව කනගාටු වූ ගොවි පවුලකින් උපන් ජනාධිපතිතුමා හෝ මේ ගැන අවධානය යොමුකර නිසි ක්‍රියාමාර්ග ගනු ඇතැයි තමන් අපේක්ෂා කරන බවද ජනතාව පවසති.

රාජසිංහ රජු විසින් කරවූ යටියන්තොට කබුළුමුල්ලේ රාජමහා පත්තිනි දේවාලය

තුන් කෝරලයේ යටියන්තොට, කබුළුමුල්ලේ පිහිටි සිද්ධ ගනේගොඩ දොළොස් පත්තිනි දේවාලය වසර හාරසිය තිස්පහක් ඉක්ම වන කාලපරාසයක් මුළුල්ලේ කබුළුමුල්ල ගම්මානයට, තුන් කෝරලයට හා පොදුවේ සමස්ත ශ්‍රී ලංකාවට සෙත ශාන්තිය හා ආශීර්වාදය ලබාදෙන පුදබිමකි. පෙරහර මංගල්‍යය මගින් මෙම දෙවොල බැතිමතුන් උදෙසා සිය මෙහෙවර ඉටුකරයි. 

කබුළුමුල්ල පත්තිනි දේවාලයේ ආරම්භය සීතාවක රාජසිංහ රජ දවස සිදුව ඇති බවට මුඛ පරම්පරාගතව පැවත ආ සුන්දර ජන කතාවලින් කියැවේ. මෙම ජන කතාවන් අද වනවිට විවිධ ජනශ්‍රැති කෘතිවලටද, සීතාවක යුගය පිළිබඳ ලියැවුණු ඉතිහාස කෘතිවලටද එක්ව තිබේ.

සීතාවක රාජසිංහ රජ සමයේ මෙම දේවාලය ඉදිකළ ස්ථානය මඟුල් කප සිටවූ මුල්ල 'කප-ලු-මුල්ල' වී පසුව 'කබුළුමුල්ල' වී යැයිද දේවාලය පිහිටි ගමට නම ලැබුණු ආකාරය කියැවෙන පරම්පරාගත කතාවලද සඳහන්ය. ඉතිහාසයේ කියැවෙන ආකාරයට සීතාවක යුගය ක්‍රි.ව. 1521 දී ඇරඹී ක්‍රි.ව.1592න් කෙළවර වෙයි.

පළමු වැනි රාජසිංහ රජුගේ රාජ්‍ය කාලය සේ සැලකෙන්නේ ක්‍රි.ව. 1581  සිට 1592 දක්වාය. කබුළුමුල්ල දේවාලයේ භාරකාරයන් සිය දේවාලය දැනට වර්ෂ 435ක් පමණ පැරණි යැයි පවසයි .ඒ අනුව දේවාලය ක්‍රි.ව. 1582 දී පමණ ඉදිවන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය.

මුඛ පරම්පරාගත ජන කතාවලට අනුව එදා ‍සීතාවක රාජසිංහ රජුගේ සේනාවේ සෙනෙවියෙකු 'කළුතොට' බළකොටුව භාරව සිටියේය. කළුතොට බළකොටුව පිහිටියේ බලංගොඩට නුදුරෙනි. කළුතොට කොටුවේ භාරකාර සෙනවියා රණසිංහ මුදියන්සේ විය. වනිගකුල අබේසිංහ නමින් ද රණසිංහ මුදියන්සේට අපර නාමයක් තිබුණ බව එක් තැනෙක සඳහන්ය.

සීතාවක රාජසිංහ හෙවත් පළමුවැනි රාජසිංහ රජුගේ විශ්වාසය දිනාගෙන සිටි කළුතොට බළකොටුව භාර රණසිංහ මුදියන්සේට ප්‍රශංසා හා සම්මාන නිතර අත්විය. රණසිංහ මුදියන්සේ ලබන සම්මාන හා ගෞරව කෙරෙහි නොමනාපයෙන් පසුවන පිරිසක්ද සීතාවක මහ වාසලේ සිටියහ. නිරතුරුවම පැසසුම් ලබන රණසිංහ මුදියන්සේ රජු කෙරෙහි බිඳවන්නට මෙම කේලාම්කාරයෝ අදිටන් කර ගත්හ.

සියුම් ලෙස වැරදි තොරතුරු ලැබෙන්නට කටයුතු සම්පාදනය හේතුවෙන් මාස කිහිපයකින් මුදියන්සේ කෙරෙහි රජුට දැඩි සැකයන් ඇතිකර විය හැකිවිය. පසුව රාජසිංහ රජු රණසිංහ මුදියන්සේ අත්අඩංගුවට ගැනීමට නියම කළේය. රාජසිංහ රජුගේ තරම හොඳහැටි දත් රණසිංහ මුදියන්සේ තුළ නිදහස පිළිබඳ බලාපොරොත්තුවක් නොතිබිණි. නුදුරු දිනක නියතවම සිය මරණය එළ‍ඹෙතැයි සිතමින් හේ ශෝකයෙන් සිර මැදිරියට වී කල්ගත කළේය.  

දේවාලකන්දට නුදුරු මංගෙදරමුල්ලේ පත්තිනි දේවාලයක් විය. මංගෙදරමුල්ලේ දේවාලයේ කපු මහතා ලෙස කටයුතු කළේ සිරභාරයට පත් රණසිංහ මුදියන්සේගේ සහෝදරයෙකි. සිය සොහොයුරාට පත් විපත පිළිබඳවමංගෙදරමුල්ලේ කපු මහතා පසුවූයේ බලවත් දුකකිනි. එහෙත් කාටනම් මේ අවනඩුව කියන්නදැයි සිතමින් පසුවීය, රජු ඉදිරියට ගියොත් කපු මහතා සිරභාරයට පත්කෙරෙනු ඇත.

පිහිටක් අයදින්නට කෙනෙක් නැති කළ මේ අවනඩුව දෙවියන්ට කියන්නට කපු මහතා සිතා ගත්තේය. ඉතින් ඔහු දිනපතාම යාතිකා කරමින් දෙවියන් කෙරෙහි මහත් භක්තියෙන් දෙවියන් ඉදිරියේ රතු රෙද්දක් ඇද රජුට පළිගසා කන්නලව් කරමින් සොහොයුරා එනතුරු නොනැගිටින අදහසින් නිදා සිටියේය.

දිනක් ඉතා බලවත් සීතාවක රාජසිංහ රජ්ජුරුවෝ රාජකීය සිරියහන් ගබඩාවේ සැතපි  නිදි සුව විඳිමින් සිටියේය.රජුට සිහිනයෙන් දෙවියන් පෙනිණි. රතු රෙදි හැඳ කඩු පලිස් ගත් දෙවියෝ සිහිනයෙන් රජු බිය කළහ. සිරභාරයට ගෙන තිබෙන නිර්දෝෂි සෙනෙවියා වහා නිදහස් කරන ලෙස නියෝග කෙරිණි.

සිහිනය අවසන සැතපෙන ඇඳ කඩාගෙන රාජසිංහ රජු බිම ඇද වැටිණි. රැයේ දුටු සිහිනය පිළිබඳව රාජසිංහ රජුගේ සිත සසලව තිබිණි. පසුදින අලුයම ඇමතිවරු කැඳවා සිරගත කර සිටින රණසිංහ මුදියන්සේගේ තතු විමසන්නට විය. ඇමතිවරුන් සිරගෙට ගොස් බලද්දී සෙනෙවියා නිරුපද්‍රිතව සිටි අතර, දෑතට දෙපයට ලූ විලංගු උදු මුං සේ කැබලි වී තිබිණ. 

ඇමතිවරුන්ගෙන් කරුණු විමසූ රජු රණසිංහ මුදියන්සේ තමන් ළඟට කැඳවා සෙනෙවියා ළඟ කිසියම් හාස්කමක් ඇද්දැයි විමසුවේය. කිසිදු හාස්කමක් නැතැයිද, එල්ල වී ඇති චෝදනාවලට තමන් නිර්දෝෂී බවත් රණසිංහ මුදියන්සේ පැවසීය. මංගෙදරමුල්ලේ දේවාලයේ කපුකම් කරන සොහොයුරා ගැන පැවසූ සෙනෙවියා, ඔහු දෙවියන්ට යාතිකා කළේ දැයි තමන් නොදන්නා බවද පැවැසීය.

පසුව දේවාලයේ කපුකම් කරන සොහොයුරාද රජු අභියසට කැඳවූයේය. රණසිංහ මුදියන්සේ නිර්දෝෂී පුද්ගලයෙකු නිසා පත් විපත පිළිබඳව තමන් දෙවියන්ට කන්නලව් කළ බව ඔහු පිළිගත්තේය. රණසිංහ මුදියන්සේ නිර්දෝෂී බැව් වටහාගත් රාජසිංහ රජු දේව නියමය පරිදිම ඔහුට අභයදානය දීමට කටයුතු කළේය.

අභය ලත් බැවින් එතැන් පටන් ඔහු 'අභය රණසිංහ මුදියන්සේ' නමින් හැඳින්විණ. සොහොයුරන්  දෙදෙනා ගැන පැහැදීමට පත් සීතාවක රාජසිංහ රජු කබුළුමුල්ල දේවාලය තනා අභය රණසිංහ මුදියන්සේට භාර දුන්නේය. බියකරුව සිහිනයෙන් කැඩී ගිය ඇදේ වියල හා බාපත සීතාවක රජු විසින් කබුළුමුල්ල දේවාලය පූජා කරන ලදැයිද සඳහන් වේ. මැදගොඩ දේවාලය තනා මංගෙදරමුල්ලේ සිටි රණසිංහ මුදියන්සේට භාර දුන්නේය. එතැන් පටන් කබුළුමුල්ල දේවාලයේ කපු මහත්වරු 'අභය රණසිංහ මුදියන්සේලා' වූහ. වර්තමානයේ දේවාලයේ භාරකාරත්වය දරන 52 වැනි කපුමහතා වන්නේ අභය රණසිංහ මුදියන්සේලාගේ කුඩා බණ්ඩාර රණසිංහ භාරකාරතුමන්ය.

වසර හාරසිය තිස්හතරක ඉතිහාසය තුළ කපුමහතුන්ගේ සංඛ්‍යාව විශාල වීම පිළිබඳව වරක් සිය අදහස් දැක්වූ හිටපු කපු මහතා වන අභාවප්‍රාප්ත අභය රණසිංහ මුදියන්සේලාගේ ටිකිරි බණ්ඩාර රණසිංහ මහතා පැවසුවේ, ඇතැම් කාලවකවානුවල සහෝදරයන් කිහිපදෙනෙකුම කපු මහතුන් ලෙස කටයුතු කිරීම හේතුවෙන් කපු මහතුන්ගේ සංඛ්‍යාව විශාල වන්නට ඇති බවයි.

ටිකිරි බණ්ඩාර රණසිංහ මහතාගේ අදහස 1892 දී පමණ පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ වාර්තාව අනුව එච්.සී.පී. බෙල් මහතා ද සනාථ කර තිබේ. කෑගලු දිසාවේ ගවේෂණ කළ බෙල් මහතා කබුළුමුල්ල දේවාලය පිළිබඳ තබන සටහනේදී කපු ධුරය සහෝදරයන් සිවුදෙනෙකු විසින් තට්ටුමාරු ක්‍රමයට පවත්වා ගෙන ගොස් ඇතැයි සඳහන් කරයි.

කබුළුමුල්ල දේවාලයේ පත්තිනි දෙවියන් සේම ගනේගොඩ දෙවියන් ඇදහීමත්, පුදපූජා පැවැත්වීමත් සිදුවේ. ගනේගොඩ නමින් දේවත්වයට පත්වූවෝ සීතාවක රාජසිංහ රජ්ජුරුවෝය. කබුළුමුල්ල හා මැදගොඩ ඇතුළු දේවාල කිහිපයකම ගනේගොඩ දෙවියෝ පුද පූජාවන්ට පාත්‍රවෙති.

ගනේගොඩ දෙවියන්ගේ උත්පත්ති කතා පුවත අපට කියා දෙනු ලබන්නේ 'ගනේගොඩ පුවත හා ගනේගොඩ යාදින්න' මගිනි. මැදගොඩ දේවාලයේද ගනේගොඩ දෙවියන් උදෙසා පුදපූජා පැවැත්වේ. පත්තිනි මෑණියන් අමතන්නේ ඉන් අනතුරුවය. මෙම දේවාලය රාජසිංහ රජු විසින් ඉදිකිරීම එයට හේතු වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය.

කබුළුමුල්ල ගම්මානය සීතාවක රාජසිංහ රජු විසින් පිරිනමන ලද නින්දගමකි. එම නින්දගම රාජසිංහ රජු විසින් තඹ සන්නසකින් පවරා තිබේ. අක්කර 484ක් සඳහා ලේඛනාරූඩ කර ඇති බවද පුරාවිද්‍යාඥ බෙල් මහතා සිය කෑගලු වාර්තාවේ දක්වා ඇත. සීතාවක රාජසිංහ රජු දේවාලය ප්‍රදානය කිරීමේදී එහි කටයුතු පංගු 08කට බෙදා පවරා ඇත.

ඒ කපුරාලගේ පංගුව, ගම්වාසම් පංගුව, විතාරන් පංගුව, හාල්මාළු පංගුව, දැල්ලගේ මාහල්ලගේ පංගුව, දංගම්පලගේ පංගුව, රංගල්ලගේ පංගුව, පුරප්පාඩු පංගුව වශයෙනි. ප්‍රධාන කපු ධුරය දරන්නන් හා රාජකාරි කරන්නන් විසින් දේවාලය මැනවින් පවත්වා ගෙන යන බව බෙල් මහතාගේ වාර්තාවේද එදා සඳහන් කර තිබිණි. 

කබුළුමුල්ල දේවාලයේ වාර්ෂික මංගල්‍යයන් රාශියකි. අලුත් සහල් මංගල්‍යය, නානුමුර මංගල්‍යය, කාර්ති මංගල්‍යය, ගම්මඩු මංගල්‍යය, කෙම්මුර මංගල්‍යය හා පෙරහර මංගල්‍යයයි‍. මේ අතරින් වඩාත් උත්කර්ෂවත් මංගල්‍යය වන්නේ පෙරහර මංගල්‍යය වන අතර, එය වාර්ෂිකව ඇසළ මස ආරම්භ වේ.

මෙවරද දින නමයක් පුරා වාර්ෂික ඇසළ පෙරහර මංගල්‍යය  පැවැත්වේ. 2017 වර්ෂයේ පෙරහර මංගල්‍යය සඳහා කප් සිටුවීම ජූලි මස 08 වැනිදා සුභ නැකතින් සිදුකෙරිණි. කුඹල් පෙරහර දින තුනක් පැවැත්වෙන අතර, එය 15,16 හා 17 දිනවල පැවැත්වේ. රන්දෝලි පෙරහර අගෝස්තු 18, 19 දිනවලද, පහත මළුවේ පෙරහර  20, 21 දිනවලද පැවැත්වේ. වීථි පෙරහර කරවනැල්ල නගරයේ සංචාරය කෙරෙනුයේ ජූලි 22 වැනිදා බව භාරකාර කපු මහතා පවසා සිටියේය.

පසුදා (23දා) දියකැපීම හා කබුළුමුල්ල දේවාලයටම ආවේණික සෙත් ශාන්ති මංගල්‍යය පැවැත්වේ. රාජ්‍ය නායකයාගේ සිට ග්‍රාම නිලධාරීන් දක්වාත්, දහඅට තේවාව භාර තේවාකරුවන් සඳහාත්, අක්යාල අයපඬුරු ලබාදෙන්නන් සඳහාත් සෙත්පැතීම සිදුකෙරේ. මෙම සෙත් ශාන්තිය පවත්වා කපුවා දේවාලයට ගෙවදින විට ශාන්තිය ලබන්නන්ව පාදයෙන් ස්පර්ශ කරමින් ආසිරි පතයි.

පෙරහර මංගල්‍යය හැරුණු කොට තවත් වැදගත් තේවාවක් වන්නේ කෙම්මුර මංගල්‍යයයි. මේ සඳහා කෙම්මුර දින වන බදාදා හා සෙනසුරාදා දිනවල දෙවියන් වෙනුවෙන්  බාරහාර වීමටත් බාරහාර ඔප්පු කිරීමටත් විශාල පිරිසක් පැමිණෙන බව ප්‍රධාන කපු මහතා වන රණසිංහ මහතා පැවසීය.

මෙම දිනවල ප්‍රධාන කපු මහතා සහ මුරුතැන්රාල විසින් දේවාලයේ තේවාව සිදුකරනු ලබයි. තවද කබුළුමුල්ල දේවාලයට කෙම්මුර දිනවලදී කිරි අම්මාවරුන්ගේ දානය දෙවියන් වෙනුවෙන් ඔප්පු කිරීමට බැතිමතුන් වැඩි වශයෙන් පැමිණෙන බව අපට දැකගත හැකිය. 

 

යටියන්තොට – සමන් එස්. රත්නායක

1'

දේශීය ධන උල්පත් වූ මේ කර්මාන්ත අද එපාද?

මේ වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝමයක් සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්ත අභාවයට යමින් තිබෙන තත්ත්වයක් දක්නට ලැබේ. මේ වනවිටත් ඇතැම් කර්මාන්ත සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වී ගොස් හමාරය. එසේ වුවද තවමත් වගකිවයුතු අංශ විසින් මේ සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්ත හා කර්මාන්තකරුවන් නගා සිටුවීමට නිසි ක්‍රමවේදයක් සකස්කර නොතිබීම කනගාටුදායක කරුණකි.

වසර දහස් ගණනක ශිල්පීය ඥානය ගැන උදම් අනනවා විනා මෙම කර්මාන්ත මගින් රටට ආදායමක් උපයාගැනීමට හෝ කර්මාන්තකරුවන්ට මෙරට තුළ හොඳ වෙළෙඳ පොළක් නිර්මාණය කරදීමට හෝ වගකිවයුත්තන්ට තවමත් කිසිදු අවශ්‍යතාවක් මතු වී නොමැති සෙයකි.

බොහෝමයක් කර්මාන්තකරුවන්ද සිය නිෂ්පාදන විදෙස් සංචාරකයන්ට අලෙවි කරන මිලටම මෙරට පාරිභෝගිකයන්ටද අලෙවි කිරීමට කටයුතු කරන නිසාත්, එම නිෂ්පාදන සඳහා නිසි දේශීය වෙළෙඳ පොළක් නොමැති වීම නිසාත් ඔවුන්ට අලෙවියේදී බොහෝ ගැටලු මතු වී තිබේ. ‍මේ හේතුවෙන් කර්මාන්තකරුවන් මෙම සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්ත අත්හැර දැමීමට කටයුතු කිරීම නිසා මේ වටිනා උරුමයන් අපට අහිමි වෙමින් පවතී.

මැටි, පිත්තල, වේවැල් සහ වෙස් මුහුණු යන කර්මාන්ත මෙම අභාවයට පත් වීමේ අර්බුදයට බහුලවම මුහුණපා තිබෙන කර්මාන්ත ලෙස හඳුනාගත හැක. මෙම කර්මාන්තවල අද දවස සොයා අප කළ ගවේෂණයක් මෙසේ ඔබ වෙත ගෙන එමු. 

මේ සෑම කර්මාන්තයක්ම නිසි රාජ්‍ය අනුග්‍රහයක් ලැබෙන්නේ නම් විශාල විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක් අප රටට උපයාගැනීමට හැකියාව ඇති කර්මාන්තයන්ය. මේ කර්මාන්තකරුවන් ඉල්ලා සිටින්නේ ආධාර නොවේ. සිය කර්මාන්ත ඉදිරියට ගෙන යාමට අවශ්‍ය පරිසරය නිර්මාණය කරදෙන ලෙස පමණි. එය රජය සතු වගකීමක් වන්නේය. නමුත් කිසිදු රජයකින් එම වගකීම ඉටු වී නැත. 

මැටි කර්මාන්තය

කර්මාන්ත ඇමතිලා කොච්චර හිටියත් අපිට වෙ‍ෙළඳ පොළක් හදල දෙන්නෙ නැහැ

පුත්තලම-කොළඹ ප්‍රධාන පාරේ යන විට හමුවන 'පුලිච්චාකුලම' ගම්මානයේ පවුල් 30කම ජීවනෝපාය වන්නේ මැටි ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන කර්මාන්තයයි. ප්‍රධාන වශයෙන් මෙහි නිෂ්පාදනය කෙරෙන්නේ වළං සහ දර ලිප් ය. වසර 02 ක පමණ සිට වැලි ජාවාරම්කරුවන්ගේ ක්‍රියාවන් හේතුවෙන් වළං නිෂ්පාදනය සඳහා යොදාගන්නා ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයක් වන ගංගා ඉවුරු ආශ්‍රිතව පවතින 'කහ මැටි' ලෙස හඳුන්වන පස් වර්ගය කැණීමට රජයෙන් පනවා ඇති තහනම, මේ කර්මාන්තකරුවන්ගේ ජීවිකාවට මරු පහරක් එල්ල කොට තිබේ.

ගම්වාසීන් පවසන ආකාරයට 'කහ මැටි' නම් වූ මෙම පස් වර්ගය යොදාගනිමින් සාදන වළං වසර 05කටත් වඩා වැඩි කාලයක් භාවිත කළ හැකිය. නමුත් මෙම පනවා තිබෙන තහනම නිසා වෙනත් ආදේශක පස් වර්ගයක් මොවුන්ට භාවිත කිරීමට සිදුව ඇති අතර, එම පස් වර්ගය යොදාගෙන සාදනු ලබන වළං කල් තබාගත හැක්කේ මසක පමණ කාලයක් පමණක් වීම නිසා සිය නිෂ්පාදනවල ප්‍රමිතිය බොහෝ සෙයින් අඩු වීම හේතුවෙන් අලෙවිය බෙහෙවින් පහත වැටී ඇතැයි ඔවුහු වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙති.

මෙම කහමැටි පස් වර්ගය සෑම තැනකම නොමැති අතර දංකොටුව, පන්නල අවට ගංගා ඉවුරු ආශ්‍රිතව මෙම පස් වර්ගය සොයාගත හැකිය. මෙම පස් වර්ගයේ ලවණ ස්වභාවයක් නොමැති වීම මෙහි ඇති විශේෂත්වයයි. ඒ හේතුවෙන් මෙම පස් වර්ගය මැටි සමග මිශ්‍රකර සාදන වළං ශක්තියෙන් වැඩි බවත්, දර ලිප් මෙන්ම ගෑස් ලිප් සඳහා ද ඒවා ඔරොත්තු දෙන බවත් ගම්වාසීහු පවසති.  

වළඳක් සෑදීම එතරම් පහසු කටයුත්තක් නොවේ. ඊට නිසි ශිල්පීය ඥානයක්, ඉවසීමක්  අවශ්‍ය වන අතර භාවනාවකට සමාන කාර්යයකි. පළමුව පස් සමග මිශ්‍ර කර පාගා අනාගෙන හොඳින් පදම් කරගනී. දෙවනුව සකපෝරුවේ තබා වළඳ ඇඹීම සිදුකරයි. සැබැවින්ම එය ඉතා සිත් ඇදගන්නාසුළු කාර්යයකි. මනා ඉවසීමකින් යුතුව ඉතා සියුම්ව වළඳේ හැඩය මතු කරගනිමින් මෙය සිදුකළ යුතුය.

මෙසේ නිර්මාණය කරගත් වළඳේ පතුල සකස් කරන්නේ පසුවය. එතෙක් අඹාගත් වළඳ මඳ පවනේ වියළීමට තැබිය යුතුය. ඉන් අනතුරුව අතකොළුවකට සමාන උපකරණයක් භාවිත කොට වළඳේ පතුළ සහ හැඩය සකසා ගනු ලබයි. ඉන්පසු රතුපැහැ පස් වර්ගයක් සහ ජලය මුසු කර සාදාගත් මිශ්‍රණයක් හොඳින් වළඳ ඇතුළත සහ පිටත ආලේප කර වියළීමට තබා දර පෝරණුවේ දමා පිළිස්සීම සිදු කරයි.

වළං පිළිස්සීමට පෝරණුව සකස් කරන්නේද විශේෂිත ක්‍රමයකටය. පළමුව පෝරණුවේ පහළම කොටස දර කැබලි ළං ළංව තබා අතුරයි. ඉන් අනතුරුව ඊට උඩින් වළං පේළියක් තබයි. මීළඟට එම වළං අතරට දර අතුරයි. මේ ආකාරයට වළං පේළි කිහිපයක්ම පෝරණුව තුළ අතුරනු ලැබේ. පසුව ඊට උඩින් මැටි සහ පිදුරු දමා ආවරණය කර අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වළං පුළුස්සාගනු ලබයි. වළඳක් නිර්මාණය වන්නේ මේ ආකාරයෙනි.

සිය ජීවනෝපාය සම්බන්ධයෙන් පවතින අර්බුදයට අමතරව පුලිච්චාකුලම ගම්මානයේ වැසියන්ට තවත් විශාල ගැටලුවකට මුහුණපෑමට සිදුව තිබේ. එනම් එම ප්‍රදේශයට වසර පහකටත් වඩා වැඩි කාලයක සිට බලපා තිබෙන උග්‍ර පානීය ජල හිඟයයි. මේ හේතුව නිසා මෙම ගම්මානයේ වැසියන්ට සිය පානීය ජල අවශ්‍යතා සපුරාගැනීමට ජලය සොයා බොහෝ දුර යෑමටත්, ජලය මිලදී ගැනීමටත් සිදුව තිබේ. 

වී. ආනන්දන් මහතා (පුලිච්චාකුලම මැටි බඳුන් තොග වෙළෙඳ සමිතියේ ලේකම්)

''අපේ ප්‍රදේශයේ පවුල් 30කට වැඩි ප්‍රමාණයකගේ ජීවනෝපාය වෙන්නේ මේ මැටි බඳුන් කර්මාන්තය. අවුරුදු දෙකක ඉඳලා ඉඳලා මේ කර්මාන්තයට අත්‍යවශ්‍ය වෙන 'කහ මැටි' කපන්න රජයෙන් තහනමක් පනවලා තියෙනවා. ඒ තහනමත් එක්ක අපි ලොකු ගැටලුවකට මැදිවෙලයි ඉන්නේ. කහ මැටි වෙනුවට පාවිච්චි කරන පස් වර්ගය හොඳ නැති නිසා වළංවල කල්පැවැත්ම ගොඩක් අඩුයි. වළං හදන්න කහ මැටි අවුරුද්දකටම අපට අවශ්‍ය වෙන්නේ කියුබ් 01 – 03 ත් අතර ප්‍රමාණයක් විතරයි.

කර්මාන්ත ඇමතිලා කොච්චර හිටියත් අපට හොඳ වෙළෙඳ පොළක් හදලා දෙන්නවත්, අපි ගැන හොයලා බලන්නවත් කවුරුත් නැහැ. රජය පැත්තෙන් අපට හරිහමන් අනුග්‍රහයක් ලැබෙනවා නම් අමුතුවෙන් පිටරටින් වළං ගෙන්නන්න ඕන නැහැ. පිටරටවලට වුණත් යවන්න පුළුවන් ප්‍රමිතියකට අපට වළං හදන්න හැකියාව තියෙනවා. ඒකෙන් රටටත් හොඳ ආදායමක් ලැබෙනවා.

අපි බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලන්නේ කර්මාන්තකරුවන් හඳුනාගෙන විශේෂ බලපත්‍රයක් දෙන්න කියලා කහමැටි කපන්න. අපි ගැනත් අවධානය යොමු කරන්න. ඒ වගේම පානීය ජල ප්‍රශ්නය නිසාත් අපි ගොඩක් අසරණ වෙලයි ඉන්නේ. ගමේ සමහර අයට දැනටමත් වකුගඩු රෝගය. ඒකටත් අපට පිළියමක් දෙන්න.''

IMG_7322 IMG_7342

පිත්තල කර්මාන්තය

තාක්ෂණය දියුණු කළ හැකි නම් මේ කර්මාන්තයෙන් හොඳට උපයන්න පුළුවන්

පිළිමතලාව යනු පෙර දවස සිට පිත්තල භාණ්ඩවලට ප්‍රසිද්ධියක් අත් කරගත් ප්‍රදේශයකි. මෙරට පමණක් නොව විදෙස් රටවලද පිළිමතලාවේ පිත්තල භාණ්ඩවලට එදා හොඳ ඉල්ලුමක් තිබිණි. මේ ප්‍රදේශයේ ජනතාව පාරම්පරික පිත්තල භාණ්ඩ නිර්මාණකරුවෝය.

නමුත් අද වනවිට දේශීය පිත්තල කර්මාන්තයේ අවසාන පුරුක් අතර පමණක් මේ කලාව පැවතීම එම කලාවේ අභාවයට මුල පිරීමක් ලෙස හඳුන්වන්න පුළුවන්. නමුත් මෙවැනි දේශීය කර්මාන්තකරුවන් නඟා සිටුවන අනාගතයටත්, මෙවැනි නිර්මාණකරුවන් ආරක්ෂා කරගැනීමේ කිසිදු වැඩපිළිවෙළක් රාජ්‍ය මට්ටමෙන් සංවිධානය නොකිරීම කනගාටුවට කරුණකි. මේ කර්මාන්තයේ නියැළී සිටින පිරිස් මෙලෙස  තමන් මුහුණපාන ගැටලු පිළිබඳ අදහස් දක්වා සිටියහ.

“අද වනවිට මේ කර්මාන්තයේ ගැටලුවක් තමා වැඩ කරන්න පිරිස අඩු වීම. බොහෝ දෙනෙක් උත්සාහ කරන්නෙ විදේශගත වෙන්න. දැන් ඉන්න අලුත් පරම්පරාව කැමති නැහැ මේ වගේ කර්මාන්තවල නියැළෙන්න. 

මේ කර්මාන්තය කරගෙන යාමේදී අපට මුහුණදෙන්න වෙන ලොකුම ගැටලුව පුහුණු ශ්‍රමිකයන්ගේ අඩුව සහ වෙළෙඳ පොළ අඩු වීම. මෙහි ආදායම ගැන කතා කළොත් මුල් කාලයේ ආදායම 50%ක් තිබුණා. දැන් සාමාන්‍යයෙන් 10%ට වගේ ඇවිත් තිබෙනවා. එයට හේතුව වෙළෙඳ පොළේ ඉල්ලුම අඩුකමම නෙවෙයි.

වෙළෙඳ පොළ නිෂ්පාදකයා වෙත එනවා වෙනුවට නිෂ්පාදකයා යන්න ඕන වෙළෙඳ පොළ වෙත. ඒ නිසා නිතරම මේ කර්මාන්තයේ අතරමැදියෙක් තමා ලාභ ලබන්නෙ. ඒ නිසා ගැටලුවක් වෙලා තිබෙනවා මේ කර්මාන්තයට. නිෂ්පාදකයා පැත්තෙන් තවමත් ලොකු සහනයක් ලැබීමක් සිදු වෙලා නැහැ. 

අපට අවශ්‍ය බැංකු ණය නෙවේ. රජයෙන් අපට අවශ්‍ය එකම දෙයයි. මේ කර්මාන්තයේ තාක්ෂණය දියුණු කිරීමක් අවශ්‍යයි. දැන් තිබෙන්නේ තාක්ෂණයේ දුර්වලකමක්. ඒ නිසා නිෂ්පාදකයාට අවශ්‍ය ලාභය හදාගන්න විදියක් නැති වෙලා තියෙනවා.

අපි පිත්තල කිලෝවක් ගන්නෙ රුපියල් 450 – 500 වැනි මිලකට. නමුත් ඉන්දියාව අපෙන් මිලදී ගන්නවා රුපියල් 650කට පමණ. මේ නිසා මිනිසුන්ට අපට දෙනවට වඩා ලාභයි කොළඹට මේ අමුද්‍රව්‍ය ගිහින් දෙන එක. 

පිත්තල කිලෝවකින් නිමි භාණ්ඩයක් හැදුවොත් මෙහෙ උපරිම මිල රුපියල් 1500 ක් වගේ. නමුත් ඉන්දියාවේ  පිත්තල කිලෝවකින් නිමි භාණ්ඩයක් හැදුවොත් උපරිම මිල රුපියල් 3000 – 4000 අතර අගයක් ගන්නවා. ඒකට බලපාන ප්‍රධාන හේතුව ඔවුන් තාක්ෂණය භාවිත කිරීම. මේ නිසා ලංකාවටත් මේ තාක්ෂණය අවශ්‍යයි.

අපි තාම කරන්නෙ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම උපයෝගි කරගෙන වැඩ කිරීම. අපේ රස්සාවට ආවයි කියන කිසිම මැෂින් එකක් ලංකාවෙ නැහැ. වඩු කර්මාන්තෙට යොදාගන්න ඒවා තමා ගොඩක් දුරට අපි අරගෙන තිබෙන්නෙ. පිත්තල රස්සාවට අවශ්‍ය දැනුම සහ තාක්ෂණය කිසිම රජයකින් ලබා දීලා නැහැ. 

මේ රස්සාව කරගෙන යන්න කිසිම කෙනෙකුට වෙන කිසිම දෙයක් අවශ්‍ය නැහැ. මම 2001 මේ කර්මාන්තෙ පටන් ගනිද්දි මගෙ ළඟ තිබුණෙ රුපියල් 8000 ක් විතරයි. නමුත් අවුරුදු 10ක් විතර යද්දි අපේ ජීවිත අපි අනිත් පැත්ත හරවාගෙන තිබෙනවා. ලාභ නෑ කියන්නත් බැහැ. කරගෙන යන්න බෑ කියන්නෙත් නෑ.

ඇත්තටම මේ කර්මාන්තයේ යෙදෙන මිනිස්සු රජයට බරක් නැහැ යම් කිසි වැඩපිළිවෙළකට කරගෙන ගියොත්. සාමාන්‍යයෙන් මේ රස්සාවේ යෙදෙන ශ්‍රමිකයෙකුට මාසයකට රුපියල් 70,000 ක පමණ මුදලක් උපයන්න පුළුවන්.

මම හිතනවා සාමාන්‍ය රජයේ රැකියාවක් කරන කෙනෙකුට වඩා වැඩි මුදලක් මේ හරහා උපයාගන්න හැකියාව තිබෙනවා. ඒ වගේම මේ කර්මාන්තය නගා සිටුවන්න හැකි නම් රැකියා ප්‍රශ්නයත් විසඳෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා අපි ඉල්ලන්නෙ මේ කර්මාන්තෙට අවශ්‍ය නවීන තාක්ෂණය. 

පිත්තල කියන්නෙ උපදින දෙයක් නෙමේ. මේ නිවැරදි තාක්ෂණයක් නොමැතිකම නිසා කිලෝ 10කින් කරගන්න ඕන වැඩේට අපි කිලෝ 100ක් ගේන්න අවශ්‍ය වෙනවා. මේ විදියට රටක අමුද්‍රව්‍ය නාස්ති වෙනවා කියන්නෙ ඒක රටේ අනාගතයට ලොකු ප්‍රශ්නයක්. 
ඉන්දියාව ගත්තම ඒ මිනිස්සුන්ගෙ දේවල් රැකගෙන ඉස්සරහට යන රටක්. නමුත් අපේ රටේ ඒ දේ නැහැ.

අපේ රටේ තියෙන්නෙ තමන්ගෙ දෙයක් විකුණන එක විතරයි. ලංකාවේ මොනම කර්මාන්තයක වුණත් දක්ෂයො හිටියත්, ආණ්ඩුව මැදිහත්වීමක් වෙන්නෙ නැහැ ඔවුන් නඟාසිටුවන්න. ඒ නිසා ඒ කර්මාන්ත අභාවයට යනවා.

ඉන්දියාවේ නවීන තාක්ෂණය භාවිත කරන නිසා ගුණත්වය අතින් අපට වඩා ඉහළයි. අපි හදන භාණ්ඩයම ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වනවා අපේ ගාණට වඩා රුපියල් 3000 – 4000 ක් අඩුවෙන්. ඉන්දියාවෙන් මේ දේවල් ගෙන්වන නිසා දේශීය නිෂ්පාදකයාට පහරක් වැදී තිබෙනවා. අපේ රටේ පිත්තල භාණ්ඩ හදනවා නම් ඒ දේවල් ලංකාවට ගෙන්විය යුතු දෙයක් නෙමේ.

අපේ රටේ අවස්ථාවාදී දේශපාලනය නිසයි දේශීය කර්මාන්ත අද නැතිවෙලා ගිහින් තියෙන්නෙ.  අනිවාර්යයෙන්ම මේ නිසා මේ පරම්පරාවෙන් පස්සෙ මේ කර්මාන්තය ඉදිරියට ගෙනියන්න කවුරුත් නැහැ. මේ රස්සාවෙ අවසාන අවස්ථාව තමා මේ තියෙන්නෙ. මේ නිසා මේ කර්මාන්තයට අවශ්‍ය තාක්ෂණය සහ ශ්‍රමිකයන් පුහුණු කිරීමේ වැඩපිළිවෙළක් මේ කර්මාන්තයට අවශ්‍යයි."

 IMG_9597IMG_9564

වෙස් මුහුණු කර්මාන්තය

වෙස් මුහුණු කලාව නඟාසිටුවන්න කිසිම රජයකින් අපට උදව් කරලා නැහැ

ලංකාවේ වෙස් මුහුණු කලාව ආරම්භ වී තිබෙන්නේ නිරිතදිග ප්‍රදේශයේය. බෙන්තර, අම්බලන්ගොඩ, මාතර, මිරිස්ස වැනි ප්‍රදේශවල මේ කලාව ප්‍රසිද්ධව ඇති අතර, අද වනවිට මේ කලාවද අභාවයට යමින් තිබේ.

පාරම්පරික කලාකරුවන් මේ ක්ෂේත්‍රයෙන් සමුගැනීමත් සමග මේ තත්ත්වය ප්‍රධාන වශයෙන්ම ඇති වී තිබෙන අතර, මේවා ආරක්ෂා කරගැනීමට කිසිදු වැඩපිළිවෙළක් සංවිධානය නොකිරීම හේතුවෙන්ම අනාගතයේ මෙවැනි කලාවන් ලංකාවේ තිබූ බවට දූ දරුවන්ට පෙන්වන්නට සිදුවන්නේ පිංතූරවලින් පමණි.

මේ කර්මාන්තයේ පවතින ගැටලු සොයා බැලීම සඳහා අප කළ චාරිකාවේදී අපට අදහස් දැක්වූ අම්බලන්ගොඩ වෙස් මුහුණු කලාවේ නියැළි සිටින අාරියපාල ගුරුන්නාන්ෙස්ෙග් පුත් J.W. භද්‍රානන්ද විජේසූරිය මහතා පවසා සිටියේ මෙවැන්නකි.

“වෙස් මුහුණු කලාව නඟා සිටුවන්න කිසිම රජයකින් අපට උදව් කරලා නැහැ. මේ නිසා දේශීය කලාවන් අභාවයට යාමක් සිද්ධ වෙලා තිබෙනවා. ඒ වගේම අද වනවිට අමුද්‍රව්‍ය සපයාගැනීමේ ගැටලුව ප්‍රධාන ගැටලුවක් වෙලා තියෙනවා. වෙස් මුහුණු කපන්නෙ කදුරු ලීයෙන්.

මේ ප්‍රදේශවල අද  වනවිට මේ ගස්වල අඩුවක් තිබෙනවා මේ නිර්මාණ සඳහා යොදාගෙනම. ඒ නිසා අපට ඈත ප්‍රදේශවලින් කදුරු ලී ගෙන්වීමට සිදු වෙලා තියෙනවා.

ඒ නිසා අපි මේ ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට කිහිප විටක්ම පුරන් වූ කුඹුරුවල කදුරු ගස් වැවීමේ ව්‍යාපෘතියක් පටන්ගන්නා ලෙස යෝජනා කළ නමුත්, ඔවුන් ඒ පිළිබඳ අවධානය යොමු ක‍ළේ නැහැ. එවැනි ව්‍යාපෘතියක් දියත් කළොත් අපට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය ලේසියෙන් ලබාගැනීමේ හැකියාව තිබෙනවා.

අද වනවිට ලොකු වෙළෙඳ සැල්වල වෙස් මුහුණු විකුණනවා. ඒ වගේම මේ සම්බන්ධව කිසිම දැනීමක් නැති මුදලාලිලා කඩවල්වල විකුණනවා. නමුත් අපි අම්බලන්ගොඩට පිටින් යන්නෙ නැහැ.

මේක අම්බලන්ගොඩ දෙයක් නිසා අනිවාර්යයෙන්ම මෙහෙට එන්න ඕන මේ දේවල් බලන්න. සංචාරකයන්ගේ ලොකු ආකර්ෂණයක් තිබෙනවා මේ කලාවට. නමුත් රජයෙන් මේ දේවල්වලට කිසිම උදව් කිරීමක් සිදු වෙන්නෙ නැහැ.

මේ කර්මාන්තයට අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන හරිහැටි ලබාගන්නවා නම් රැකියා ගණනාවක් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව තිබෙනවා. ඒ නිසා අපි රජයෙන් ඉල්ලන්නෙ මේ පාරම්පරික කර්මාන්ත රැකගන්න වැඩපිළිවෙළක් යොදන ලෙසයි.

IMG_3261 IMG_3282 IMG_3292 IMG_3337

වේවැල් කර්මාන්තය

වේවැල් කැපීම මිසක් වැවීමක් නැති නිසා කර්මාන්තය අභාවයට යමින් තිබෙන්නෙ

වේවැල් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් යොදාගැනෙන්නේ මා වේවැල්, හීන් වේවැල් සහ උණ බට පතුරු ආදියයි. වේවැල් කර්මාන්තය පිළිබඳ කතා කරන විට සිහියට නැගෙන ප්‍රධානතම ප්‍රදේශයක් වන්නේ‍ ගම්පහ වේවැල්දෙණිය ගම්මානයයි.

නමුත් වේවැල්දෙණිය ගම්මානය කේන්ද්‍ර කොටගත් වේවැල් කර්මාන්තය මේ වනවිට පවතින්නේ විශාල අර්බුදයකය. ගම්වැසියන් මේ වනවිට වේවැල් කර්මාන්තය අත්හරිමින් තිබෙන තත්ත්වයක් විශාල වශයෙන් දකින්නට ලැබෙන අතර, මේ වනවිට කර්මාන්තයේ නියැළී සිටින්නේ පවුල් 25 ක ප්‍රමණයක් බව පැවසේ.

ගම්මුන් පවසන ආකාරයට මීට හේතු වී තිබෙන්නේ පවතින උග්‍ර වේවැල් හිඟය සහ වෙළෙඳ පොළ සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලුය. වේවැල් හිඟය හේතුවෙන් මැලේසියාවෙන් වේවැල් ආනයනය කෙරුණද, එලෙස ආනයනය කළ වේවැල් කිලෝවක මිල රුපියල් 1800 ද ඉක්මවයි.

මෙවැනි පාඩු ලබන තත්ත්වයන් නිසා ගම්වැසියන් මෙම කර්මාන්තයෙන් ඉවත්වීමට කටයුතු කරන අතර, නව පරම්පරාවද මෙම කර්මාන්තයේ නියැළීමට මැළිකමක් දක්වති. එමෙන්ම නිෂ්පාදන වියදම් අධික වීම හේතුකොට ගෙන දේශීය වශයෙන් නිපදවෙන වේවැල් භාණ්ඩවල මිල අධික වීම නිසා චීනයේ නිෂ්පාදනය කළ වේවැල් භාණ්ඩ අලෙවි කිරීමට වෙළෙඳුන්ද යොමු වී තිබේ. ඒ චීනයෙන් ආනයනය කරනු ලබන වේවැල් භාණ්ඩවල මිල ඉතාමත් අඩු බැවිනි. 

වේවැල්දෙණිය ප්‍රදේශයේ ජනතාවට කර්මාන්තයට අවශ්‍ය පුහුණුව සහ අනෙකුත් පහසුකම් සැලසීමට ආරම්භ කර තිබූ වේවැල් මධ්‍යස්ථානයද මීට වසර 03 ක සිටම වසා දමා තිබීම නිසා සිය කර්මාන්තය සඳහා තවත් අසීරුතා මතුව ඇතැයි පවසන වේවැල්දෙණිය ජනතාව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ සිය නිෂ්පාදන සඳහා විදේශිකයන්ගෙන් ඉල්ලුමක් පවතින හෙයින් නිසි අනුග්‍රහයක් සහ අවධානයක් රජයෙන් ලැබේ නම් වේවැල් භාණ්ඩ අපනයනය මගින් ඉහළ ආදායමක් මෙරටට උපයාගත හැකි බවයි.

එස්.පී. අමරසිරි මහතා

''ඉස්සර මුළු වේවැල්දෙණිය ගමම මේ කර්මාන්තයේ යෙදුණා. ඒත් අද කිහිප දෙනෙක් විතරයි කර්මාන්තයේ යෙදිලා ඉන්නේ. ගොඩක්ම මේකට හේතු වෙලා තියෙන්නේ වේවැල්වල හිඟකමයි. වගකිවයුත්තන්ගේ අවධානයක් නොලැබීමයි. ඉල්ලුමත් ගොඩක් දුරට අඩු වෙලා. පරණ පිරිස කර්මාන්තයේ හිටියට අලුත් පරම්පරාව මේක අත්හරින තත්ත්වයකුයි තියෙන්නේ.

නිෂ්පාදන වියදම් වැඩි නිසා අඩු ගණන්වලට අලෙවි කරන්න බැහැ. ඒ හින්දා ගොඩක් වෙළෙන්දෝ චීනෙන් ගෙන්නපු වේවැල් බඩු විකුණනවා.

දේශීය කර්මාන්තකරුවා තවත් අමාරුවට පත්වෙලා. ෙව්වැල් කපලම ෙම් ප්‍රදේශවල වේවැල් හිඟ වෙලා තියෙන්නෙ. අලුත් වැවීමත් සිද්ධ වෙන්නෙ නෑ.කුලියාපිටිය පැත්තෙන් තමයි දිගටම වේවැල් ගේන්නෙ. ඒ නිසා වේවැල් කපලා ප්‍රවාහනයට බලපත්‍ර ඕන.''

ඡායාරූප – සරසි නෙත්මිණි

IMG_9787 IMG_9789 IMG_9800 IMG_9803 IMG_9811 IMG_9817 IMG_9821