Category Archives: features

සහල්, එළවළු හා පීකු දුවල ඊයම් අඩංගු යැයි පරීක්ෂණයකින් සොයා ගැනෙයි

මෙරට පරිභෝජනය කෙරෙන සහල් හා එළවළු වර්ගවල ඊයම් අඩංගු වන බව නවතම පරීක්ෂණයක් මගින් ඔප්පු වී ඇතැයි පසුගියදා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ ආහාර  වසවිස විශ්ලේෂණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන සමීක්ෂක විශේෂඥ වෛද්‍ය ටී.බී ආනන්ද ජයලාල් මහතා පැවසුවේය. 


වකුගඩු රෝගය වැඩි වශයෙන් පැතිර ඇති උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය මූලික කරගෙන ඔවුන් සිදු කළ ආහාර සාම්පල හා රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තා අනුව මෙම නවතම තොරතුරු ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, එම ආහාර පරිභෝජනය කරනු ලැබූ නිවැසියන්ගෙන් ලබාගත් ලේ සාම්පල අතරින් 60%කම ඊයම් අඩංගු වී ඇති බව අනාවරණය වී තිබිණි. ඔහු විසින් පරීක්ෂා කරන ලද රුධිර සාම්පල පිළිබඳ විස්තර මෙසේ විය.
01
 
මේ අනුව ලබාගත් රුධිර සාම්පල 55 න් 26කම ඊයම් අඩංගුව තිබී ඇත. මෙම පුද්ගලයන්ගේ රුධිර සාම්පලවල ඊයම් අන්තර්ගත වීමට හේතු වී ඇත්තේ ආහාර බව වෛද්‍යවරයා පවසන්නේ ඔහු විසින් එළවළු, හාල් හා පලතුරුවල අඩංගු ඊයම් ප්‍රමාණ පිළිබඳවද පරීක්ෂා කිරීමෙන් අනතුරුවය. ඔහු සිදුකළ පරීක්ෂණයේදී සාමාන්‍යයෙන් වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකු සතියකට හාල් කිලෝ 03ක ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනය කරන අතර, එළවලු කිලෝ 01 ක ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනය කරයි. මේ හරහා ඊයම් මයික්‍රො ග්‍රෑම් 1600 ක ප්‍රමාණයකට සතියකදී ශරීරය නිරාවරණය වන බවද ඔහු සඳහන් කරයි. 
 
මෙරට ආහාර පරිභෝජන රටාව පිළිබඳ සැලකිලිමත් වීමේදී ඊයම් ශරීරගත වීම නිසා සැලකිය යුතු සෞඛ්‍ය බලපෑම් සිදුවන බවද හෙතෙම සඳහන් කරයි. ඒ හේතුවෙන් තුන් වේලම එකම ආහාර පරිභෝජන රටාවකට හුරු වී සිටීම, එනම් තුන්වේලම බත් කන පුරුද්දෙන් ඈත් විය යුතු බව වෛද්‍යවරයා පෙන්වා දෙයි. එළවළුවල ඊයම් අඩංගු වන නිසා නිර්මාංශ ආහාර වේලකට හුරුවීමද ගැටලුකාරී බව පෙන්වා දෙන වෛද්‍යවරයා මස්, මාළු වැඩි වශයෙන් පරිභෝජනය කිරීමට හුරුවිය යුතු බවද සඳහන් කරයි. නමුත් සත්ත්ව පීකුදුවල විෂ ද්‍රව්‍ය තැන්පත් වන බැවින් පීකුදු ආහාරයට නොගත යුතු බවද ඔහු සඳහන් කරයි. 
 
ආහාරවලින් ශරීරයට එකතු වන ඊයම් රුධිරගත වී මාස දෙක තුනක කාලයක් පවතින බවත්, දිගුකාලීනව ඊයම් ශරීරගත වන ආකාරය පිළිබඳ විවිධ අවයව ආශ්‍රිතව පර්යේෂණ සිදුකර වාර්තා ලබාගැනීම මෙන්ම අස්ථිවල මෙම ඊයම් තැන්පත්ව පවතීද යන්න පිළිබඳ පර්යේෂණ සිදුකළ යුතු බවත් වෛද්‍යවරයා සඳහන් කළේය.
මිනිස් පාරිභෝජන ද්‍රව්‍යයන්ගේ හා ආහාරවල ඊයම් අන්තර්ගත වීම පිළිබඳ මෙලෙස අපට අසන්නට ලැබෙන පළමු අවස්ථාව නොවන නිසා ඊයම් පිළිබඳ පෙරටත් වඩා අවධානය යොමු කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් පැන නැගී තිබේ. විශේෂයෙන් මීට වසර කිහිපයකට පෙර පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ හේමන්ත විතානගේ මහතා සඳහන් කර තිබුණේ දූවිලි හා ඊයම් සම්බන්ධයෙන් සිදුකළ පරීක්ෂණයට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ඇතැම් පාසල්වල කාමර තුළ ඊයම් ප්‍රතිශතය වර්ග අඩියට මයික්‍රො ග්‍රෑම් 600 ක් පමණ වී තිබෙන බවයි.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද පරිසර ආරක්ෂණ කාර්යාංශයට අනුව ආරක්ෂිත ඊයම් මට්ටම වන්නේ වර්ග අඩියට මයික්‍රො ග්‍රෑම් 40 ක් පමණක් බවද ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කර තිබිණි.  ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය විසින් නියම කරන ලද ඊයම් ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි ඊයම් ප්‍රමාණයක් ගෘහාශ්‍රිතව භාවිත කරන තීන්තවල අන්තර්ගතද යන්න සොයා බැලීම සඳහා පාරිභෝගික අධිකාරිය මගින්ද මීට වසර කිහිපයකට පෙර පරීක්ෂණ පවත්වනු ලැබීය. ජීවිතවලට අවදානමක් සහිත ඊයම්, තීන්ත සඳහා භාවිත කිරීම පිළිබඳ ලෝක පරිසර සංවිධාන විරෝධය පළ කිරීමත් සමග 2002 වසරේ රියෝ සමුළුවේදී ඊයම් භාවිතය පිළිබඳ කරුණු කිහිපයක් පිළිබඳ අවධානයට ලක්විය. ඒ අතරින් තීන්ත සඳහා ඊයම් භාවිතය හා පෙට්‍රල් සඳහා ඊයම් භාවිතය පිළිබඳ බොහෝ විරෝධතා ගොනුවිය. ඒ අනුව අවම කිරීම සඳහා සියලුම වගකිවයුතු පාර්ශ්ව එකඟතාවකට පැමිණියහ. 
health-effects-of-lead-poisoning
 
2003 වසරේදී ලංකාවේද ඊයම් අඩංගු පෙට්‍රල් භාවිතයට සම්පූර්ණයෙන්ම තිත තැබෙන්නේ ඒ එකඟතාවන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසටය. නමුත් තීන්තවල අඩංගු ඊයම් නිසාද සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇති වන බවට හඳුනාගැනෙන්නේ ඊට වසර කිහිපයක් ඉක්ම ගොස් ලොව පුරා ජීවත්වන දරුවන්ගෙන් මිලියන 40 ක් පමණ ඊයම් හේතුවෙන් සෞඛ්‍ය ගැටලුවලට ගොදුරු වීමත් සමගය.
තීන්තවල අඩංගු ඊයම් පිළිබඳ මෙලෙස වාර්තා වීමෙන් පසු ඊයම් පිළිබඳ යළිත් කතාබහ මතුවන්නට පටන් ගැනුණේ ක්ෂණික නූඩ්ල්ස්වල ඊයම් අඩංගු බවට තහවුරු වී ඉන්දියානු රජය විසින් අදාළ බහුජාතික සමාගම මගින් වෙළෙඳ පොළට එක් කරන නූඩ්ල්ස් ඉවත් කිරීමත් සමගය. ඒ අනුව මෙරට වෙළෙඳ පොළෙහිද ජනප්‍රිය නූඩ්ල්ස් නිෂ්පාදනයක් වන අදාළ බහුජාතික සමාගමට අයත් ක්ෂණික නූඩ්ල්ස්වල ඊයම් අඩංගු වේ ද යන්න පිළිබඳ පරීක්ෂා කර බැලිණි. මෙලෙස බලන විට අපට පෙනී යන දෙය වන්නේ අප කන බොන ආහාර පිළිබඳ මෙන්ම එදිනෙදා භාවිතයට ගැනෙන ඕනෑම නිෂ්පාදනයක් පිළිබඳ වෙනදාටත් වඩා අවධානයෙන් පසුවිය යුතු බවයි. එයට හේතුව නම් ඊයම් නිසා මිනිස්  සිරුරට ඇති කෙරෙන සෞඛ්‍ය හානි අධික බැවිනි. වෛද්‍යවරුන් පවසන අන්දමට ඊයම් නිසා ගර්භිණී කාන්තාවන්ට ගබ්සා වීම්, අඩුබර දරු උපත් ඇති වීම්, මළදරු උපත් සිදුවීම් මෙන්ම නොමේරු දරුවන් බිහිවීමටද ඊයම් ඍජුව බලපායි.
 
එමෙන්ම දරුවන්ට ඊයම් ශරීරගත වීමෙන් ඉගෙනීමේ දුර්වලතා, දඩබ්බර හැසිරීම් රටා, බුද්ධි මට්ටම පහළයෑම්, මීමැස්මොරය, අඩු වර්ධනය, මානසික රෝග, අවධානයේ හීනවීම්, හිසරදය, අති ක්‍රියාශීලී වීම මෙන්ම දෘශ්‍ය හා ශ්‍රවණ ආබාධ ආදියද හටගැනීමට පුළුවන. එසේම ආහාර මගින් ඊයම් රුධිරගත වීම නිසා වැඩිහිටියන්ටද ශ්‍රවණාබාධ, අධිරුධිර පීඩනය වැනි රෝගාබාධ ඇතිවිය හැකි අතරම, ඊයම් ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් ඉහළ අගයක් ගතහොත් සිහි මඳ ගතිය මෙන්ම මරණය පවා සිදුවිය හැකි බව විශේෂඥ වෛද්‍ය ටී.බී. ආනන්ද ජයලාල් මහතා පසුගියදා පැවැති මාධ්‍ය හමුවේදී පැවසුවේය.
Document
 
ඔහු පෙන්වාදෙන ආකාරයට රටක්, ජාතියක් වශයෙන් අනාගත පරපුරේ බුද්ධි වර්ධනය අඩාළ වීම පිළිබඳ වඩාත් අවධානය යොමු කිරීම සිදුවිය යුත්තකි. විශේෂයෙන් රටවල ජීවත්වන රටවැසියන්ගේ බුද්ධි මට්ටම් පිළිබඳ සිදුකරන ලද අන්තර්ජාතික සමීක්ෂණයක ප්‍රතිඵල මතද අප රටේ වැසියන්ගේ බුද්ධි මට්ටම පහළ අගයක පවතින බව සඳහන් වන බවද ඔහු පැවසුවේය. අතීතයේ ඉතා දියුණු ශිෂ්ටාචාරයක් පැවැති රෝමයේ කොලෝසියම බිඳ වැටීමට හේතු වී ඇත්තේද ඊයම් බවට වර්තමානය වනවිට ප්‍රබල මතයක් ගොඩනැගී තිබෙන බව සඳහන් කළ වෛද්‍යවරයා වැඩිදුරටත් පැවසුවේ ආහාරවල ඊයම් අඩංගු වීම යන ගැටලුව  පිළිබඳ රටේ වගකිවයුතු අංශ සියල්ල එකට එක්ව අවධානය යොමුකළ යුතු බවයි. මේ අනුව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ කෘෂිකර්මාන්තයේදී යොදන රසායනික පොහොර වර්ග මේ තත්ත්වයට හේතු වී ඇති බැවින් හැකිතාක් කාබනික වගාවන් කෙරෙහි යොමුවීමේ අවශ්‍යතාව මතුවන බවයි.
පසුගියදා විශේෂඥ වෛද්‍ය ටී.බී. ආනන්ද ජයලාල්  මහතා විසින් හෙළිදරව් කරන ලද පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරයේ සභාපති රංජිත් විතානගේ මහතා පවසන්නේ එළවළුවල හා සහල්වල ඊයම් අඩංගු නම් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ඊට වගකිවයුතු බවයි. 
 
වැඩිදුරටත් අදහස් දක්වමින් ඒ මහතා ප්‍රකාශ කරන්නේ ජනතාව ආහාරයට ගනු ලබන සහල් සහ එළවළු තුළ සැලකිය යුතු මට්ටමක ඊයම් අඩංගු බවත්, ඒවා ආහාරයට ගනු ලබන ජනතාවගේ රුධිරයේ ඊයම් අඩංගු බව තම පරීක්ෂණවලින් සොයාගත් බවත්ය.
මෙරට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ නිද්‍රාශීලී ප්‍රතිපත්තිය හේතුවෙන් වන්දි ගෙවීමට සිදුව ඇත්තේ අප රටේ  සමස්ත පාරිභෝගිකයාටය. ජනතාව ලෙඩ රෝගවලට නිරාවරණය කොට අඩු මිලට බෙහෙත් ද්‍රව්‍ය හා වෙනත් උපකරණ ලබාදීමට කටයුතු කරනවා යැයි කයිවාරු ගසන සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු සිටින රටක  සමීක්ෂණ වාර්තා මගින් මෙවැනි කරුණු හෙළිවීම අපට පුදුමයක් නොවේ.
 
ලෝකය ක්ෂණිකව වෙනස් වෙද්දී අපට ඇත්තේ යල්පැනගිය නීතිරීති වන අතර, ඒවාට මුවා වී ව්‍යාපාරිකයෝ තම සාක්කු පුරවා ගනිති.
පාලන මිලක් නොමැතිව වැඩි මුදලක් ගෙවා පාරිභෝගිකයන්ට ඊයම් අඩංගු සහල් පරිභෝජනය කිරීමට සිදුවීම සබන්ධයෙන් මෙරට ජනතාවගේ බදු මුදලින් නඩත්තු වන සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලැජ්ජා විය යුතුය. බෙහෙත් මිල අඩු කිරීම පිළිබඳ අමාත්‍යවරයාට ස්තූති කරමින් රට පුරා පෝස්ටර් ඇලවීමට හා දැන්වීම්  සඳහා ඇමතිවරයාගේ හෙංචයියන්ට වියදම් කරන ජනතා මුදලෙන් මෙරට ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය නගා සිටුවීමට කටයුතු කරන ලෙස අප රජයෙන් ඉල්ලා සිටිමු.
 
මෙරට තුන්වේලම බත් කෑ ජනතාවක් සිටින රටක වසවිසෙන් තොරව ජනතාවට සහල් සහ එළවළු ලබාදීමට අසමත් සෞඛ්‍ය බලධාරීන් සූදානම් වන්නේ අතීසාරයට අමුඩ ගැසීමටය. ආහාරවල ඊයම් ඇත්නම් සහ ඊට විකල්පය එම ආහාර පරිභෝජනය නොකිරීම නම් එම රටට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයක් අවශ්‍ය නැත.
 
ආනන්ද ජයලාල් මහතා කරන ප්‍රකාශය සම්බන්ධයෙන් සෞඛ්‍ය ඇමතිවරයාගේ ප්‍රතිචාරය පිළිබඳ අප බලා සිටින අතර, ඉතා ඉක්මනින් මෙරට සහල් එළවළුවල පමණක් නොව සියලු ආහාරවල අන්තර්ගත වසවිසෙන් පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කටයුතු කරන අයුරු පිළිබඳවද විමසිල්ලෙන් සිටිමු.

රටේ ආර්ථිකය, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව සහ දේශපාලනය

'ශ්‍රී ලංකා’ නාමය ක්‍රීඩාවක් හරහා ලෝකයට ගියානම් එහිදී අංක එකේ ස්ථානය හිමිවෙන්නේ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවටයි. එක්දින ලෝක කුසලානයත් (1996), විස්සයි20 ලෝක කුසලානයත් (2014) හිමිකරගත් ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම 2007 හා 2011 යන වසරවලදී පැවති එක්දින ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ අනුශූරතාවත් 2009 හා 2012 වසරේ පැවති විස්සයි20 ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ අනුශූරතාවත් ජයග්‍රහණය කිරීමට සමත් විය. මේ ක්‍රිකට් ලෝකයේ ශ්‍රී ලංකාව තැබූ සුවිශේෂී සටහන් කිහිපයක් වන අතර, එදා මෙදාතුර ක්‍රිකට් පිටියට නව්‍යතා හඳුන්වා දුන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් මෙන්ම වාර්තාපිට වාර්තා තැබූ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් රාශියක්ද වෙයි.


asela-gunaratne-(5)

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලඥයෙකු පිළිබඳව ලෝකයා දැනගෙන නොසිටියත්, අර්ජුන රණතුංග (දේශපාලකයෙකු වශයෙන් නොව ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස), අරවින්ද ද සිල්වා, රන්ජන් මඩුගල්ල, සිදත් වෙත්තමුණි, රෝයි ඩයස්, රුමේෂ් රත්නායක, සනත් ජයසූරිය, රොමේෂ් කලුවිතාරණ, අසංක ගුරුසිංහ, කුමාර් ධර්මසේන,චමින්ද වාස්, මුත්තයියා මුරලිදරන්, රංගන හේරත්, මාවන් අතපත්තු, මහේල ජයවර්ධන, කුමාර් සංගක්කාර, ඇන්ජලෝ මැතිව්ස්, දිනේෂ් චන්දිමාල්, ලසිත් මාලිංග ඇතුළු නම් කී නොකී බොහෝ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් ලෝකය හඳුනන්නේය.

එසේ ලෝකයේ ඉහළම තත්ත්වයක තිබූ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව දැන් තරමක් දුරකට පහළ බැස තිබේ. කිසියම් කණ්ඩායමක් සංක්‍රාන්ති සමයක සිටින විට පරාජයට පත්විය හැකිය. නමුත් ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම මෙන් පරාජයන් ලබාගනීවි යැයි සිතීමට නොහැකිය. මේ සඳහා පසුගිය වසර තුනක කාලයක එක්දින, විස්සයි20 හා ටෙස්ට් තරග ප්‍රතිඵල පිළිබඳව අවධානය යොමුකිරීම වටී. ඒ මෑතකාලීනව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට, ක්‍රිකට්  ආයතනයට විවේචන එල්ල වීම සඳහා බලපෑ ප්‍රමුඛතම කරුණක්වූ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ලැබූ පරාජයන්ය. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම නියෝජනය කළ ජ්‍යෙෂ්ඨතම ක්‍රීඩකයන් වූ මහේල ජයවර්ධන, කුමාර් සංගක්කාර හා තිලකරත්න ඩිල්ෂාන් ක්‍රීඩාවෙන් විශ්‍රාම ගැනීමත් සමග මෙම පරාජයන් හි ආරම්භය සිදුවිය. 

CRICKET-SRI-IND

මේ සමගම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව තුළ ඇති දේශපාලනය නැවත වරක් කරළියට පැමිණියේය. ක්‍රීඩා අමාත්‍ය දයාසිරි ජයසේක මහතා ක්‍රිඩකයන්ගේ බඩ ගැන කතා කරන්නට විය. එයට පිළිතුරු දෙමින් අර්ජුන රණතුංග අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ %ෆිට්නස්^ වෙනස් බවයි. එසේම හිටපු ක්‍රිඩකයන්ද මේ සම්බනධයෙන් විවිධ අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නට විය. අතීතයේ පටන්ම ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවත් සමග දේශපාලනය මුහුව තිබුණි. දේශපාලකයන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන් විවිධ වාසි ලබාගැනීමට කටයුතු කළේය. ජේ. ආර්. ජයවර්ධනගේ ජනාධිපතිවරයාගේ සිට වත්මන් මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා දක්වාම සියලුම ජනාධිපතිවරුන් මෙන්ම අමාත්‍යවරුන්ද ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට සුවිශේෂී ස්ථානයක් ලබාදෙමින් කටයුතු කරයි. 

ලෝක කුසලානයක් හෝ වේවා වෙනත් තරගාවලියක් ජයග්‍රහණය කර පැමිණෙන ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම පිළිගැනීම සඳහා මුලින්ම කටුනායකට යන්නේ දේශපාලකයන්ය. නමුත් පරාජයට පත්ව පැමිණෙන කණ්ඩායම පිළිගැනිමට යන්නේ ප්‍රේක්ෂකයන්ය. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව තුළ ඇති දේශපාලනය එසේය. 1986 වසරේදී ප්‍රථම වතාවට ආසියානු කුසලාන ශූරතාව දිනාගන්නා ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම වෙනුවෙන් එවකට ජනපති වශයෙන් කටයුතු කළ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා රන්අලියෙකු තෑගි කරයි. (අලියා යනු එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ලාංඡනයයි) තරගය ජයග්‍රහණය කිරීමට පසුදින නිවාඩු දිනයක් ලෙස නම් කිරීමටත් ඔහු කටයුතු කරයි.

ක්‍රිකට් හා දේශපාලනය අතර මුසුව එයින් නවතින්නේ නැත. මෑත කාලීනවද උදාහරණ කිහිපයක් ගත හැකිය. කුමාර් සංගක්කාර ටෙස්ට් පිටියෙන් සමුගැනීම සටහන් කළ තරගය නැරඹීම සඳහා වත්මන් ජනපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා මෙන්ම අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාද එක්විය. එහිදී කෙටි කතාවක් කළ ජනපතිවරයා සඳහන් කළේ කුමාර් සංගක්කාරට බ්‍රිතාන්‍ය මහ කොමසාරිස් තනතුර බාර ගන්නා ලෙසයි. සංගාගේ අවසන් තරගය නැරඹීමට පැමිණි ජනපතිවරයා හෝ  අග්‍රාමාත්‍යවරයා ඩිල්ෂාන්ගේ අවසන් තරගය නැරඹීමට නොපැමිණියෝය. ඒ ඒ ක්‍රීඩකයාට ඇති ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණ මෙන්ම ක්‍රීඩකයන්ගේ දේශපාලන දර්ශනය  අනුව දේශපාලඥයන්ගේ හැසිරීම වෙනස් වන බවට මෙය උදාහරණයක් පමණි.

Malinga_Getty

අනෙක් අතින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයක් දේශපාලනයට පිවිසි විට ඔවුන්ට පහසුවෙන්ම මැතිවරණ ජයග්‍රහණය කිරීමට හැකියාවක් ලැබෙන අතරම සනත් ජයසූරිය මෙන්ම අර්ජුන රණතුංග ඒ සඳහා හොඳම උදාහරණ වෙයි. 2010 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වන සනත් ජයසූරිය එහිදී මනාප ඡන්ද 74352ක් ලබාගනිමින් මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පළමුවැනියා බවට පත්වෙමින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වෙයි. අර්ජුන රණතුංග එම මැතිවරණයේ ප්‍රාජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණෙන් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයට තරග කළ පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසෙන අතර පසුගිය පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදි එක්සත් ජාතික පෙරමුණ යටතේ ගම්පහින් තරග කරමින් පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසියේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට සම්බන්ධ දේශපාලකයෙකුට පක්ෂයක් හෝ පාටක් නොමැතිව ඕනෑම දිස්ත්‍රික්කයකින් තරග කර ජයග්‍රහණය කිරීමට ඇති හැකියාව පෙන්වමිනි. 

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ දේශපාලනය එසේ තිබියදී කණ්ඩායම දිගින් දිගටම තරග පරාජය වීම හේතුවෙන් ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ තිබූ කෝපය ඉන්දියාවට එරෙහිව දඹුල්ලේදී මෙන්ම පල්ලෙකැලේ පිටියේ පැවති එක්දින තරගවලදී පුපුරා ගියේය.  දඹුල්ලේදී ආරම්භ වූ ඉන්දීය එක්දින තරගාවලියට පෙරාතුව ක්‍රීඩා අමාත්‍ය දයාසිරි ජයසේකර මහතා ක්‍රීඩකයන් හමුවීමට ක්‍රීඩාංගණයට ගියේය. එහිදී ලසිත් මාලිංග සමගත් ඔහු පිළිසඳරක යෙදිණි. මේ කිසිවකින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ පරාජයන් වැළකුණේ නැත. සිදුවූයේ තව තවත් අර්බුදයකට යාම පමණි. ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්ෂේත්‍රයටම දැවැන්ත කළු පැල්ලමක් ඉතිරි කරමින් පල්ලෙකැලේ පිටියේදී කුපිත වූ ප්‍රේක්ෂකයන් පිටියට බෝතල් හා වෙනත් දෑ විසිකිරීමට කටයුතු කළ අතර, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට එවැනි සිදුවීමක් වාර්තා විය.

මේ අතර ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ලැබූ පරාජයන් හමුවේත්, ඇතැම් විට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය විසින් ගනු ලැබූ හිතුවක්කාර තීරණ හේතුවෙනුත් ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම සමග සිටි පුහුණුකරු ග්‍රැහැම් ෆෝඩ් මහතා ප්‍රධාන පුහුණුකරු තනතුරින් ඉවත්වීමට තීරණය කළ අතර, වේගපන්දු පුහුණුකරු වූ චම්පක රාමනායක මහතාද සිය ධුරයෙන් ඉවත්විය. නවක ක්‍රීඩකයන් හැසිරවීමේ මනා පළපුරුද්දක් ඇති පුහුණුකරුවෙක් ලෙස ග්‍රැහැම් ෆෝඩ් හැඳින්වෙන අතර, ඔහු අහිමිකර ගැනීම ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය ලැබූ තවත් ප්‍රධාන පෙළේ පරාජයක් වනු ඇත. ලෝක කුසලානයට තවත් වසර එකහමාරක් වැනි කාලයක් තිබියදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයට තවත් ප්‍රධාන පුහුණුකරුවෙක් නොමැත, ස්ථිර පිතිකරණ පුහුණුකරුවෙක් නොමැත, ස්ථිර වේග පන්දු යවන පුහුණුකරුවෙක් නොමැත. පාකිස්තාන තරගාවලිය ආරම්භ වීමට ඇත්තේ තවත් කෙටි කාලයක් වන අතර, මේ දක්වාම එම ගැටලු සඳහා විසඳුම් ලබාදීමට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයට නොහැකි වී ඇත.

Cricket - LV= County Championship - Division Two - Surrey v Kent - The Kia Oval

මේ අතර ඉන්දීය තරගාවලියෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් තේරීම් කමිටුවද ඉල්ලා අස්වූ අතර, සනත් ජයසූරිය තේරීම් කමිටු සභාපතීත්වයට සමු දුන්නේය. සිය පළමු ධුර කාලයේදී ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් සුවිශේෂී ජයග්‍රහණ ලබාදුන් සනත්ට දෙවැනි ධුර කාලයේදී ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් එතරම් සුවිශේෂී ජයග්‍රහණ ලබාදීමට නොහැකිවිය. ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව ටෙස්ට් තරගාවලිය 3-0ක් ලෙස ජය ගැනීම හා දකුණු අප්‍රිකාවේදී හා ඔස්ට්‍රේලියාවේදී විස්සයි20 ජයග්‍රහණ ලබාදීම ඔහුගේ දෙවැනි ධුර කාලයේදී ලැබූ ජයග්‍රහණයන් වුවත්, දිගින් දිගටම ශ්‍රී ලංකාව පරාජයට පත්වීම හේතුවෙන් එම ජයග්‍රහණයද ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ මතකයෙන් ගිලිහී ගියේ සනත්ට අවාසිදායක අයුරිනි.

ක්‍රිකට් ආයතනය පැත්තෙන් එසේ වැරදි සිදුවෙද්දී ක්‍රීඩකයන් පැත්තෙන්ද වැරදි සිදුවෙයි. ක්‍රීඩකයන් ආබාධවලට ලක්වීම මෙහිදී ප්‍රධානම කරුණක් විය. ක්‍රීඩකයන්ගේ ශාරීරික යෝග්‍යතා පිළිබඳ ගැටලුව නිරන්තරයෙන්ම ඉදිරියට පැමිණි මාතෘකාවක් විය. මෙහිදී ඇතැම් ආබාධ පිටිය තුළදී සිදුවන වළක්වාගත නොහැකි ආබාධ වූ අතර, ඇතැම් ආබාධ සිය ශාරීරික යෝග්‍යතා මට්ටම අනුව වළක්වාගත හැකිව තිබූ ආබාධ විය. නිමාවට පත්වූ ඉන්දීය තරගාවලියේදී පමණක් අසේල ගුණරත්න, නුවන් ප්‍රදීප්, රංගන හේරත්, දිනේෂ් චන්දිමාල්, චාමර කපුගෙදර, ධනුෂ්ක ගුණතිලක යන ක්‍රීඩකයන් ආබාධවලට ලක්විය. මෙහිදී අසේල ගුණරත්න පිටිය තුළදී ආබාධයකට ගොදුරු විය. එනම් උඩපන්දුවක් රැක ගැනීමට යෑමේදී සිදුවූ ආබාධයයි. කෙසේවෙතත් නුවන් ප්‍රදීප් කළවා ප්‍රදේශයේ ආබාධයකටත්, රංගන හේරත් හා චාමර කපුගෙදර කොන්දේ ආබාධයන් වර්ධනය වීම හේතුවෙනුත් තරග අහිමි කර ගත්තේය. මේ ආබාධ යම්කිසි ආකාරයකට කළමනාකරණය කිරීම හරහා වළක්වාගත හැකි ආබාධ වෙයි.

අනෙක් අතින් කණ්ඩායම තුළ ගන්නා තීන්දු තීරණ සඳහා ක්‍රීඩකයන් ගරු කළ යුතුය. ක්‍රීඩකයන්ගේ විවේකාගාරය තුළ බිස්කට් ඇතුළු ක්ෂණික කෑම තහනම් කිරීමට කළමනාකරණය තීරණය කරයි නම් එයට සියලුදෙනාගේම සහාය දැක්විය යුතුය. කණ්ඩායම තුළ ක්ෂණික කෑම තහනම් කළ විට එක් ක්‍රීඩකයෙක් වරක් සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුමට ඡායාරූපයක් හරහා ක්ෂණික කෑමක් ආහාරයට ගන්නා අයුරු එක්කර තිබුණි. 

cricket-sri-zim_f7ebb536-5bfa-11e7-a18d-042ec35e3331

ක්‍රිකට් කණ්ඩායම පරාජයන් ලැබූවාට ක්‍රීඩකයන්ට වගේ වගක් නොමැති බවට ජනතාව අතර දැන් මතයක් නිර්මාණය වෙමින් තිබේ. බැලූ බැල්මට එහි සත්‍යතාවක් තිබුණත් තවමත් කණ්ඩායම තරග පරාජය වන විට ක්‍රීඩාගාරයට වී හඬන ක්‍රීඩකයන්ද නැතිවාම නොවේ. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව දැන් වෘත්තීමය ක්‍රීඩාවකි. එහි ක්‍රීඩා කරන ක්‍රීඩකයන්ද වෘත්තියෙන් ක්‍රීඩකයෝ වෙති. ඒ අනුව වෘත්තිකයන් සාර්ථක වන්නේ තමන් අදාළ වෘත්තිය තුළ කොතරම් දක්ෂතා දක්වන්නේද යන කරුණ මතය. අපේ ක්‍රීඩකයනුත් තව තවත් වෘත්තීමය හැකියාවන් වර්ධනය කරගත යුතුය. ඒ සඳහා ක්‍රිකට් ආයතනයද අවශ්‍ය පහසුකම් ලබාදීමට කටයුතු කළ යුතුය.

එසේ පහසුකම් ලබාදීම සඳහා ක්‍රිකට් ආයතනයට මූල්‍යමය ලෙස ගැටලුවක් නොවේ. ක්‍රිකට් ආයතනයට ලැබෙන මුදල් නිසියාකාරව කළමනාකරණය කිරීම හරහා මෙය සිදුකළ හැකිය. නිමා වූ ඉන්දීය තරගාවලියේදී පමණක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය උපයාගත් ආදායම අමෙරිකානු ඩොලර් මිලිය 18 – 20ත් අතර ප්‍රමාණයක් විය. ඒ අනුව ක්‍රිකට් ආයතනය වටා සංසරණය වන මුදල් ප්‍රමාණය පිළිබඳව ඔබට අමුතුවෙන් සඳහන් කළයුතු නොවේ.

ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ අගාධයෙන් ගොඩ ඒමට නම් ශ්‍රී ලංකාව දැන්වත් දැක්මක් සහිතව ක්‍රීඩා කළ යුතුය. ක්‍රිකට් ආයතනයේ සභාපති තනතුර ඡන්ද වෙනුවෙන් වැඩ නොකළ යුතුය. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව නිසි මාවතට යොමුකළ යුතුය. ඒ සඳහා පාසල් ක්‍රිකට් හා අපගේ පළමු පෙළ ශක්තිමත් කළ යුතුය. පාසල් ක්‍රිකට් නැංවීම සඳහා දැනටමත් මහේල ජයවර්ධන හා සිදත් වෙත්තමුණි ඇතුළු පිරිසක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සමග එක්ව සිටිති. ඒ අනුව එය නිවැරදි දැක්මක් සහිතව ක්‍රියාත්මක වනු ඇතැයි විශ්වාස කළ හැකිය.

මේ අකාරයෙන්ම සිදත් වෙත්තමුණි මහතා අතුරු කමිටු සභාපති වශයෙන් කටයුතු කළ කාලයේදී පළමු පෙළ ක්‍රීඩා සමාජ තරගාවලිය පිළිබඳව මෙන්ම ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ ඡන්ද ව්‍යුහය පිළිබඳව වැදගත් යෝජනාවක් මහේල ඉදිරිපත් කළ අතර, එය ක්‍රියාවට නැංවීමට ප්‍රථම අතුරු කමිටුව විසුරුවා හැරුණි. ඒ අනුව මහේලගේ යෝජනාවලියද යට ගියේය. 

සෑම විනාඩියකදීම අට දෙනෙකු රෝහලට

අනතුරු නිවාරණ ජාතික සතිය ඊයේ (18දා) දිනයෙන් ආරම්භ වූ අතර, මෙලෙස සතියක් නම් කිරීමට හේතු වී ඇත්තේ අනතුරු හේතුවෙන් වසරකට මිලියනයකට අධික පිරිසක් රෝහල්ගත වීමත්, ඉන් දසදහසකට අධික පිරිසක් මිය යාමත්ය.
අනතුරු යන වචනය ඇසෙත්ම අපට මහ මග සිදුවන අනතුරු සිහියට නැගුණත් සැබවින්ම අනතුරු යන්නට සතුන් සපාකෑම්, වැටීම්, මාර්ග අනතුරු, යම් වස්තුවක ගැටීම, කැපීම්, විෂ වීම්, සත්ත්ව දෂ්ටන, සතුන් පහරදීම් ආදියද ඇතුළත් වෙයි. අනතුරු අප ජීවත් වන නිවස, මාර්ගය, වැඩබිම, තාවකාලික නවාතැන්, අධ්‍යාපන ආයතන ආදී සියලු ස්ථානවලදී සිදුවිය හැකිය.

අප රටේ මේ ආකාරයේ අනතුරුවලට මුහුණදීම හේතුවෙන් සෑම විනාඩියකටම පුද්ගලයන් 8 දෙනෙකු රෝහල්ගත කෙරෙන අතර, සෑම පැයකටම 450 දෙනෙකු ලෙස දිනකට 11,000ක් පමණ දෙනා රෝහල්වලට ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු කෙරෙයි. 

එසේම රෝහල්වල සිදුවන මරණ අතර 11 වැනි ස්ථානයේ පවතින්නේ අනතුරු නිසා සිදුවන මරණයි. මෙලෙස මරණයට පත්වන අය අතර වැඩි පිරිසක් සිටින්නේ අවුරුදු 15-45ත් අතර ඵලදායී සේවාවන්හි යෙදෙන වයසේ ශ්‍රම බළකායට අයත් අය නිසා රටට අහිමි වන මානව සම්පත මෙන්ම මෙම රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා වැය වන පිරිවැය අති මහත්ය. 

car-accident-1995852_1920

මේ නිසාම ජාතික අනතුරු නිවාරණ සතියක් නම් කිරීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සමග වගකිවයුතු ආයතන රැසක් එකට එක්ව සිටියි. මේ අනුව අනතුරු නිවාරණ සතියේ පළමු වැනි දිනය වූ ඊයේ දිනයේ දිවයින පුරා මාර්ග අනතුරු වැළැක්වීම වෙනුවෙන් වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය. අද (19දා) දිනයේ සේවා ස්ථානවලදී සිදුවන අනතුරු වැළැක්වීම වෙනුවෙන්ද, හෙට (20දා) නිවසේදී සිදුවන අනතුරු වැළැක්වීම වෙනුවෙන්ද, අනිද්දා (21දා) පෙරපාසල්වල සිදුවන අනතුරු වැළැක්වීම වෙනුවෙන්ද, 22දා පාසල්වල සිදුවන අනතුරු වැළැක්වීම වෙනුවෙන්ද විවිධ වැඩසටහන් රැසක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතය. 

මෙරට වාර්තා වන අනතුරු අතරින් වැඩිම අනතුරු ප්‍රමාණයක් වාර්තා වන්නේ සතුන් සපාකෑම හේතුවෙනි. එය 33.1%ක ප්‍රතිශතයක් ගනී. සතුන් සපාකෑම් අතරින් බල්ලන් සපාකෑම් නිසා සිදුවන අනතුරුවලට ප්‍රතිකාර කිරීමට වැඩි වියදමක් දැරීමට සෞඛ්‍ය අංශවලට සිදුවෙයි.

වැඩිම අනතුරු සිදුවන ස්ථානය ලෙස ගත්විට නිවසේදී සිදුවන අනතුරු ඉහළින්ම තිබෙන අතර, එය 42.5% ක ප්‍රතිශතයකි. එසේම අනතුරු හේතුවෙන් මිය යන පුද්ගලයන් පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී වැඩිම පිරිසක් මිය යන්නේ රිය අනතුරුවලට ලක්වීමෙනි. එය ප්‍රතිශතාත්මකව 51.8%කි.

මෙලෙස බලන විට අප එදිනෙදා වැඩකටයුතු කරන අවස්ථාවන්වලදී අනතුරු සිදුවීම් වළක්වා ගැනීම සඳහා වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බව පෙනී යයි. විශේෂයෙන් පසුගිය වසරේද ක්‍රියාත්මක කළ ජාතික අනතුරු නිවාරණ සතියේදී අනතුරු සිදුවිය හැකි ස්ථාන පරික්ෂා කර අනතුරු සිදුවීමට අවදානමක් සහිත ස්ථාන හඳුනාගෙන ඒවා නිවැරදි කිරීම සඳහා පියවර ගැනීමට අදාළ කටයුතු යෙදීම් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සමග එක්වී සිදුකරන ලදී. මේ අනුව පාසල් 1134ක් නිරීක්ෂණය කර අනතුරු අවදානම් සහිත පාසල් 506ක් හඳුනාගෙන තිබුණු අතර, ඉන් 256ක් නිවැරදි කිරීමට හැකිවී ඇත.

facebook

එමෙන්ම රාජ්‍ය සේවයේ ආයතන පරිශ්‍ර 773ක් පරික්ෂා කිරීමෙන් අනතුරු සහිත ස්ථාන 555ක් හඳුනාගෙන ඉන් 331ක් නිවැරදි කර ඇත.

පෞද්ගලික සේවා ස්ථාන 791ක් පරීක්ෂා කර 610ක් අවදානම් සහිත බව හඳුනාගෙන ඉන් අඩක් නිවැරදි කිරීමට හැකිවී ඇත.

නිවාස 14708ක් පරික්ෂාකර අනතුරු සහිත ස්ථාන 8829ක් හඳුනාගෙන 5729ක් නිවැරදි කිරීමට එම සතිය තුළදී අදාළ නිලධාරීන්ට හැකි වී ඇත.

මේ හේතුව නිසාම මෙවර ජාතික අනතුරු නිවාරණ සතියේදී සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සමග ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය, මෝටර් රථ වාහන දෙපාර්තමේන්තුව, මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය, අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය, කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල, දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, මාධ්‍ය ආයතන ආදී ආයතන රැසක් එක්ව සිටියි.

සෑම පැයකටම එක් අයෙක් අනතුරු නිසා මිය යනවා 

- සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ බෝ නොවන රෝග ඒකකයේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය තිලක් සිරිවර්ධන

ලෝකයේ සිදුවන මරණ දෙස බලන විට 1/10ක් සිදුවන්නේ අනතුරුවලින් බව කිව හැකියි. එසේම වැඩිම අනතුරු ප්‍රමාණයක් සිදුවන්නේ අඩු හා මැදි ආදායම් ලබන රටවලයි. අපේ රටේ තිබෙන රෝහල්වල නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබන රෝගීන් අතර වැඩිම ප්‍රමාණයකට හේතු වී තිබෙන්නේ අනතුරුවලට මුහුණ දීමයි. අපේ රටේ සෑම පැයකටම අයෙක් අනතුරු නිසා මිය යනවා. එය දිනකට පුද්ගල මරණ 27ක් ලෙසත්, වසරකට පුද්ගල මරණ 10,000ක් ලෙසත් දැක්විය හැකියි. 

පසුගිය වර්ෂයේ මාර්ග අනතුරු හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 3020ක් මිය ගියා

- කොළඹ පොලිස් රථවාහන ඒකකයේ සහකාර පොලිස් අධිකාරී ඩබ්ලිව්.ඩී.ඒ ධනංජය

අපේ රටේ කිලෝමීටර 98,000ක් වන මාර්ග පද්ධතිය තුළ අධික වාහන ප්‍රමාණයක් ධාවනය කෙරෙනවා. මෙරට ලියාපදිංචි වාහන ලක්ෂ 7න් ලක්ෂ 6ක්ම ධාවනයේ යෙදෙනවා.
මේ විදිහට කුඩා මාර්ග පද්ධතියක වාහන අධික ප්‍රමාණයක් ධාවනය කිරීම නිසා මහා මාර්ගයේ සිදුවන අනතුරු ගණනින් වැඩිවෙලා. මේ අනතුරු සිදුවෙන්නත් නොසැලකිල්ල, අපරික්ෂාකාරී බව, අනවධානය, නොදැනුම්වත්කම යන හේතු බලපාලා තිබෙනවා.

2016 වර්ෂයේ මාර්ග අනතුරු 40,000ක් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 3020ක් මියගොස් තිබෙනවා. මේ වසරේ එම තත්ත්වය තවත් ඉහළ යන බවක් පෙන්නුම් කෙරෙනවා. දිනකට මාර්ග අනතුරු 100-150ක් අතර ගණනක් වාර්තා වෙනවා වගේම ඒවායෙන් 10-12ත් අතර ගණනක් මිය යනවා.

මාර්ග අනතුරු අතර 90%කටම හේතු වී තිබෙන්නේ යතුරුපැදි හා ත්‍රිරෝද රථයි. මෙලෙස අනතුරුවලට වැඩියෙන්ම මුහුණ දෙන්නේ වයස අවුරුදු15-48ත් අතර අයයි. ඒ වගේම වැඩිපුරම මිය යන්නේ අවුරුදු 40-70ත් අතර පුද්ගලයන් බවයි අපට වාර්තා වන්නේ. මාර්ගවල සිදුවන අනතුරු වළක්වා ගැනීමට දෛනිකව පොලිස් නිලධාරීන් 8000කට අධික පිරිසක් මාර්ගවල රාජකාරිවල යොදවා තිබෙනවා. යම් හෙයකින් අනතුරකට හේතු වන මාර්ග සංඥා හෝ වෙනයම් හේතු පවතී නම් පොලිස් මූලස්ථානයේ ඉංජිනේරු අංශයේ 0112 431718 දුරකථන අංකයට දැනුම් දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිනවා.

දිනකට දෙදෙනෙක් හෝ 10ට අඩු ගණනක් දුම්රිය අනතුරුවලට ලක්වෙනවා 

-දුම්රිය ආරක්ෂක හමුදාවේ නීතිය හා විමර්ශන පිළිබඳ සහකාර ආරක්ෂක අධිකාරී ලලිත් කුමාර

2016 වර්ෂයේ දුම්රිය අනතුරුවලට මුහුණ දී පුද්ගලයන් 405 දෙනෙකු මිය ගියා. 2017 වර්ෂයේ ජනවාරි සිට මේ දක්වා දුම්රිය අනතුරු හේතුවෙන් පුද්ගල මරණ 300ක් වාර්තා වී තිබෙනවා. මෙයින් පෙනී යන්නේ එන්න එන්නම දුම්රිය අනතුරු නිසා මිය යන ගණන වැඩි වන බවයි. දුම්රිය අනතුරු නිසා සිදුවන මරණවලට සියදිවි නසාගැනීම වෙනුවෙන් දුම්රියට පැන සිදුවන මරණ මෙන්ම අපරික්ෂාකාරීව දුම්රිය මාර්ගවල ගමන්කිරීම වගේ දේවල් හේතු වෙලා තිබෙනවා.

දුම්රිය අනතුරු ගැන බැලුවොත් බොහෝදෙනා අනතුරට ලක්වෙන්නේ දුම්රිය නැවැත්වීමට ප්‍රථමව දුම්රියට ගොඩවීමට හෝ දුම්රියෙන් බැසීමට තැත්කිරීම නිසයි. බොහෝ වෙලාවට ළඟ ගමනාන්තවලට ගමන් කරන මගීන් තමයි දුම්රිය නැවැත්වීමට පෙර දුම්රියට ගොඩවී අසුනක් ලබාගැනීමට තැත් කරන්නේ. මේ අවස්ථාවල සිදුවන අනතුරු වළක්වා ගැනීමට දැන් දුම්රියත්, දුම්රිය වේදිකාවත් අතර පවතින ඉඩ පරතරය අඩු කිරීම වෙනුවෙන් වේදිකා නවීකරණ කටයුතු සිදුකරමින් තිබෙනවා. මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගයේ පවතින ගැටලුව වන්නේ දුම්රිය මාර්ගයේ ගමන් කරන අයට මුහුදේ ශබ්දය නිසා දුම්රියේ හඬ නෑසීමයි. ඒ වගේම වැල්ලවත්තේ සිට ගල්කිස්ස දක්වා හෝටල්වලට පිවිසීමට සිදුවන්නේ දුම්රිය මාර්ග හරහා ගමන් කිරීමෙනුයි. ඉතින් මේ වගේ වෙලාවට අපරික්ෂාකාරීව ගමන් කිරීම නිසා අනතුරුවලට ලක්වෙන්නට හැකියාවක් තිබෙනවා. දිනකට දෙදෙනෙක් හෝ 10ට අඩු ගණනක් දුම්රිය අනතුරුවලට ලක්වෙනවා.

ADHA_ Page 14

 

 

 

සිරිලක මුහුදු සීමාව තෙක් සොබා සිරි විඳිය හැකි එකම ස්ථානය පිදුරුතලාගල

විවේකය නිදහසේ ගත කරන්නටත්, සොබා සිරි විඳින්නටත් රිසි බොහෝදෙනා ජීවිතයේ එක් වරක් හෝ ඒ සඳහා නුවරඑළිය සිය ගමනාන්තය ලෙස තෝරා ගන්නට බොහෝ කැමැත්තක් දක්වති. නුවරඑළියේ ඇති ගත සිත සනහන දේශගුණයත්, සොබා සිරියත් ඊට ප්‍රධාන හේතුවකි.  නුවරඑළියට ගොස් දින කීපයක් ගතකරන බොහෝදෙනෙකු ඒ අවට පිහිටි ලෝකාන්තය, පට්ටිපොල, අඹේවෙල, බේකස් ඇල්ල, සෙන්ක්ලෙයාර් ඇල්ල, හග්ගල මල්වත්ත, හපුතලේ ඇඩිසන් බංගලාව ආදිය නැරඹීමටද අමතක නොකරති. එසේවුවද නුවරඑළියේ සිට ඉතා පහසුවෙන් ළඟා වී සොබා සිරියත් කඳු මුදුනක සිට ලැබිය හැකි වූ අපූරු අත්දැකීම් පෙළකුත් ජීවිතයට එක්කරගත හැකි අප රටේ උසම කන්ද වන පිදුරුතලාගල කන්ද තරණය කිරීමට බොහෝදෙනෙකු අතපසු කරන්නේ ඒ පිළිබඳ ඔවුන් තුළ ඇති අල්ප දැනුම නිසාය.


16 මග දෙපස

මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1800ක් පමණ උසකින් නුවරඑළිය නගරය පිහිටා ඇති අතර, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 2524ක (අඩි 8281) උසකින් පිදුරුතලාගල කන්ද පිහිටා ඇත.
මෙරටට ආවේණික වූ ශාක හා සත්ත්ව වර්ග රාශියකින්  සමන්විත වූ පිදුරුතලාගල කන්ද මෙරට පිහිටි උසම කඳුවැටිය සේම මෙරට පිහිටි  සුවිශාල රක්ෂිත කීපයෙන් එකකි.

පසුගිය කාලයේ පැවති යුද උණුසුමත් සමග එල්.ටී.ටී.ඊ ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ඉලක්කයක් බවට පත්ව තිබීම නිසා, පිදුරුතලාගල කන්ද මෑතක් වනතුරුම යුද හමුදාවේ ආරක්ෂිත කලාපයක් බවට පත්ව තිබුණි. එහි ඇතුළු වීමට අවසර ලැබුණේද සීමිත පිරිසකට පමණි.
මෙරට ප්‍රධානතම රූපවාහිනී විකාශන මධ්‍යස්ථාන කීපයක්, සිවිල් ගුවන් සේවා අංශයේ හා ගුවන් හමුදාවේ රේඩාර් ඇතුළු අධි තාක්ෂණික සංකීර්ණයක්, ආරක්ෂක අංශවලට අයත් විවිධ සංඥා පද්ධති රැසක් මෙහි පිහිටීම නිසා පිදුරුතලාගල කඳුවැටියට විශාල ආරක්ෂාවක් සපයා දී තිබුණු අතර, කිසිම හේතුවක් මත මෙහි සංචාරය සඳහා අවසර නොලැබිණි. එහෙත් යුද උණුසුම පහව යාමත් සමගම මේ වනවිට සංචාරකයන් සඳහා පිදුරුතලාගල කඳුවැටිය විවෘත කර තිබේ. 

මෙරට උසම කන්ද වන පිදුරුතලාගල කන්ද කී සැණින් බොහෝවිට අපේ මනසට නැගෙන්නේ ගිරිදුර්ග මැදින් ඉතා අපහසුවෙන් ළඟා විය හැකි මාර්ග පද්ධතියකින් හෙබි ස්ථානයක් ලෙසිනි. නමුත් ඒ සිතුවිල්ල මුළුමනින්ම වැරදි බව මෙම ගමනේදී ඔබට නිසැකවම අවබෝධ වනු ඇත. කන්දක් මතින් දිවුනද මාර්ගය ඒ තරමටම සුව පහසුය.

01 කදු මුදුන ඈතට පේනඅ අයුරු

නුවරඑළිය නගරයේ සිට කඳු මුදුන දක්වාම ගමන් කිරීමට කොන්ක්‍රීට් හා තාර ඇතිරූ මාර්ග පද්ධතියක් සකස් කර ඇති අතර, විශාල නැග්මක් සහිත දුෂ්කර මාර්ග කොටසක් මුණගැසෙන්නේ නම් ඒ ඉතා කලාතුරකිනි. එහෙත් හිටිවනම මුණගැසෙන වනසතුන් අතරින්, මිහිදුම අතරින් මෙන්ම වැලමිට වංගු අතරින් වාහනය ප්‍රවේශමෙන් පැදවීම ඔබගේ වගකීමක් සේම ඔබ ඇතුළු ගමනට එක්වන පිරිසගේ  ආරක්ෂාවටද එය හේතුවේ.

නුවරඑළිය නගරයේ සිට කිලෝමීටර් අටක් පමණ දුරක් ගෙවාගෙන ඉතා සුළු කාලයකදී කඳු මුදුනට ළඟා වීමට පහසු අයුරින් මෙම මාර්ගය ඉදිකර ඇති අතර, ඒ සඳහා තම පෞද්ගලික වාහන යොදාගැනීමේ අවස්ථාවද උදාකර දී ඇත.
කෙසේවෙතත් පිදුරුතලාගල කඳුවැටියට පිවිසෙන ප්‍රධාන මාර්ගය  ආරම්භ වන ස්ථානයේ පිහිටි යුද හමුදා මුරපොළෙහි සේවයේ යෙදී සිටින නිලධාරීන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන කොන්දේසි කීපයකට අවනත වීමට මෙහි සංචාරය කිරීමට පැමිණෙන ඕනෑම අයෙකුට සිදුවන බවද මෙහිලා සඳහන් කළ යුතුය.

17 මග දෙපස

විශේෂයෙන්ම මෙහිදී ගමනට එක්වන පිරිසගේ නම් හා ජාතික හැඳුනුම්පත් විස්තර, රියදුරුගේ නම හා ජාතික හැඳුනුම්පත් විස්තර, ගමනට එක්වන සාමාජික සංඛ්‍යාව පිළිබඳ තොරතුරු ආදී සරල කාරණා කීපයක් පමණක් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව අපට ගමන සඳහා අවශ්‍ය අවසරය ලැබෙන අතර, එම නිලධාරීන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන කාරුණික කොන්දේසි කීපයකට යටත් වීමටද සිදුවෙයි.

මුරපොළෙන් පසුව කඳුවැටිය දක්වා වූ කිලෝමීටර් හතක් පමණ දුර ගමන් මාර්ගය අතරතුර කිසිදු මුරපොළක් හෝ මිනිස් ජනාවාසයක් දැකගන්නට නොමැති අතර, ගමනේ ආරක්ෂාව සලසා ගත යුත්තේ අප විසින්මය. එහෙත් අපට සිදුවන ඕනෑම කරදරයදී ආරක්ෂක හමුදාවන් අප වෙනුවෙන් පිහිට වීමට ඉදිරිපත් වන බවද මෙහි ලා සඳහන් කළයුතු කාරණාවකි. (ගමන ආරම්භයේ ඇති මුරපොළේදී ඒ පිළිබඳ උපදෙස් ඔබට ලබාදෙන අතර, ගැටලුවක් වේ නම් එයද විසඳා ගත හැකිය).

කඳුවැටිය දක්වා දිවෙන මාර්ගය අතරතුර දිවියන්, වනඅලින් ඇතුළු වනසතුන්ගේ ප්‍රහාරවලට ලක්වීමට ඉඩ ඇති බැවින් කිසිදු හේතුවක් නිසා අපට වාහනවලින් බැසීමට අවසරයක් නොමැත. එසේම පරිසරයට විවිධ දෑ මුදාහැරීමෙන් වැළකී සිටීමටත්, රක්ෂිතයේ ඇති ගහකොළවලට හානි කිරීමට හෝ ඒවායේ කොටස් රැගෙන යාමටත් අපට කිසිදු අවසරයක් නොලැබේ. එමෙන්ම ගමන  අතරතුර කෑකෝ ගැසීමෙන් වැළකී සිටීමද මෙම මුරපොළේ නිලධාරීන් විසින් අපෙන් ඉල්ලා සිටින කාරුණික ඉල්ලීමකි. මීට අමතරව දුම්පානය හෝ මත්පැන් පානයටද කිසිදු අවසරයක් නොමැත.

23 මග දෙපස

 මෙම කඳුවැටිය සංචාරක කලාපයකටත් වඩා ආරක්ෂිත බැවින් තවමත් මෙහි පැමිණෙන පිරිස්වලට ඡායාරූප ගැනීමට හෝ වීඩියෝගත කිරීම් සඳහා අවසර ලැබෙන්නේ ඉතා සීමිත දර්ශන පරාසයක පමණක් බව අප තරයේ සිහි තබාගත යුතුය. කැමරා හතර අතට එල්ලකරමින් ඡායාරූප ගැනීමට අවස්ථාව නොලැබෙන අතර, එය ජාතික ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ගෙන ඇති තීරණයක් බව මෙහිලා සඳහන් කළ යුතුය.

 විටින් විට සුදෝ සුදු මිහිදුම් සළු අතරින් මතුවන කළු, කොළ, නිල්, රතු, දුඹුරු ආදී නෙක පැහැයෙන් වර්ණවත් වූ මීවන වර්ග, බාඳුරා මල්, බිනර වර්ග, උඩවැඩියා වර්ග හා තෘණ පෙද පාසි වර්ග, අශෝකා හෙවත් මහ රත්මල් ආදී ලොකු කුඩා  ගහ කොළවලින් වැසී ගිය මහ වනය මැදින් වැටී ඇති මාර්ගය ඔස්සේ ගමන බෙහෙවින්ම  සුන්දර අත්දැකීමකි. මෙය භාරව සිටින හමුදාවටත්, එදා මෙදාතුර පැමිණි බුද්ධිමත් සංචාරකයන්ටත් ස්තූති වන්නට මේ වනතුරුත් එකදු පොලිතීන් කැබැල්ලකින් තබා කඩදාසි කැබැල්ලකින් හෝ නොකිළිටි වූ මග දෙපස මෙන්ම බැලූ බැලූ අත විහිද ගිය හරිත පැහැ වනපෙත කඳුවැටියට එක් කරන්නේ අපූර්ව සුන්දරත්වයකි.

මෙරටට ආවේණික වළිකුකුළන්, දිවියන්, ගෝනුන්, වල්ඌරන් ආදී විවිධ වනසතුන්ද, පක්ෂි විශේෂයන්ද, සමනල් විශේෂ රැසක්ද මෙහි වාසය කරන  අතර, සංචාරය අතරතුර ඇතැම් විට මෙම වනසතුන් දැකගන්නට ලැබෙතත් වාහනවලින් බැස සතුන් නැරඹීමට කිසිදු අවසරයක් අපට නොලැබෙයි.

අප ගමන් ගන්නා මාර්ගය සේම මග දෙපස පිහිටි වනපෙතද විටෙක සුදෝ සුදු මිහිදුම් වලාවන්ගෙන් වැසී යන අතර, වසරේ ඇතැම් කාලවලදී මේ වනපෙත මුළුමනින්ම මිහිදුමින් වැසී යන බව ගමන අතරතුරදී අපට හමුවූ මෙහි සේවයේ නියුතු හමුදා සාමාජිකයන් පැවසීය.
කඳු මුදුන දක්වාම පැමිණීමට මාර්ග පහසුකම් සලසා ඇති අතර,  කඳුවැටිය මත රථවාහන ගාල් කිරීම සඳහාද විශාල ඉඩකඩක් වෙන්කර ඇත.

24 මග දෙපස

කඳු මුදුන මත ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයන් අතිවිශාල පිරිසක් විවිධ කාර්යයන්හී නිරතව සිටින අතර, ඔවුන් සඳහා වෙන්වූ ගොඩනැගිලි රැසක්ද මෙහි පිළිවෙළකට ඉදිකර ඇත.
මීට අමතරව කන්ද මුදුනෙහි ගෝලාකාරව සෑදූ ගුවන් හමුදා රේඩාර් මධ්‍යස්ථානය බලා හිඳින්නට තරම් වූ අපූරු සුන්දර දර්ශනයකි. මෙම ඉදිකිරීම්වලට අමතරව කඳු මුදුනේ අලංකාර ලෙස තැනූ බුදු මැදුරක්ද වෙයි.
මෙම ඉදිකිරීම් බොහොමයක් ආරක්ෂිත කම්බි වැටකින් ඉදිකර ඇති අතර, කඳු මුදුනේ වූ රේඩාර් පද්ධති හා විකාශන කුලුනු ආවරණය වන ලෙසද අධිආරක්ෂිත වැටක් ඉදිකර තිබේ.

මෙම ස්ථානවල ආරක්ෂාව සඳහා අවි ගත් සෙබළුන් පැය විසිහතර පුරාවටම යොදවා ඇති අතර, ඔවුන්ගේ ඇස් වසා කිසිදු නීතිවිරෝධී කටයුත්තක නියැළීමට කිසිදු සංචාරකයෙකුට ඉඩ නොලැබෙයි. එහෙත් ඔවුන්ගේ අවසරය හා දැඩි පරික්ෂාව මත මෙම ස්ථානයන්ගෙන් සීමිත කොටසක් දැක බලා ගැනීමේ අවස්ථාව මේ වන විට සංචාරකයන්ට උදාකර දී තිබෙන බවද කිව යුතුය. 

කඳු මුදුනේ තැන තැන පිහිටි ගොඩනැගිලි කරා යාමට කොන්ක්‍රීට් යොදා මාර්ග පද්ධතියක් සකස්කර ඇති අතර, එම මාර්ග දෙපස නෙක පැහැයෙන් යුත් මල් වර්ග වගාකර ඉතා පිරිසුදුව පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් මෙහි සේවය කරන ආරක්ෂක නිලධාරීන්ට විශේෂ ස්තූතියක් හිමි විය යුතුමය.

කන්ද මුදුනෙහි ඇති රේඩාර් පද්ධතිය පිහිටි කොටස හෝ විකාශන කුලුණු අවට ප්‍රදේශ ඡායාරූපයට නැගීම සපුරා තහනම් කර ඇති අතර, එය මෙම ස්ථානයේ මෙන්ම ජාතික ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ගෙන ඇති තීරණයක් නිසා අපටද ඊට එකඟ වීමට සිදුවනු ඇත.
එහෙත් කඳු මුදුනේ සිට පහළ ප්‍රදේශ බලන විට දර්ශනය වන මහ වනය සේම  නුවරඑළිය නගරයේ සුන්දරත්වයද ඡායාරූපයට නැගීමේ තහනමක් ක්‍රියාත්මක නොවීම සංචාරකයන්ට මඳක් අස්වැසිල්ලකි. 

එසේම කන්දේ අනෙක් පස පිහිටි දැඩි බෑවුම හා පහළින් පිහිටි මන්දාරම් නුවර නම් වූ අපූරු පරිසර පද්ධතියද දැකබලා ඡායාරූපයට නැගීමේ අවස්ථාව මෙහි එන සංචාරකයන්ට ලැබෙන්නාවූ අපූරු අත්දැකීමක්  බව සඳහන් කළ යුතුය.
එල්.ටී.ටී.ඊ බෙදුම්වාදී ත්‍රස්තවාදය මෙරට ක්‍රියාත්මක වූ සමයෙහි වරක් පිදුරුතලාගල කඳුවැටියේ ආරක්ෂිත ස්ථාන වෙතද ප්‍රහාරයක් එල්ලකීරීමට  එල්.ටී.ටී.ඊ සාමාජික පිරිසක් පැමිණ ඇති අතර, එහි සේවයේ යෙදී සිටි සීමිත හමුදා භට කණ්ඩායමක් විසින් එම පිරිස පලවාහැර ඇත්තේ සිය ජීවිත පවා පරදුවට තබමිනි. එම සටනේදී එක් සෙබළෙකු වෙඩි වැදී ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර, එම සෙබළා සිහිවීම පිණිස කඳු මුදුන මත විශේෂ ස්මාරකයක්ද ඉදිකර තිබේ. ඔහුට ගෞරවයක් ලෙස එහි යන බොහෝදෙනා හිස්වැසුම් හා පාවැසුම් ගලවා එම ස්මාරකය වෙත යාමද සුවිශේෂී කාරණාවකි.

26  කන්ද මුදුනේ මල් වගාකර ඇතති අයුරු

අප රටේ  කඳු මුදුනක සිට මුහුදු ඉම තෙක්‌ වටපිටාව බැලිය හැකි එකම ස්‌ථානය වන්නේද පිදුරුතලාගල කඳු මුදුනයි. විශේෂයෙන් මෙතැනට පෙනෙන උතුරුදිග තැනිතලාව නෙත වසඟ කරවන මායාවක් බඳුය.
මේ අපූරු සුන්දරත්වය විඳගැනීම සඳහා මෙන්ම ආහාර පානාදිය භුක්ති විඳීම සඳහාද කඳුවැටිය මත අට්ටාල කීපයක්ම ඉදිකර තිබේ. එහෙත් මෙහි පැමිණෙන්නන්ට වෙනත් සංචාරක ස්ථානවලදී මෙන් විවිධ වර්ගයේ ආහාර පාන වර්ග මිලදී ගන්නට නම් කිසිදු පහසුකමක් නොමැති අතර, අවශ්‍ය ආහාර පාන තම තමන්ම කන්ද පහළ සිට රැගෙන යාමට මතක තබාගත යුතුය .

මෙහි ඇති සිහිල් දේශගුණයත්, විටින් විට හමා යන පිණිබිදු රැගත් සිහිල් සුළං රැල්ලත් ගතට ගෙන දෙන්නේ අපූරු මිහිරියාවකි. ඉර මුදුන් වෙද්දී පවා කිසිදු අපහසුවකින් තොරව කන්ද මුදුනේ රැඳී සිටීමට ඇති හැකියාව නිසාම මෙහි පැමිණෙන බොහෝදෙනෙකු කන්දෙන් සමුගන්නේ පැය කීපයක් ගත කරමිනි.

මේ රටේ බොහෝ තැන්වල සේම නුවරඑළියේ කීපවිටක්ම ඔබ සංචාරය කර ඇතත්, ඇතැම් විට ඔබ පිදුරුතලාගලට පැමිණ නැතිවා විය හැකිය. එහෙත් ඇතැම් විට ඔබේ ඊළඟ සංචාරයට පිදුරුතලාගලද ඇතුළත් කර ගැනීමට අමතක නොකරනු ඇත.
ඒ නිසාම ආරක්ෂක අංශවලින් සේම අපිද ඔබෙන් ඉල්ලීමක් කරන්නෙමු. පිදුරුතලාගල යනු අපේ රටේ පිහිටි වටිනා පරිසර පද්ධතියකි. සුන්දරත්වය මොනවට අත්විඳිය හැකි පාරාදීසයකි. අතීතයේ පැවතී මෙවන් සංචාරක පාරාදීසයන් අපේම නොපනත්කම්  නිසා  අද වන විට මතු පරපුරට අහිමි වෙමින් යාමේ ඛේදවාචකයකට අපි මුහුණ දෙමින් සිටින්නෙමු. එවන් වටපිටාවක් තුළ තවමත් නොකිළිටිව පවත්නා මේ අපූර්ව පරිසර පද්ධතිය ඒ අයුරින්ම ඉදිරියටත් පවත්වාගැනීම අපගේ යුතුකමක් සේම වගකීමක් වන බව සිහිතබා ගන්න. ඒ වෙනුවෙන් මෙහි සේවය කරන ආරක්ෂක නිලධාරීන්ට අපේ උපරිම සහයෝගය ලබාදීමට මැළි නොවන්න.

05 නාම පුවරුව 09 කන්ද මුදුනේ සිට බැලූ වීට පහල 10 කන්ද මුදුනේ සිට බැලූ වීට පහල 25 කන්ද මුදුනේ මල් වගාකර ඇතති අයුරු

සටහන සහ ඡායාරූප  මීගහකිවුල එන්.කේ නිශ්ශංක

 

කා බී සතුටුවන ජීවිතයක අවසානය මෙය විය යුතුද ?

P1130445

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිසරික දූෂණය සම්බන්ධයෙන් කතා කිරීමේදී සහ ක්‍රියා කිරීමේදී බොහෝ ක්ෂේත්‍රයන් පිළිබඳව අපගේ අවධානය යොමු වුවද සාගර දූෂණය සම්බන්ධයෙන් මෙරට තවමත් පවතින අවධානය සහ දැනුවත්භාවය ඉතාමත් ඝෘණාත්මක තත්ත්වයක පැවතීම කනගාටුදායකය. අඩුම තරමින් පාසල් අධ්‍යාපනය තුළින් හෝ මේ පිළිබඳව නිසි අවබෝධයක් ලැබෙන්නේද යන්න පිළිබඳවද පවතින්නේ ප්‍රශ්නාර්ථයකි. එම අවධානය සහ උනන්දුව නොමැති නිසාම මේ වන විටත් අප සාගරයට සිදුකර ඇත්තේ මහා විනාශයකි. එමෙන්ම එම විනාශය නිසා ඉදිරියේදී මහා විපතකටද අප මුහුණ පෑමට නියමිතය.


සාගර දූෂණය සම්බන්ධයෙන් මෙරට ඇති නොදැනුවත්භාවය සහ නොසැලකිලිමත්භාවය නිසාම ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට වාර්ෂිකව ප්ලාස්ටික් ටොන් මිලියන 1.59ක ප්‍රමාණයක් සාගරයට මුදාහරිමින්, ලෝක වර්ගීකරණය අනුව වැඩියෙන්ම ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය පරිසරයට බැහැර කරන රටවල් අතුරින් පස්වැනි ස්ථානයට පත්ව තිබීම ඉතාමත් කනගාටුදායකය. සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය දිනපතාම පාහේ සාගරය වෙත විවිධාකාරයෙන් සිදුවන විනාශයන් වැළැක්වීමට අවශ්‍ය කටයුතු සම්පාදනය කරමින් ඒ පිළිබඳ නිහඬ කාර්යභාරයක නියැළී සිටිති.

මේ පිළිබඳව වැඩිදුර තොරතුරු ගෙන එන්නේ සාගර විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් මෙරට සිටින ප්‍රමුඛතම විද්වතෙකු වන සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ සාමාන්‍යාධිකාරී ආචාර්ය ටර්නි ප්‍රදීප් කුමාර මහතාය.

'දූපත් රාජ්‍යයක් විදිහට ශ්‍රී ලංකාවට මුහුද කියන්නේ විශාල සම්පතක්. මේ වෙද්දි ලංකාව වෙරළබඩ සංචාරක කර්මාන්තය, ධීවර කර්මාන්තය, නාවික කටයුතු කියන ක්ෂේත්‍රයන්ගේ ආසියාවේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්කරන්න සැලසුම් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතිනවා. නමුත් තවමත් මේ වන තෙක් ඊට ප්‍රායෝගිකව සිදුවිය යුතු කාර්යයන් සිදුවෙලා නැහැ. පාසල් කාලයේ ඉඳලම අපිට ගොඩබිම ගැන බොහෝ දේවල් ඉගැන්නුවට මුහුද ගැන කිසිම ආකාරයක් දැනුවත්භාවයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. මුහුදත් සමග නිරන්තරයෙන් කටයුතු කරන ධීවර ප්‍රජාව අතරත් සාගරයේ සම්පත් භාවිතය පිළිබඳව නිසි සැලකීමක් දකින්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. 

අද වෙද්දි මුහුදට දරාගත හැකි ධරණීය මට්ටමටත් වඩා මෙරට ධීවර කර්මාන්තය තුළ බෝට්ටු භාවිත වෙනවා. ඒ බෝට්ටු මගින් සාගරයෙන් නිපදවෙන අස්වැන්නට වඩා ලබාගන්නා අස්වැන්න වැඩියි. එම තත්ත්වය තවදුරටත් සාගරයට දරාගත නොහැකි තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබෙනවා. දිගින් දිගටම මේ තත්ත්වය පැවතුණොත් කාලයක් ගිහින් මුහුදේ තිබෙන සම්පත් ක්ෂය වී යාමේ අවදානමක් පවතිනවා. අනෙක් අතින් සාගරයට පවතින තර්ජනය තමයි  ගොඩබිමින්, නැව් සහ මුහුද ආශ්‍රිතව සිදුවන දූෂණය. ගොඩබිමින් වන දූෂණ තත්ත්වයන් ගැන සලකද්දී පොලිතීන් සහ ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය මුහුදට බැහැර කිරීම, අසූචි වැනි දෑ බැහැර කිරීම, රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ වෙනත් අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම වැනි ක්‍රියාවන් නිරන්තරයෙන් දකින්නට ලැබෙනවා.

අපේ මිනිස්සුන්ගේ මිත්‍යාවක් තියෙනවා මුහුදට කුණු දැම්ම ප්‍රශ්නයක් නැහැ කියලා. නමුත් ඇත්ත තත්ත්වය තමයි ඒවා මුහුදට විශාල ලෙස අහිතකර බලපෑම් සිදුකරනවා. ඒ වගේම අද වෙනකොට ලෝකයේ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනයෙන් 90%ක් පමණ සිදුවෙන්නේ නැව් මගින්. මේ සමග සාගරය මුහුණ දෙන විශාල තර්ජනයක් තමයි නැව්වලින් පිටකරන නැව්වල සමතුලිතතාව පාලනයට යොදාගන්නා බැලාස්ට් ජලය මගින් ආක්‍රමණශීලී ජලජ ජීවීන්, ශාක සහ ව්‍යාධිජනකයන් එක් පරිසරයක සිට තවත් පරිසරයකට සංක්‍රමණය වීමේ අවදානමක් ඇතිවීම. ඒ වගේමයි නැව් මගින් සිදුවන තෙල් කාන්දු වීම් සහ න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම මගින් පවා විශාල හානියක් සිදුකරනවා.  

පොලිතීන් සහ ප්ලාස්ටික් වර්ග කලක් මුහුදේ තිබුණාම ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් බවට පත්වෙනවා. ගොඩබිමේදීත් මෙය සිදුවෙනවා. මේ ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් නිසා සිදුවන හානිය ඉතාමත් වැඩියි. ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් ජලජ ජීවීන්ගේ ශරීරගත වුණාම ඒවා විෂ වීමෙන් ජලජ ජීවීන් විනාශ වෙලා යනවා. ජලජ පරිසර පද්ධතීන්වලට මිශ්‍ර වීමක් සිදුවුණොත් ඒවායේ වර්ධනය අඩාළ වෙනවා. ගොඩබිමේදී මේ ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් මිනිසුන්ගේ ශරීරගත වීමෙන් පිළිකා තත්ත්ව ඇති කරනවා. ඒ වගේම ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් ජලයේ පවතිනකොට ඒවා වටා ඇල්ගී බැ‍ෙඳනවා. මේ ඇල්ගී ආහාර දාමයේ පහළම මට්ටමේ සිටින ප්ලවාංග විසින් ආහාරයට ගැනීම නිසා ඒවා විෂ වී ප්ලවාංගයන් මිය යනවා. එමගින් ආහාර දාම වෙත විශාල බලපෑමක් සිදු කරනවා. ඒ නිසා මේ තත්ත්වයේ භයානක බව අපි අවබෝධ කරගැනීම වැදගත්. 

Bannerfish

අපි දන්න කාරණයක් තමයි මේ පෘථිවියේ සුළඟ, වර්ෂාපතනය සහ දේශගුණික තත්ත්ව පාලනය කරන්නේ මුහුද හරහා. ලංකාවට බලපානු ලබන මෝසම් දෙකත් පාලනය කෙරෙන්නේ මුහුද මගින්. ඊට අමතරව සමකය වෙත ලැබෙන සූර්ය රශ්මිය වැඩි නිසා සමකය අධික ලෙස රත්වීමක් වෙනවා. ඒ රත්වීම පාලනය නොවුණොත් අපිට ජීවත් වෙන්න බැහැ.

මේ උෂ්ණත්වය පාලනය කෙරෙන්නෙත් මුහුද විසින්මයි. මුහුද දියවැල් ඇති කරලා සමකාසන්නයේ පවතින උෂ්ණත්වය පාලනය කරමින් සමකයට ඉහළින් තිබෙන හිම තට්ටු සිසිල් කරනවා. එය සිදු නොවුණොත් උෂ්ණත්වය වැඩිවීම නිසා හිම තට්ටු දියවෙලා සාගර ජල මට්ටම ඉහළ යනවා. සුළං හැමීම නවතිනවා. අඩුම තරමේ ගහක කොළයක්වත් නොසෙල්වෙන තරමට. ඒ වගේම වලාකුළු නිර්මාණය වෙන්නෙත් නැහැ. ඒ නිසයි අපි කියන්නේ සාගරය පෘථිවියේ හදවතට සමානයි කියලා.

P1020944

අනෙක් අතින් ශ්‍රී ලංකාව දූපත් රාජ්‍යයක් වුණත් මුහුදට නිසි තැනක් දෙන්න කටයුතු කරලා නැහැ. වෙනත් රටක මුහුදු වෙරළක් කියන්නේ ඉතාමත් පිරිසුදු ස්ථානයක්. නමුත් ලංකාවේ වෙරළක් ගත්තොත් ඉතාමත් අපිරිසුදුයි වගේම සුසාන භූමි රාශියක් පිහිටලා තියෙන්නේ වෙරළ ආශ්‍රිතව. මේ වෙද්දි ගල්කිස්ස, උණවටුන, මොරගල්ල, පොල්හේන, ගාලුමුවදොර වගේ වෙරළ තීරවල තිබෙන ජලයේ මළ මුත්‍රා සහ අසූචි මිශ්‍ර වෙලා තිබෙනවා. මෙය සංචාරක කර්මාන්තයට විශාල බලපෑමක් සිදුකරනවා.

මේ සෑම විනාශයක්ම සිදුවෙලා තියෙන්නේ මුහුද පිළිබඳව නිසි දැනුවත්භාවයක් ජනතාව සතුව නොමැති වීම නිසයි. ඒ තත්ත්වය නැතිකරන්න හැකියාව තියෙන්නේ අධ්‍යාපනය මගින්. ඒ නිසා මේ පිළිබඳව අපේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ අවධානය යොමු වීම ඉතාමත් වැදගත් වෙනවා. මේ පරිසර විනාශය තව තවත් උග්‍ර අතට හැරුණොත් සමස්ත මානව සංහතියේම විනාශයත් ඒ සමගම සිදුවෙනවා.

IMG_0436 (1)

මේ තත්ත්වයන් වළක්වාගන්න ගෘහස්ථ මට්ටමේ සිට ජාතික මට්ටම දක්වා නිසි ප්‍රායෝගික අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ සැලසුමක් ක්‍රියාත්මක විය යුතු වෙනවා. ඒ වගේම ජනතාවගේ පරිභෝජන රටාව පරිසර හිතකාමී ආකාරයට සිදුවීම වැදගත් වෙනවා. ඊට අමතරව සමාජයේ සෑම ක්ෂේත්‍රයක්ම තමන්ගේ සමාජ වගකීම පිළිබඳව අවබෝධ කරගත යුතුයි. සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය වශයෙන් අපි මේ සම්බන්ධයෙන් අවශ්‍ය නීතිරීති සම්පාදනය කරලා නිසි පියවර ගන්න කටයුතු කරමින් යනවා.

ලංකාවේ මුහුදු සීමාවට පැමිණෙන සෑම නැවක් ගැනම අපි සොයා බලනවා. යම් පාරිසරික හානියක් ඒ මගින් සිදුවෙනවා නම් දඩ සහ වන්දි ගෙවීමට නියම කෙරෙනවා. ඒ වගේම ධීවරයන්ටත් කර්මාන්තයේදී සිදුවන පාරිසරික හානිය අවම කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් නීතිරීති පනවලා තිබෙනවා සහ දැනුවත් කරනවා.

මේ තත්ත්වයන් පිළිබඳව ජාතික මට්ටමින් ජනතාව දැනුවත් කිරීමට හෙට (15දා) සිට 22දා දක්වා අපි ජනාධිපත්තුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සමුද්‍ර සම්පත් සුරැකීමේ සතියක් සහ වෙරළ පවිත්‍රතා දිනයක් සංවිධානය කර තිබෙනවා. එහි ජාතික සැමරුම් උත්සවය හෙට (15දා) උදෑසන 10ට ජනාධිපතිවරයාගේ සහභාගිත්වයෙන් මට්ටක්කුලිය කාක දූපත වෙරළ තීරයේදී පැවැත්වෙනවා. අමාත්‍යාංශ, දෙපාර්තමේන්තුව, ත්‍රිවිධ හමුදාව, පොලීසිය, විශ්වවිද්‍යාල සහ සිවිල් සංවිධාන රැසකගේම සහයෝගය මේ සඳහා ලැබෙනවා. අපි ජනතාවටත් ආරාධනා කරන්න කැමතියි මේ සඳහා ශ්‍රම දායකත්වය ලබාදෙන ලෙසට"  

IMG_0377 (1)

"මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා මේ රමනණීය සමුද්‍රය ඉතා සීඝ්‍රෙයන් දූෂණය වෙමින් පවතිනවා" – රියර් අද්මිරාල් රෝහණ පෙරේරා (විශ්‍රාමික),  සභාපති – සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්‍ෂණ අධිකාරිය

ශ්‍රී ලංකාව යනු ලොව පුරා සංචාරකයන්ගේ නොමද ආකර්ෂණයට ලක්වූ සොඳුරු වෙරළ තීරයක් සහ සමුද්‍රීය පරිසරයක් උරුම දිවයිනකි. එහෙත් අවාසනාවන්ත තත්ත්වය නම් මෙකී රමණීය සමුද්‍ර පරිසරය මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් දූෂණය වෙමින් ධීවර, සංචාරක වැනි කර්මාන්තවලට හා සමස්ත මානව ප්‍රජාවට දැඩි බලපෑම් ඇතිකිරීමයි.

එබැවින් සමුද්‍රීය පරිසරය ආරක්ෂා කරගැනීමේ ජාතික අවශ්‍යතාවට අනුව ජනාධිපති, මහවැලි සහ පරිසර අමාත්‍ය මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ සංකල්පයකට අනුව 2016 වසරේ සිට සෑම වසරකම සැප්තැම්බර් තෙවැනි සතියේ සෙනසුරාදාට යෙදෙන අන්තර්ජාතික වෙරළ පවිත්‍රතා දිනයට සමගාමීව එම සතිය %ජාතික සමුද්‍ර සම්පත් සුරැකීමේ සතිය^ ලෙස අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි.

ඒ අනුව 2017 වෙරළ පවිත්‍රතා දින ජාතික සැමරුම් උත්සවය හෙට (15දා) ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් මට්ටක්කුලිය කාකදූපත වෙරළ තීරයේදී පෙ.ව 10.00ට පැවැත්වේ. හෙට (15දා) සිට 22 දක්වා වෙරළ හා සමුද්‍රීය පරිසරය පිරිසුදු කිරීමේ වැඩසටහන් දිවයින පුරා 100කට ආසන්න වෙරළ තීරයන්හිදී පැවැත්වෙන අතර,  ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන්ද සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්‍ෂණ අධිකාරියේ හා වෙරළ සංරක්‍ෂණ සහ වෙරළ සම්පත් කළමනාකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ මූලිකත්වයෙන් සිදුකෙරේ. මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව, සිවිල් ආරක්‍ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය යන ආයතනද සංවිධාන කටයුතු සමග අත්වැල් බැඳගෙන සිටියි. 

ආකල්පමය වෙනසක් ඇතිකරමින් සමුද්‍රීය පරිසරය රැකගැනීමේ වැදගත්කම පිළිබඳ පණිවුඩය ජනතාව අතරට ගෙනයෑමටත්, 2008 අංක 35 දරන සමුද්‍රීය දූෂණය වැළැක්වීමේ පනත ප්‍රකාරව අවශ්‍ය නීතිමය පියවර ගනිමින් සමුද්‍ර දූෂණය වැළැක්වීමට මෙමගින් බලාපොරොත්තු වේ.

 

          

දෙකෝටියක මගී ජනතාව සහ තුන් සක රිය නව සංශෝධන

ත්‍රිරෝද රථ සඳහා නව නීති කීපයක් ඔක්තෝබර් 1 දින සිට ක්‍රියාත්මක වනු ඇත. එම ගැසට්පත්‍රය සම්බන්ධයෙන් ත්‍රිරෝද රථ රියදුරන් සහ ඇතැම් සංගම් අතර යෝජනා චෝදනාද නැත්තේ නොවේ.


 

විධිමත් බව

නිවසේ සිට හදිසියේ නගරයට පැමිණ ආක්‍රමණකාරී ආකාරයෙන් කුලී ගමන් යන්නේ යැයි රියදුරන්ගෙන්ම චෝදනාවකි. ඇතැම් බලවතුන් ආරක්ෂක අංශ සහ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ චණ්ඩිකම් මත ධාවනය වන ත්‍රිරෝද සේවාවන්ද නගරයේ අවසර ලත් රියදුරන්ට හිංසනයකි.
දූෂිතයන් සහ හොරුන්  තම හොරකම් සඳහා වැඩි වශයෙන් යොදා ගැනෙන්නේද ත්‍රිරෝද රථ යැයි පොලීසිය පවසයි. නව ක්‍රමය තවදුරටත් විකාශය කිරීම තුළ මෙවැනි ක්‍රියා වැළැක්වීමට ඇති අනුබලය බහුලය.

වරක් එක් නගරයකින් ත්‍රිරෝද රියකට නැගි කාන්තාවකගේ  ස්වර්ණාභරණ සහ මුදල් එම රියදුරා විසින් අතරමගදී මංකොල්ල කෑවේය. පසුව ඇය ආසනන්තම පොලීසියට පැමිණිළි කළාය. දුටුවොත් හඳුනාගත හැකි යැයි ඇය පැවසූ හෙයින් පොලීසිය එම ප්‍රදේශයේ ලියාපදිංචි රථවාහන 45ක් එක් පිට්ටනියකට රැස් කළේය. එහෙත් එම කාන්තාවට කුලී ගමන සැපයු රථය එතැන නොවී යැයි එම කාන්තාව පොලීසියට ප්‍රකාශ කළාය.

තමන්ගේ අනන්‍යතාව තහවුරු වීමත් සමග රජය සමග තමන්ගේ නෛතික ලියාපදිංචිය වෙනුවෙන් බලපෑම් කිරීමට වාහනකරුවන්ට අවස්ථාව නිතැතින්ම සැලසේ. ඒ රජයේ අණපනත් යටතේ තම වෘත්තිය ජනතාවට සැපයෙන හේතුවෙනි. තම සේවයට විධිමත් නියාමනයක් අවශ්‍ය නම් කළ යුත්තේ රජයේ පවතින අණපනත් හරහා ශක්තිමත් වෙමින් තම අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමය.

  Three-wheeler

ජනතාව අතර විශ්වාසය තහවුරු කර ගැනීම

දවස පුරා වාර්තා වන වාහන අනතුරුවලදී එයින් තුනෙන් දෙකකට ත්‍රිරෝද රථයක් ඇතුළත්ව ඇතැයි අනතුරු නිවාරණය පිළිබඳ අධ්‍යයනයේ යෙදෙන විද්වත්හු අවධාරණය කරති. මේ හැම සිදුවීමක් තුළ තහවුරු වන්නේ වසර  විසිපහක් පමණ ගතවුවද අදටත් ත්‍රිරෝද රථ නියාමනයට අදාළ විධිමත් නෛතික නියාමනයක් නොමැති බවකි.

තවත් සිදුවීමක් විමසමු. කොළඹ සිට රාත්‍රියේ සිය සේවය නිමකර තනිවම පැමිණි නැගණිය ත්‍රිරෝද රථයකින් කැඳවාගෙන යාමට අයියා රාත්‍රී 10.00ට පමණ මහනුවර ඔරලෝසු කණුව අසල රැඳී සිටියේය. අසල තිබූ ත්‍රිරෝද රථයකින් කුලී ගණන් කතාකර පළමුව සිය නැගණියට  ගොඩවීමට අවස්ථාව සැලසුවේය. ඒ සමග අයියා එම රියෙන් තල්ලු කර දමා නැගණිය පැහැර ගෙන ගිය ත්‍රිරෝදකරුවෙකු පිළිබඳ මෙයට මාස හයකට පෙර මහනුවර නගරයේදී වාර්තා විය.

එසේ නම් ගෙවී ගිය කාලය තුළ මේ ක්ෂේත්‍රය මහමග දිගේ පදවාගෙන ගියේ කිනම් දිසාවකට දැයි ජනතාව අසන ප්‍රශ්නය අසාධාරණ නැත.

ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනාගන්නා තුරු මෙම සේවයට මනා පැවැත්මක් ඇති නො‍වන බව වෘත්තියේ නිරත උගතුන් බුද්ධිමතුන් අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණකි. මේ වනවිට පෞද්ගලික බස් සේවයට වසර 35ක් ගතවීද කඩා වැටෙන තත්ත්වයට පත්ව ඇතැයි බස්කරුවන් චෝදනා කරන්නේද මේ යථාර්ථයට පිළියම් නොසොයා සිටීමේ වරද හේතුවෙනි.

ජනතාව අතර ත්‍රිරෝද සේවය විධිමත් පිළිගැනීමකට ලක්වීම නව ක්‍රමය සමග නිරන්තරයෙන් සිදුවනු ඇත. එසේම නව මීටර් ක්‍රමය යටතේ ගෙවන මුදලට සරිලන සේවය පාරි‍භෝගිකයාට ලැබීම සහ ධාවකයාට ඉටුකරන සේවය වෙනුවෙන් සාධාරණ ගාස්තුවක් අය කරගත හැකිවීම මෙම රියදුරන් ලබන තවත් වාසියකි.

DSC_0018

ධාවකයන් අතර පවතින තරගය වැළැක්වීම

මහනුවර නගරයේදී එක් රථයක් විදේශීය සංචාරකයකුගේ  කුලී ගමනක් වෙනුවෙන් අධික මුදලක් ඉල්ලා සිටියේය. එවිට ඔහු එතැනින් ඉවත්ව වෙනත් ත්‍රිරෝද රියකට ගොඩ විය. පසුව මුල් රථයේ රියදුරු විසින් ධාවනයට තෝරාගත් රථයේ රියදුරාට එම විදේශිකයා ඉදිරිපිට පහර දීමේ පුවතක් ගතවූ වසර අවසානයේ මහනුවර නගරයෙන් වාර්තා විය.

කෙටි දුරක් යාමට පැමිණෙන මගියාට මට වෙනත් හයර් එකක් තියෙනවා අරකට යන්න යැයි කියන පිරිස වැඩිය. ඔවුන් බලා සිටින්නේ අසූවේ කෑල්ලක් යාමට නොව හාරපන්සියයක කෑල්ලක් කිලෝමීටර තුනහතරකින් දුවා ගැනීමට යැයි ඒ දෙස බලා සිටින  ඇතැම් රියදුරන් පෙන්වා දෙති.  නීතියක් පැනවූ විගස පමණක් ප්‍රමිතිය පිළිබඳ කතා කරන රියදුරන්ගේ මේ නොහාබිනා ක්‍රියාව ඔවුන්ට නොපෙනීම ජනතාවටද ගැටලුවකි.

පාරිභෝගික නීතිය

අනෙක් අතට යම් සේවයක් හෝ භාණ්ඩයක් ලබන පාරිභෝගිකයෙකුගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් පාරිභෝගික අධිකාරියේ අධීක්ෂණයට යටත් කළ හැකි බව එම පනත දක්වයි. එහිදී  සේවාලාභියාට  අය කළ ගාස්තුවට අදාළව රිසිට්පතක් ලබාදිය යුතුය.
   ලදුපතක  දිනය, ලදුපත් අංකය, අය කළ ගාස්තුව, අය කිරීමට හේතුව පැහැදිලිව ඇතුළත් විය යුතු බව  අණපනත් තහවුරු කරයි. එසේ නොවන තැනක හෝ ප්‍රතික්ෂේප කළ අවස්ථාවකදී නිසි දඬුවම් පැමිණවීමට ඇති බලය සහ ප්‍රතිපාදන පනත දක්වයි. ත්‍රිරෝද රථයකදී වාහනයේ ලියාපදිංචි අංකයද ඇතුළත් විය යුතුය.

එය යහපත් අනුබලයකි. අනෙක එය අද ඊයේ සිට නොව පාරිභෝගික නීතිය ක්‍රියාත්මක වූ මුල් අවධියේ සිට පාරිභෝගිකයන් රැකගැනීම වෙනුවෙන් රටේ පවතින නීතියකි.
එසේ නම් ඒ නීතියට කෝටි දෙකක් වූ මගියන් අතරින් අතළොස්සක් වූ ත්‍රිරෝද රියදුරන්ට පමණක් මගහැර යාමට ඉඩ සැලසීම මූලික නීතියේ 14 වැනි ව්‍යවස්ථාව යටතේ වන යාම ඊමේ අයිතිය  රජය විසින් උල්ලංඝනය කිරීමකි. 

තම සේවයේ ප්‍රමිතිය සහ වෘත්තීය අභිමානය රැකගත යුතු යැයි අවධාරණය කරන රියදුරන්ට වසර විසිපහක් ගතවීද අදටත් තම වෘත්තීය ගරුත්වය වෙනුවෙන් විධිමත් චර්යා පද්ධතියක් සකස් කර ගත හැකිවීද? අඩුම තරමින් නගරයේ එකපෙළට නතර කර ඇති ත්‍රිරෝද රථයෙන් තමා තෝරාගත යුතු වාහනය සහ රියදුරා පිළිබඳ මගියාට තීරණය කිරීමට ඇති අයිතිය හෝ අද බොහෝ රථ අංගනවල රියදුරන් විසින් තමන්ට මුදල් ගෙවන මගියාට  ලබා දී තිබේද?

ගතවූ මහින්ද සන්ධානය සමයේ 2013 ජූනි මාසයේ මගී සේවා ඉටුකරන සියලුම වාහන සඳහා ප්‍රමිතිය සහ ගුණාත්මක බව වෙනුවෙන් විධිමත් නිර්ණායක සැලසීම සඳහා යෝජනා කැඳවීමක් කළේය. ඒ සඳහා ලක්ෂ ගණන් මුදල් වැයකර පුවත්පත් පිටු පුරා දැන්වීම් පළ කළේය. එකල පෞද්ගලික ප්‍රවාහන අමාත්‍ය සි.බී. රත්නායක එහි සඳහන් කළේ හොඳම යෝජනා සඳහා වටිනා ත්‍යාග ලබාදෙන කතාවකි. එසේ නම් ඒ අවස්ථාව සඳහා මෙම අවස්ථාවේ විරෝධය දක්වන රියදුරන් යෝජනා ඉදිරිපත් කළේද? කළා නම් ඔවුන්ගේ යෝජනා අතර මෙවැනි අර්බුද පිළිබඳ  කියවුණේද? ඒවාට සාධාරණය ඉටු වූයේද? ඉටු නොවුණේ නම් බලපෑ හේතු මොනවාද යන්න නැවත මෙනෙහි කළ යුතු කරුණකි.

ඇතැම් රියදුරන් පවසන්නේ ස්වයංරැකියා සංගම් අටවාගත් ඇතැම් ගෝලබාලයන්ගේ බලපෑම මත එදා ඒ යෝජනා යටපත් කළ පුවතකි. මෙදා පක්ෂ දේශපාලනය හරහා ආණ්ඩුව අපහසුවට පත්කිරීමට ජනතාවට අදාළ නීතිය ඉදිරියේ විරෝධතා දක්වන්නේ එනිසා යැයිද ජනතාවගේ පැත්තෙන් ද චෝදනාවකි.

  ස්වයං රැකියා නියුක්තිකයන් නමින් ගතවූ මහින්ද පාලන සමයේ ආරම්භ කළ  ඇතැම් දේශපාලන සංවිධාන මුවාවෙන් කරන ලද කප්පම් ගැනීම, අල්ලස් සහ දූෂණ හේතුවෙන් මේ වනවිට අධිකරණයේ නඩු ගොනුවී ඇතැයි රියදුරන් පවසති. ඒ අනුව එදාත් ස්වයං රැකියාවට මුවාවී රටේ නීතියට පටහැනිව දුරාචාරය වපුරන සේවාවන් ක්‍රියාත්මක වූ බවට ඇතැම් රියදුරන් පෙන්වා දෙති.

රියදුරන් සහ රජයේ  වගකීම

එනිසා මෙය අංශ දෙකක් යටතේ පැහැදිලිව ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව රථවාහන ධාවනය පිළිබද විද්වත්හු පෙන්වා දෙති.

පළමුවැන්න රජය විසින් මෙම  සේවය විධිමත් ලෙස පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය නෛතික පසුබිම සකස් කිරීමය. දෙවැන්න ත්‍රිරෝද රථකරුවන් විසින් රටේ අණපනත්වලට ගරු කරමින් මහජනතාවගේ විශ්වාසය තහවුරු වන පරිදි එම සේවය පවත්වාගෙන යාමකි. 
විනයගරුක රියදුරන් වශයෙන් රජය සමග පවතින සුහද සංවාදය ශක්තිමත් කරගැනීම කාලීන අවශ්‍යතාවකි. එහිලා රජය රියදුරන්ට ඇහුම්කන් දිය යුතුය. මැතිවරණයක් ආසන්න වනවිට නිල්, කොළ, රතු බැලුම් එල්ලා පෙළපාළි යන්නේද මෙම වෘත්තිකයන් බව පාලකයන් සිහිපත් කළ යුතුය. එනිසා ඔවුන් කරපිංචා කොළයක් ගානට නොවැටිය යුතු යැයි ඔවුන් පවසන කරුණද සත්‍යයකි.

20170424_091523

ත්‍රිරෝදයට නියාමනයක් අවශ්‍ය බව සැබෑවකි. එහිදී කළ යුත්තේ රජය ජනතාවටත් රියදුරන්ටත් හානියක් නොවන ආකාරයෙන් ඵලදායී ක්‍රමවේදයකට යාමය. එයට දෙපාර්ශ්වය විවෘත මතවාදීව දායක විය යුතුය. 
එහෙත් ක්‍රමවේදයක් තිබුණද රියදුරන් කොතෙක්දුරට ජනතා හිතවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන්නේදැයි ජනතාවට ඇත්තේ සැකයකි. මන්ද ගෙවී ගිය වසර විසිපහ තුළ ඔවුන් කළේ ලද සැනින් කීයක් හෝ කඩාගෙන පැන යාමක් බවට ජනතාව චෝදනා කරති. තමන්ට මුදල් ගෙවූ මගියා සරදමටත් හිංසනයටත් අවමානයටත් පත්කරන රියදුරන් වැඩි යැයි  ජනතාව පවසන කරුණ  බැහැර කළ නොහැකිය. 

නව  යෝජනා

එනිසාම රජය එහි එක් මූලික පියවරක් ලෙස මගියගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ඔක්තෝබර් 1 දින සිට ක්‍රියාත්මක කිරීමට යන යෝජනා කෙ‍රෙහි ජනතාවගේ පැත්තෙන් ඇසෙන්නේ ප්‍රසාදයකි. රියදුරන් අතරින් යම් පාර්ශ්වයකගෙන් නැගෙන්නේ චෝදනාවකි. තවත් රියදුරන් පිරිසකගෙන් ඇසෙන්නේ ඇගයීමකි.

එයින් පැහැදිලි වන්නේ රියදුරන්ද අතළොස්සක් හැර වැඩිදෙනෙකු රජය සහ ජනතාව සමග නව නියාමනයක මූලික ප්‍රවේශයක් ලෙස ඔක්තේබර් 1 දින නීතිය පිළිබඳ තම සිතැඟියාව පළකර ඇති පුවතකි.  
ස්වයංරැකියා සංවිධාන රජය සමග ගැටුම් ඇතිකර ගැනීම වෙනුවට පවතින තත්ත්වය තුළ තමන්ට වඩාත් යහපත් පසුබිමක් නිර්මාණය කර ගැනීමේ වාසිය ඔවුන්ගේ පැවැත්මට අනුබලයකි.

රියදුරන්ගේ දැක්ම

 එහිලා එක් රියදුරන් පිරිසකගේ අදහස් යෝජනා සියල්ල ගොනු කරමින් ලිපිය අවසන් කරමු.
  “විධිමත් නියාමනයක් අවශ්‍යයි. ඒක මෙතෙක් නොවුණා නම් ඒකට මෙම අවස්ථාව අපි පාවිච්චි කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ බේද නොවී ඇති කරගත යුතු එකඟතාවක්. එතෙනදී අපේ සේවාලාභීන්ගේ පැත්ත හිතලා පළමුව එතෙනට යමු. එයින් පස්සේ රජයට අපි අවනත වූ නිසා දැන් අපේ සෙසු අපේක්ෂාවන් ඉටුකරන්න යැයි රජයට බල කරමු.

ආණ්ඩු තරහ කරගෙන මේවා කරන්න බැහැ. අපේ ත්‍රිරෝද නැත්නම් මිනිසුන් බස්වල යයි. කාර්වල යයි. මේවා ජනතාවට යන්න ගෙනාවා නම් ජනතාවට වගකියන ආණ්ඩුව මොකක් වුණත් ඒ නීතිරීතිවලට ඇහුම්කන් දෙමු. එහෙම බැරි අය වීල් එක පාරෙන් අයින් කර ගන්න. මොකද අය කරන මුදලට ජනතාවට බිල්පතක් දෙන්න බැරිනම් දුවපු කිලෝමීටර් ගණන කියවෙනවාට අකමැති නම් ගාල කඩාගෙන දුවන සේවයක් රටක තියෙන්න බැහැනේ.

අනික දකුණු පසින් බහින්න එපා යැයි කියන නීතිය හොඳ දෙයක්. සමහර මගියන් එහෙම කරනකොට වෙනත් වාහනවලට යට වෙනවා. අපි අමාරුවේ. එපා කීවොත් අපිට රවනවා. මේවා හොඳ යෝජනා.

ඇත්තටම මිනිස්සු අදටත් අපිට අවමානයෙන් ගරහමින් කතා කරන්නේ මෙවැනි ටික දෙනෙකුගේ අශීලාචාරකම් නිසා තමයි. මේකට අද දක්වා ගුණාත්මක සේවයක් හරි ප්‍රමිතියක් හදාගන්න බැරි වුණේ නුසුදුසු මැරයන් දේශපාලන  තක්කඩියන් මේවයේ රජ කරන නිසා. මේක මහත්වරුන්ගේ වෘත්තියක් වුණත් ඒ ගරුත්වය රැකගන්න බැරි ඒකයි. අපේ වෘත්තියට ප්‍රමිතියක් ගරුත්වයක් සඳහා නීතිය හොඳ මඟපෙන්වීමක් කර ගනිමු. එපා නම් හොරුන් මැරයන් මෙතනින් අයින් වෙයි. එතකොට මේක ඉබේම පිරිසුදු වෙයි” ඔවුහු අවධාරණය කරති. 

ජනතාවට හිතෙන හැටි

ජනතාව හිතෙන්නේද ඒ ටිකමය. ත්‍රිරෝද රියදුරන් අතළොස්සකගේ දේශපාලන ඕනෑ එපාකම්වලට අනුව ජනතා සුභසාධනය සඳහා වන රටේ නීති වෙනස් කිරීමට තරම් ආණ්ඩුව නිවට විය යුතුදැයි  ජනතාව අසන ප්‍රශ්නය ආණ්ඩුවට ඇසිය යුතුය.
රටේ නීතියටත් නොමනා බලපෑම් කරන ඇතැමුන් තමන් සමග ගමනේ යෙදෙන මගියාට කරන අඩත්තේට්ටම පිළිබඳ තවත් කවර කතාදැයි ජනතාව අසන ප්‍රශ්නය පාලකයන්ට දැනිය යුතුය.

බලධාරීන්ගේ වරදින් රටටම ප්‍රශ්නයක් වූ වකුගඩු රෝගය

මීට දශකයකට දෙකකට පෙර නුවර කලාවිය ප්‍රදේශවල ජනතාවට ප්‍රශ්නයක් වී තිබූ වකුගඩු රෝගය අද රටේම ප්‍රශ්නයක් බවට පත් වී හමාරය. කෘෂි රසායන භාවිතය නිසා ඇතිවන මෙම වකුගඩු රෝගය පිළිබඳව ලංකාවේ මුල්ම වරට අවධානය යොමු වී තිබෙන්නේ 1993 වසරේදීය. පදවිය ප්‍රදේශය ගොවියෙකු හඳුනානොගත් වකුගඩු රෝගයකින් මිය යාමත් සමග ඒ පිළිබඳව දේශීය පරීක්ෂණ කණ්ඩායම්වල අවධානය යොමු වී ඇත. 


එහෙත් මෑතක් වනතුරුත් රෝගය ඇතිවන්නේ කුමන කාරණයකටද යන්න තහවුරු කර ගැනීමට නොහැකි විය. 
මේ නිසා රෝගය පැතිර යාම වළක්වා ගැනීමට සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ට කිසිවක් කළ නොහැකි වූ අතර, සිදුකළ හැකි වූයේ රෝගී වූ පසු රෝග පාලනයකට ප්‍රතිකාර කිරීම පමණි. 

එහෙත් පරීක්ෂණ කණ්ඩායම දිගින් දිගටම සිදුකළ පරීක්ෂණවලට අනුව හඳුනානොගත් වකුගඩු රෝගය ලෙස හැඳින්වූ වකුගඩු රෝග ඇතිවීමට කෘෂි රසායනික හා පොහොර බලපාන බවට තහවුරු කර ගැනීමට හැකි වී තිබේ. 
ශරීරයට විෂ ද්‍රව්‍ය ඇතැම් කෘෂි රසායනවල අධිකව අඩංගු බවට තහවුරු වී තිබූ බැවින් 1980 අංක 33 දරන පළිබෝධනාශක පාලනය කිරීමේ පනතට අනුව 2014 දෙසැම්බර් 22 වැනි දින කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය 05 ක් මෙරට තුළ භාවිත කිරීමද සීමා කරනු ලැබිණි. 
මේ අනුව අනුරාධපුර, පොළොන්නරුව,  කුරුණෑගල, මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කවලත්, බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ මහියංගණය, රිදීමාලියද්ද, කන්දකැටිය ප්‍රදේශවලත් මෙම කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය 05 භාවිත කිරීම, අලෙවි කිරීම, ප්‍රදර්ශනය කිරීම තහනම් කරනු ලැබිණි. 
මෙලෙස තහනම් කරනු ලැබුවේ ග්ලයිෆොසේට්, ප්‍රොපනිල්, කාබරිල්, ක්ලෝයිරිපොස්, කාබෝෆියුරාන් යන කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍යයන්ය. 

Natural-Insecticide copy  

ග්ලයිෆොසෙට් භාවිතය හරහා ජනතාවගේ ජීවිත අනතුරට ලක්වන බවට විවිධ පාර්ශ්ව දිගින් දිගටම පෙන්වා දීමෙන් පසු 2015 ජුනි මස 11 වැනි දින නිකුත් කළ අංක 1918/22 දරන ගැසට් නිවේදනය මගින් ග්ලයිෆොසෙට් ගෙන්වීම, බෙදාහැරීම, අලෙවි කිරීම, ප්‍රදර්ශනය කිරීම සපුරා තහනම් කරනු ලැබිණි. 

එහෙත් ජාවාරම්කරුවන් විසින් විවිධ උපක්‍රම භාවිත කරමින් ග්ලයිෆොසෙට් ගෙන්වීමට කටයුතු කළ අතර, මෑත කාලයේදී ග්ලයිෆොසෙට් කුඩු වශයෙන් අලෙවි කිරීම සිදුකළ බවටත් වාර්තා විය. 
ග්ලයිෆොසෙට් ජාවාරම සම්පූර්ණයෙන් නවතා ගැනීමට නොහැකි වීම හා උග්‍ර විෂ සහිත අනෙකුත් කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය හතර දිස්ත්‍රික්ක කිහිපයක භාවිත කිරීම තහනම් කිරීමත් යන කාරණය මත අද දවස වන විට දිස්ත්‍රික්ක 12 ක ජනතාව වකුගඩු රෝගයට ගොදුරු වී සිටී. 
ආරම්භක අවස්ථාවේදී දිස්ත්‍රික්කයක් තුළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස දෙක තුනක පැතිර ගොස් තිබූ වකුගඩු රෝගය අද වන විට දිස්ත්‍රික්කයක ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස හතරක් පහක් දක්වා ව්‍යාප්තව ගොස් ඇත. 

නවතම පරීක්ෂණවලට අනුව මෙතෙක් රෝගය පැතිර නොතිබූ ප්‍රදේශ 12කටත් රෝගය පැතිර ගොස් තිබෙන බවට වෛද්‍ය පර්යේෂණ කණ්ඩායම් තහවුරු කරගෙන තිබේ. 
මීට අමතරව මන්නාරම දූපතෙත් රෝගීන් සිටිය හැකි බවට මත පළවී තිබෙන බැවින් එම ප්‍රදේශයේ ජනතාව පිළිබඳවත් පරීක්ෂණයක් සිදුකිරීමට දේශීය පර්යේෂණ කණ්ඩායම් සැලසුම් කර ඇත. 

ඒ අනුව පසුගිය කාලයේ සිදුකළ පරීක්ෂණවලට අනුව කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය නිසා රෝගය වැලඳුණු රෝගීන් විශාල ලෙස තිරප්පනේ තලාව, දඹුල්ල, දේවහූව, එප්පාවල, මරදන්කඩවල, ගලේවෙල, හෙට්ටිපොල, කුලියාපිටිය, පොල්පිතිගම, රාජාංගණය, තඹුත්තේගම යන ප්‍රදේශවලින් වාර්තා වන බවද එම පරීක්ෂණ කණ්ඩායම් තහවුරු කර තිබේ. 

Paddy Field 7

දිස්ත්‍රික්ක වශයෙන් ගතහොත් අනුරාධපුර, පොළොන්නරුව, මාතලේ, කුරුණෑගල, මුලතිව්, ත්‍රිකුණාමලය, මහනුවර, බදුල්ල, අම්පාර, වව්නියාව, මොනරාගල යන දිස්ත්‍රික්කවලින් රෝගීන් වාර්තා වී ඇත. 
එහෙත් රටේ අනෙකුත් දිස්ත්‍රික්කයන්හී කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය හේතුවෙන් වකුගඩු රෝගීන් නොමැති යැයි කිසිවෙකුටත් සහතිකයක් ලබාදිය නොහැක. මන්දයත් එවැනි රෝගීන් සිටීදැයි සොයා බැලීමට කිසිදා රට තුළ පරීක්ෂණයක් සිදු වී නොමැති බැවිනි.  
එමෙන්ම රෝගය පැතිර යමින් තිබෙන දිස්ත්‍රික්කවල පවා කොතරම් රෝගීන් සිටිනවාද යන්න තහවුරු කරගෙන නොමැත. යම් හෝ සංඛ්‍යාලේඛනයක් තිබේ නම් ඒ රජයේ රෝහල්වලට ප්‍රතිකාර ලබාගැනීමට පැමිණෙන රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාවක් පමණි. 
වකුගඩු රෝගය ඇත්දැයි අදාළ පුද්ගලයාට කුමන හෝ අයුරකින් දැනගැනීමට හැකිවන්නේ වකුගඩුවලට 30%කට වඩා හානි සිදුවූ පසුව බවට වෛද්‍යවරුන් සඳහන් කරන කාරණයකි. මේ නිසා තමන්ගේ වකුගඩුවලට හානි සිදු වී තිබියදීත් ඒ පිළිබඳව නොදන්නා අතිවිශාල පිරිසක් අප රට තුළ සිටිය හැකිය. 

අදාළ රෝගය මුල් අවස්ථාවේදී හඳුනාගතහොත් රෝගය සම්පූර්ණයෙන්ම සුව කිරීමට හැකි බවට වෛද්‍යවරුන් පෙන්වා දෙයි. ඒ සඳහා සිදුකළ යුතු වන්නේ මුත්‍රා සාම්පල් පරීක්ෂාවක් පමණක් බවත්, ඒ සඳහා වියදම් වන්නේ සුළු මුදලක් බවත් වෛද්‍යවරු පෙන්වා දෙති. 
එහෙත් දරිද්‍රතාවෙන් පෙළෙන ගොවි ජනතාව අදාළ පරීක්ෂණය සිදුකර ගැනීමට නගරයේ තිබෙනා පරීක්ෂණාගාරයක් තුළට පැමිණේවිදැයි සැක සහිතය. එබැවින් රජයක් ලෙස සිදුකළ යුතු වන්නේ රෝගය පැතිර යන බවට තහවුරු වී තිබෙන දිස්ත්‍රික්ක 12 හි සමස්ත ජනතාවගේම මුත්‍රා සාම්පල් පරීක්ෂාවකට ලක්කිරීමය. ජාතික වැඩපිළිවෙළක් ලෙස මෙම වැඩපිළිවෙළ ක්‍රියාත්මක කළහොත් බොහෝ ආයතන මේ සඳහා අනුග්‍රහය පවා දැක්වීමට ඉඩ තිබේ. 

එහෙත් රජයක් ලෙස එවන් වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරයක් පෙනෙන්නට නැත. රටේ වෛද්‍යවරුන් කිහිපදෙනෙකු හා විශ්වවිද්‍යාල දෙක තුනක් මෙම රෝගය පිළිබඳව පරීක්ෂා නොකරන්නට මෙම දිස්ත්‍රික්කවලින් බොහෝ ප්‍රමාණයක රෝගීන් සිටිනවාද යන්නවත් සොයා ගැනීමට හැකියාවක් ලැබෙන්නේ නැත. 

රාජ්‍ය අනුග්‍රහය නොමැති තත්ත්වයක් තුළ පවා රජරට වෛද්‍ය විද්‍යාලය ඇතුළු විශ්වවිද්‍යාල කිහිපයකම පර්යේෂණ කණ්ඩායම් රෝගය ව්‍යාප්ත වී ඇතැයි සැක ඇතිවන ප්‍ර‘දේශවල විශේෂ පරීක්ෂා කිරීම් සිදුකරනු ලබයි. 
බරපතළම කාරණය වී තිබෙන්නේ මෙය ජාතික ව්‍යසන තත්ත්වයක් බවට පත්ව තිබියදීත් ඒ සඳහා විධිමත් වැඩපිළිවෙළක් සකස් නොකිරීමය.

පොදුවේ වකුගඩු රෝගීන් වූ පුද්ගලයන්ට රුපියල් තුන් හාරදහසක්, එසේ නොමැති නම් රුපියල් පන්දහසක් වැනි මාසික දීමනාවක් ලබාදුන්නද රෝගී ජනතාවට අවශ්‍ය වෛද්‍ය පහසුකම් පුළුල් කිරීමක් හෝ අවදානම් තත්ත්වයේ සිටිනා පිරිස් සොයා ප්‍රතිකාර ලබාදීමට රට තුළ වැඩපිළිවෙළක් නොමැත. 

රෝගය රටින් තුරන් කිරීමට නම් රෝගයට ප්‍රතිකාර කිරීම, රෝග නිවාරණයට අවශ්‍ය කටයුතු කිරීම හා රෝගය වැළඳීම නිසා අසරණ වූ පවුල් ඒකක නඟාසිටුවීම සිදුකළ යුතු ප්‍රධානතම කර්තව්‍යයන්ය. 
තවද රෝගය වැලඳුණු පිරිස් සඳහා සිදුකළ යුතු රුධිරය පිරිසුදු කර ගැනීමේ කටයුත්ත නිසිලෙස සිදුකිරීමට ලංකාවේ කිසිදු රෝහලක පහසුකම් නොමැති බවට වෛද්‍යවරු පෙන්වා දෙති. 

සමහර රෝගීන්ට දින හතරකට වරක් නිශ්චිත පැය ගණනක් රුධිර කාන්දු පෙරීම සිදුකළ යුතුය. රජයේ රෝහල්වල නියමිත පහසුකම් නොමැති වීම නිසා අදාළ කටයුත්ත නිසි ලෙස සිදුකිරීමට නොහැකි වී තිබේ. මෙම කටයුත්ත පෞද්ගලික අංශයෙන්ද සිදුකරන නමුත් ඒ සඳහා එක්වරකට ආසන්න වශයෙන් රුපියල් 4000 සිට රුපියල් 8000 දක්වා මුදලක් ගෙවීමට සිදුවනු ඇත. 

කනකර උකස් කර හෝ බැංකු ණයක් ලබාගෙන ගොවිතැන් කටයුතු කරන දුප්පත් ගොවීන්ට රුපියල් 4000 ක් යනු විශාල මුදලකි. මේ නිසා ආණ්ඩුව සිදුකරන අනවශ්‍ය වියදම් නතර කර දමා රෝගී ජනතාව සුවපත් කිරීමට අවශ්‍ය තරම් මුදල් වෙන් කිරීම ජනතාවට වග කියන ආණ්ඩුවේ වගකීමකි. 

url

රෝගය මුල් කාලයේදීම හඳුනාගැනීම සඳහා ග්‍රාමීය මට්ටමින් විශේෂ වැඩපිළිවෙළක් සකස් කළ යුතුය. ආණ්ඩුවට වුවමනාවක් තිබේ නම් එය එතරම් අපහසු ක්‍රියාවක් නොවනු ඇත. මන්දයත් සෑම ග්‍රාම නිලධාරී වසමකටම ආසන්න වශයෙන් රාජ්‍ය නිලධාරීන් 06 දෙනෙක්වත් රාජකාරී කරනු ඇත. මෙම පිරිස අතරට පවුල් සෞඛ්‍ය සේවා නිලධාරිනියන්ද ඇතුළත්ව සිටී. එමෙන්ම හෙද විදුහල්වල 8000කට ආසන්න ප්‍රමාණයකුත්, වෛද්‍ය විද්‍යාල තුළ 8000කට ආසන්න ප්‍රමාණයකුත්, පවුල් සෞඛ්‍ය සේවා පුහුණු පාසල් තුළ තුන්දහසකට ආසන්න ප්‍රමාණයකුත් ඉගෙනුම ලබති. 

මෙම පිරිසට අමතරව අතුරු වෛද්‍ය සේවා හා පරිපූරක වෛද්‍ය සේවා පුහුණු පාසල් තුළත් සැලකිය යුතු පිරිසක් අධ්‍යාපනය හදාරති. මෙම සියලුදෙනාගේම සහායත්, රජයේ රෝහල්වල සේවය කරන වෛද්‍යවරුන්ගේ සහායත් මත රෝගය පැතිර යමින් තිබෙනා දිස්ත්‍රික්කවල රෝගය වැලඳීමේ අවදානමේ සිටින පිරිස් හඳුනාගැනීමේ පරීක්ෂණ පැවැත්විය හැකිය. 

අවශ්‍ය වන්නේ ඒ සඳහා ජාතික මට්ටමින් වැඩපිළිවෙළක් නිර්මාණය කිරීම පමණි. අවාසනාවට කරුණ වී තිබෙන්නේ බංග්ලාදේශයට, නේපාලයට කරදරයක් වූ විට ආධාර උපකාර කිරීමට මේ නිසා හිත උණු වූ හිටපු පාලකයන්ට හා වර්තමාන පාලකයන්ට තම රටේ ජනතාවගේ විපත නොදැනීමය. 

අඩුම තරමින් රට තුළ කොතරම් රෝගීන් සිටිනවාද යන්න හෝ කොතරම් පිරිසක් මරණයට පත් වී තිබේද යන්න පිළිබඳව දැනගැනීමටවත් රජයට සංඛ්‍යාලේඛන නොමැත. 
මියගිය ප්‍රමාණය ආසන්න වශයෙන් 25,000කට අධික බව හා රෝගීන්ගේ ප්‍රමාණය 79,000කට ආසන්න බවට ප්‍රකාශ නිකුත් කළත් ඒවා නිවැරදි සංඛ්‍යාලේඛන ලෙස තහවුරු කිරීමට කිසිවෙකුත් ඉදිරිපත් වන්නේ නැත. 

මීට අමතරව රෝගය ඇතිවීමට බලපාන බවට තහවුරු වීම නිසා ප්‍ර‘දේශ ගණනාවක භාවිතය තහනම් වූ ප්‍රොපනිල්, කාබරිල්, ක්ලෝෆයිරිපොස්, කාබොෆියුරාන් කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය තවමත් එම ප්‍ර‘දේශවල භාවිත වනවාද යන්න සොයා බැලීමක්වත් සිදුවනවාද යන්න සැක සහිතය. මෙම කෘෂිරසායන ද්‍රව්‍ය භාවිත කරන ප්‍ර‘දේශවල වකුගඩු රෝගය පැතිර යාමක් හෝ රෝග ලක්ෂණ තිබේද යන්නවත් සොයා බලන්නේ නැත. 

මැතිවරණයක් ප්‍රකාශයට පත් වී තිබූ අවස්ථාවක මෙම තහනම නිකුත් වීම නිසා ප්‍ර‘දේශ කිහිපයක හෝ මෙම කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිත කිරීම තහනම් කර තිබෙන බවට බොහෝ පිරිස් දන්නවාද යන්නත් ප්‍රශ්නයක්ව තිබේ. එහෙත් කාගේ හෝ වුවමනාවකට ග්ලයිෆොසෙට් තහනමට පමණක් විශාල ප්‍රසිද්ධියක් ලබාදුන් අතර, අනෙක් කෘෂි රසායන තහනම පිළිබඳව සමාජ කතිකාවෙන් ඉවත්ව ගොස් තිබේ. 

තහනම් කළ කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳව හා කෘෂි රසායන නිසා ඇතිවන ලෙඩ රෝග පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමේ ප්‍රධාන වගකීම කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව සතුය. 
මේ ආකාරයට රටට එළවළු ටික, සහල් ටික, ධාන්‍ය වර්ග හා පලතුරු ටික ලබාදුන් ගොවීන් ආකාලයේ මිය යෑම පිළිබඳවත් කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය වගකිව යුතුය.
අනාදිමත් කාලයක සිට මෙරට තුළ තිබුණේ ධාර්මික ගොවිතැනකි. එය පැහැදිලිවම කියනවා නම් සොබාදහමට අනුගත වෙමින් සිදුකළ ගොවිතැනකි. පාරම්පරිකව පැවතගෙන ආ මෙම ගොවිතැන් ක්‍රමය වෙනස් කරන්නේ 1960 දශකයේ සිටය. 1942 වසරේදී ඇමරිකානු ජාතික විද්‍යාඥයෙකු වන නෝමන් බෝලෝග් විසින් ලොවට හඳුන්වාදුන් හරිත විප්ලවය රටට හඳුන්වා දීම තුළිනි. 

70 දශකය ආසන්න වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ ශිෂ්‍යයන්ට ඇමරිකාවේ විශ්වවිද්‍යාලවල කෘෂිකර්ම උපාධිය ලබාගැනීමට අවස්ථාව හිමි වූ අතර, එලෙස උපාධිය ලබාගෙන පැමිණි පිරිස් පාරම්පරික ගොවිතැන වෙනුවට යන්ත්‍රසූත්‍ර භාවිත කරමින්, කෘෂි රසායන භාවිත කරමින් සිදුකරන ගොවිතැන හඳුන්වාදීමට කටයුතු කළේය. 

අල්ලක් වපුරා මල්ලක් පුරවන්නට අස්වැන්න ලබාගත හැකිය යන සංකල්පය යටතේ හඳුන්වාදුන් හරිත විප්ලවය අද වන විට ශ්‍රී ලංකාව විසාලා මහනුවරක් බවට පත්කරන තැනට පත්කරමින් තිබේ. 

කථා නොකළත් මිනිසුන් වන දුක සතුට දැනෙන ජීවීන් පිරි ගමක්

නාගරික ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක අක්කර 23ක භූමි භාගයක් පුරා විහිදුණු මෙම සත්වෝද්‍යානය පිළිබඳ කතා කරද්දී ඒ ගැන හොඳින්ම දන්නා අයෙකු සමග කතා කිරීමට අවශ්‍ය බැවින් අප මුලින්ම කතාබහ කළේ, දෙහිවල ජාතික සත්ත්වෝද්‍යානයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂිකා අනෝමා ප්‍රියදර්ශනී මහත්මිය සමගයි.

"දෙහිවල සත්ත්වෝද්‍යානය අවුරුදු 80කටත් වඩා වැඩි ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියනවා. 1920 දශකයේ පමණ ජර්මන් ජාතික ජෝන් හාගන්බර්න් කියන මහත්මයා තමයි මෙහි මුල්ම අයිතිකරුවා වුණේ. එවකට මෙය පවත්වාගෙන ගිහින් තියෙන්නේ සතුන් රඳවාගෙන පිටරටවල සර්කස් සන්දර්ශන සඳහා විකුණන ස්ථානයක් විදියට. ඒ කාලයේදී සතුන් බලන්න මේ අවට ජනතාවත් ඇවිත් තියෙනවා. පසුකාලීනව 1936 ජූලි මාසේ 03 වැනිදා එවකට පැවැති ලංකා රජය මෙය තමන් වෙත පවරා ගත්තා.

ඉස්සර හැම සතෙක්ම රඳවා තබා තියෙන්නේ කුඩා කූඩුවල. සැලකිය යුතු පහසුකමක් සතුන්ට ලැබී තිබුණේ නැහැ. ඒත් අද වෙනකොට ඒ තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙලා තිබෙනවා. අද අපට හැකිවෙලා තිබෙනවා නාගරික පරිසරයක හිටියත් මේ සෑම සතෙකුටම වගේ ඔවුන්ගේ ස්වාභාවික පරිසරය තුළ තිබෙන තත්ත්වයන් හදලා දෙන්න.

අපි මේ සංවර්ධන කටයුතු මහා සැලැස්මක් අනුව 2018 වර්ෂය වෙනකොට අවසන් කරලා ඉතාමත් දියුණු මට්ටමේ සත්වෝද්‍යානයක් ඇති කරන්න කටයුතු කරමින් යනවා. මේ වෙද්දී සත්ත්ව සුභසාධනය වෙනුවෙන් විශාල වැඩකොටසක් කරන ගමන් සතුන්ට අවශ්‍ය හොඳ මානසික පරිසරයක් ඇති කරන්න හැකියාව ලැබිලා තිබෙනවා. 

සාමාන්‍යයෙන් සත්ත්වෝද්‍යානයකදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු 04ක් සලකා බලන්න අවශ්‍යයි. ඒ තමයි සතුන්, අවට පරිසරය, නරඹන්නන් සහ කාර්යමණ්ඩලය. මේ පාර්ශව හතර ගැනම සලකා බලා තමයි දෙහිවල සත්ත්වෝද්‍යානයේ දියුණු කිරීම් සිදුවෙන්නෙ. මේ සත්වෝද්‍යානයේ දැනට සිටින සතුන් ප්‍රමාණය ගත්තොත් මත්ස්‍යයන් සහ පක්ෂීන් ඇතුළුව වර්ග 273ක, ආසන්න වශයෙන් සතුන් 3000ක් පමණ ඉන්නවා. ලෝකයේ වෙනත් සත්ත්වෝද්‍යාන ගත්තොත් ඒවා 'පරිසර සංවර්ධන මධ්‍යස්ථාන' තත්ත්වයට දියුණු වෙලා තිබෙන නිසා.

IMG_5541

දෙහිවල සත්වෝද්‍යානය එවැනි තත්ත්වයකට ගෙන ඒමට අපහසු වෙලා තිබෙන්නේ තිබෙන ඉඩ ප්‍රමාණය ප්‍රමාණවත් නොවන නිසා. නමුත් අපට හැකිවෙලා තිබෙනවා මේ ඉඩ ප්‍රමාණයේ හෝ සතුන්ට වගේම නරඹන්නන්ටත් හිතකර වටපිටාවක් ඇති කරන්න. ඒ එක්කම සත්වෝද්‍යාන දෙපාර්තමේන්තුව මේ වෙනකොට හම්බන්තොට රිදීයගම ප්‍රදේශයේ සෆාරි උද්‍යානයක් නිර්මාණය කරලා තිබෙනවා. එතැන අක්කර 500ක පමණ ඉඩ ප්‍රමාණයක් තිබෙනවා ඒ තුළ බොහෝ සතුන්ට මීටත් වඩා හොඳ නිදහස් වටපිටාවක් තිබෙනවා.
ඒ වගේමයි සත්ත්ව සංරක්‍ෂණය කියන කාරණයේදී අපට හැකිවෙලා තිබෙනවා ජයග්‍රහණ කිහිපයක්ම ලබාගන්න. සමහර සතුන් වර්ග ඉන්නවා මේ වෙද්දී ඔවුන්ගේ ස්වාභාවික පරිසරයෙන් වඳවී ගොස් තිබෙන.

ඒ විශේෂ සත්ත්වෝද්‍යාන තුළ සිටිනවා නම්, ඔවුන් පිළිබඳ අපි විශේෂ අවධානයක්  යොමු කරනවා. ඒ අනුව මේ වෙනකොට අප්‍රිකානු මහද්වීපයේ වනාන්තරවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම වඳවී ගිහින් තිබෙන 'ඇරබියන්  ඔරික්ස්' කියන සත්ත්ව විශේෂය අපේ සත්වෝද්‍යානය තුළ සාර්ථකව අභිජනනය වෙනවා. මීට මාසයකට පෙර ඇරබියන්  ඔරික්ස් වර්ගයේ පැටවෙක් මෙහි ඉපදුණා. මේ වගේ වඳවී යෑමේ තර්ජනයට ලක්ව සිටින අපේ සත්ත්වෝද්‍යානයේ සාර්ථකව අභිජනනය වන තවත් සතුන් විශේෂ කිහිපයක් තමයි අග්නිදිග ආසියානු 'ඔරංඔටං, කැළෑ අශ්වයා, කුරු හිපපොටේමස්, කළු රයිනෝසිරස්' කියන්නේ. ළඟකදී අපේ සත්ත්වෝද්‍යානයට අලුත් සාමාජිකයො විදියට ඔරංඔටං පැටියෙක් සහ ලංකාවේ වලස් පැටියෙක් ඉපදුණා. වසර 10කටත් වඩා වැඩි කාලයකට පසුවයි එවැන්නක් සිදුවුණේ.

ඒ වගේම අපට නිරන්තරයෙන් නරඹන්නන්ගෙන් තිබෙන පැමිණිල්ලක් තමයි සත්ත්වෝද්‍යානයට ඇතුළු වෙන දොරටුව අසල රැ‘ඳී සිටින අවිධිමත් වෙළෙඳුන්ගෙන් තිබෙන බාධාවන්. අපි නිරන්තරයෙන් ඔවුන්ව දැනුවත් කරනවා නරඹන්නන්ට අපහසුතාවක් ඇතිවන ආකාරයට කටයුතු නොකරන ලෙස. නමුත් කොතෙක් දැනුවත් කළත් සැලකිල්ලට ගන්නේ නැහැ. ඉදිරියට අපි නරඹන්නන්ගේ පහසුව වෙනුවෙන් ඉදිකරමින් යන පිවිසුම් මැදිරියේ කටයුතු අවසන් වුණාම ඔවුන්ට ඊට ඇතුළු වෙන්න ඉඩ ලබාදෙන්නේ නැහැ. පිවිසුම් මැදිරියේ ඉදිකිරීම් එක්ක ඒ වෙළෙඳුන්ට විධිමත් වෙළෙඳ කුටි සකස් කර දෙන්න සැලසුමක් තිබෙනවා. ඉන් පසුවත් ඔවුන් ඒ ආකාරයට හැසිරෙනවා නම්, දැඩි ක්‍රියාමාර්ග ගන්න පසුබට වෙන්නේ නැහැ."

DSC_2506

සත්ත්වෝද්‍යානයේ මුළුතැන්ගෙය

මීළඟට අප ඔබට ගෙන ඒමට සූදානම් වන අංගය සත්ත්වෝද්‍යානයට නරඹන්නෙකු විදියට පැමිණෙන ඔබට පහසුවෙන් දැකගැනීමට හෝ දැනගැනීමට නොලැබෙන දෙයක් බව සහතිකය. ඒ සත්ත්වෝද්‍යානයේ මුළුතැන්ගෙයයි. මෙහිදී ආහාර සකස් කෙරෙන්නේ සතුන්ට බැවින් එතරම් ගුණාත්මකව ඒවා සකස් නොකෙරෙන බව ඇතැම් විට ඔබට සිතෙන්නට පුළුවන. නමුත් මෙතැනදී මිනිස්සුන්ට සකස් කරනවාටත් වඩා ගුණාත්මක ආකාරයෙන් මෙම කටයුතු සිදුවන බව අපට දැකගත හැකිවිය. සතුන්ගේ ආහාර සඳහා අවශ්‍ය පලතුරු, එළවළු, මස් මාංශ, පක්ෂි ආහාර, මත්ස්‍ය ආහාර ආදී අනෙකුත් සියලු සත්ත්ව ආහාර සපයාගන්නේ ටෙන්ඩර් ක්‍රමයෙන් තෝරාගන්නා සැපයුම්කරුවන් මගිනි. මෙම සැපයුම්කරුවන් කොන්දේසි සහ නිර්ණායක රාශියකට යටත්ව මෙම ආහාර සැපයිය යුතුයි. ඒ සතුන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ විශේෂයෙන් සත්වෝද්‍යාන බලධාරීන් තම අවධානය යොමුකර තිබෙනව බැවිනි. මෙම ආහාර සඳහා මාසිකව ලක්‍ෂ 76ක් වැනි මුදලක් වැය වන බව සත්ත්වෝද්‍යානය පවසයි.

DSC_2371

මෙහිදී ගෙන එනු ලබන සියලුම ආහාර දිනපතාම පෝෂණ අංශයේ සහ සත්ත්වෝද්‍යානයේ පශු වෛද්‍යවරුන්ගේ පරික්ෂාවට ලක්කෙරේ. බොහෝ ප්‍රසිද්ධ දේවාල අසල පවතින ඇතැම් පූජා භාණ්ඩ වෙළෙඳ සැල්වලින් දෙවියන් වෙනුවෙන් සකස් කරන පූජා වට්ටියටද, නරක්වූ, තැළුණු පලතුරු දැම්මද මෙතැනදී එවැනි පලතුරු හෝ එළවළු අසුවුවහොත් ඒ සියල්ල ඉවත් කෙරෙනු ඇත. මාංශ භක්‍ෂක සතුන් වෙනුවෙන් සැපයෙන මාංශ, සැපයීමට පැය 05කට පෙර ඝාතනය කළ සතුන්ගේ වීම අනිවාර්යය වේ. එමෙන්ම එම මාංශ අතර තිබෙන අධික මේදය සහිත කොටස් ඉවත් කරන අතර, ශාක භක්‍ෂක සතුන්ට සපයන තෘණ වර්ග පිළිබඳවද විශේෂයෙන් පරීක්ෂා කර බැලේ. සතුන්ට ලබාදෙන කෙසෙල් ගෙඩියේ සහ කැරට් අලයේ නියමිත වට ප්‍රමාණය පවා තිබේද යන්න පරීක්ෂා කරන බව සත්ත්වෝද්‍යානයේ පෝෂණ අංශයෙන් අපට දැනගන්නට ලැබිණි. 

සත්තුන්ටත් ඉස්පිරිතාලයක්

අපට අසනීපයක් සෑදුණු විට යෑමට රෝහල් පවතිනවා සේම දෙහිවල සත්වෝද්‍යානයේද රෝහලක් ස්ථාපිතව ඇත. ඒ පිළිබඳ අපි සත්ත්වෝද්‍යාන රෝහලේ පශු වෛද්‍ය නිලධාරිනී මධූෂා පෙරේරා මහත්මියගෙන්ම විමසා බැලුවෙමු.

"දෙහිවල සත්ත්වෝද්‍යානයේ රෝහලටත් අවුරුදු 80ක පමණ ඉතිහාසයක් තිබෙනවා. ලෝකයේ දියුණුම තත්ත්වයේ තිබෙන සත්ත්වෝද්‍යාන රෝහල්වල තත්ත්වයට දියුණු නොවුණත් දැනට තිබෙන ප්‍රමාණවත් පහසුකම් යටතේ අපේ උපරිමය සතුන් වෙනුවෙන් ලබාදෙනවා. මේ වෙද්දී නවීන සහ සියලු පහසුකම් සහිත සත්ත්ව රෝහල් සංකීර්ණයකට අපට අනුමැතිය ලැබී තිබෙනවා. එහි කටයුතු බොහෝ විට මේ වසර අවසානයේදී ආරම්භ වෙයි කියලා බලාපොරොත්තු වෙනවා.

පැය 24 පුරාම අපේ වෛද්‍යවරුන් හතර දෙනෙක් සේවයේ යෙදිලා ඉන්නවා. සතුන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පරීක්ෂා කරන්න වෛද්‍යවරුන් හතරදෙනාම හැමදාම සත්ත්වෝද්‍යානයේ ක්‍ෂේත්‍ර චාරිකාවක නියැළෙනවා. මොකද මේ අයට තමන්ගේ වේදනාව ප්‍රකාශ කරන්න බැහැ. ඒ නිසා සෑම සතෙක්ම සියුම්ව නිරීක්‍ෂණය කිරීම ඉතාම වැදගත්. අපට තිබෙනවා පැටවුන් රැකබලා ගන්නා මධ්‍යස්ථානයක්. වෛද්‍යවරුන්ගේ විශේෂ අධීක්‍ෂණය යටතේයි එය ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ.

සත්ත්ව භාරකරුගෙන් පටන් ගත්තාම ඉහළම නිලධාරියා දක්වාම සතුන් වෙත හොඳ අවධානයක් ලබාදෙනවා. මොවුන්ගේ සෞඛයට මොවුන් සිටින පොළොවේ පටන් සියලු පරිසර තත්ත්වයන් සහ පෝෂණය තදින් බලපානවා. විශේෂ පෝෂණ අවශ්‍යතා තිබෙන සතුන්ට විදේශයෙන් ආනයනය කරපු මිල අධික පෝෂණ අතිරේක ලබාදෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් වෙනත් රටකින් සතෙක් මේ සත්ත්වෝද්‍යානයට ගෙන්වද්දී ඔවුන්ට එහිදී ලබාදුන් ආහාර පැටවාගේ වගේම දෙමාපියන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයන් කොහොමද කියන කරුණු අපි විශේෂයෙන් සලකා බලනවා. ඒ වගේම අලුතෙන් ගෙන්වන කිසිම සත්ත්වයෙක් එක්වරම සත්වෝද්‍යානයට මුදාහරින්නේ නැහැ. කාලයක්ම නිරෝධායනය සඳහා යොමුකරලයි මුදාහරින්නේ. ඊට විශේෂ හේතු කිහිපයක් තිබෙනවා.

DSC_2394

දේශීය වශයෙන් හෝ විදේශීය වශයෙන් අලුතින් ගෙන්වන මේ සතුන්ගේ සමහර අවස්ථාවලදී විෂබීජයක් හෝ රෝගී තත්ත්වයක් තිබෙන්න පුළුවන්. නිසි ආකාරයෙන් නිරෝධායන කටයුතු සිදුනොවුණොත් ඒ විෂබීජ හෝ රෝග අනෙක් සතුන්ටත් වැළඳෙන්න පුළුවන්. එය සත්ත්වෝද්‍යානයේ කාර්යමණ්ඩලයට විතරක් නෙවෙයි නරඹන්නන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයටත් හානිදායක වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා නිරෝධායන පහසුකම් ඉතා දියුණු මට්ටමේ තිබෙන්නට අවශ්‍යයි. දැනට අපට නිරෝධායන කටයුතු සඳහා පවතින ඉඩ පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නැහැ. ඒ වගේම ශල්‍යාගාර පහසුකම්වලත් විවිධ අඩුපාඩු තිබෙනවා. නමුත් අපේ සත්ත්වෝද්‍යානය වෙහෙසෙනවා පවතින පහසුකම් යටතේ මේ කටයුතු සිදුකර ගෙන යන්න.

සතුන්ගේ සෞඛ්‍යට විශාලතම තර්ජනයේ එල්ල කරන්නේ මෙහි එන සමහර නරඹන්නන්. කොයි තරම් දැනුවත් කළත්, කිව්වත් %සතුන්ට ආහාර දෙන්න එපා^ කියලා ඔවුන් ඒවා සැලකිල්ලට ගන්නේ නැහැ. අපි මේ සතුන්ට ලබාදෙන සෑම ආහාරයක්ම විශේෂයෙන් පරීක්ෂාවට ලක්කරනවා. සමහර අවස්ථාවල පැණිරස අධික ආහාර සතුන්ට ලබාදීමෙන් සතුන්ට මරණීය රෝග තත්ත්ව ළඟා කරන්න පුළුවන්. ඒ නිසා නරඹන්නන් මේ ගැන දැනුවත් වීම වැදගත්. තවත් සමහරු කූඩුවලට අතදාලා සතුන් අල්ලන්න සහ අවස්ථාවල පහරදෙන්න උත්සාහ කරනවා.

අනෙක් ගැටලුව තමයි සමහර සතුන් අතර සමාභිජනනය නිසා ඇති වන රෝග තත්ත්වයන්. එකම දෙමව්පියන්ගේ පැටවුන් අතර සිදුවන අභිජනනය නිසා ජානමය රෝගී තත්ත්වයන් මතුවීම තමයි මෙතැනදී සිදුවෙන්නේ. බොහෝ අවස්ථාවට බෙංගාලි ව්‍යාඝ්‍රයන් අතර මේ තත්ත්වය දැකගන්න පුළුවන්. මෑතකදීත් මව විසින් ප්‍රතික්ෂේප කළ ව්‍යාඝ්‍ර පැටවෙක් දැන් අපි පැටවුන් රැකබලා ගන්නා මධ්‍යස්ථානයේ ඇති කරනවා. "

සත්ත්වෝද්‍යානය දැනුම් ගබඩාවක්

ඔබ සත්ත්වෝද්‍යානය නරඹන්න යන්නේ නම්, එය විනෝද චාරිකාවක් පමණක් කර නොගත යුතුය. එතැනදී ඔබට අරගෙන යෑමට හැකි වනුයේ, හුදෙක් පුහු විනෝදයක් පමණි. සත්ත්වෝද්‍යානයේදී ඔබට දැනුම ලබාගන්න අවස්ථා කිහිපයක්ම ඇත. ඉන් එක් ස්ථානයක් ලෙස සත්ත්වෝද්‍යානයේ අධ්‍යාපන අංශය පෙන්වා දිය හැකිය. ඔවුහු ඕනෑම අවස්ථාවක සතුන්, සත්ත්ව සංරක්‍ෂණය ආදී බොහෝ කරුණු රාශියක් පිළිබඳ ඔබට දේශන සහ වැඩමුළු මගින් දැනුම සහ අත්දැකීම් ලබාදීමට සූදානමින් සිටිති.

නමුත් ඒ සඳහා ඔබ සත්ත්වෝද්‍යානයේ සංචාරය කරන දවසට පෙර දුරකථන ඇමතුමකින් සත්වෝද්‍යානය දැනුවත් කළ යුතුය. සත්වෝද්‍යානයේ තිබෙන කෞතුකාගාරය සහ පුස්තකාලය භාවිත කර ඔබේ දැනුම වර්ධනය කරගැනීමට අවස්ථාව තිබේ. ඒ සෑම සේවාවක්ම ඔබ වෙනුවෙන් සත්ත්වෝද්‍යානය නොමිලේ සපයයි. එමෙන්ම සත්ත්වවේදියෙකු විදියට කටයුතු කරන්න කැමැත්තක් ඔබට හෝ ඔබේ දරුවාට තිබෙන්නේ නම්, දෙහිවල සත්ත්වෝද්‍යාන සත්ත්වවේදීන්ගේ සංගමය සමග එක්වීමට ඔබට අවස්ථාව පවතී.

මේ දේවල් නම් සත්තුවත්තට ඇවිත් කරන්න එපා

සතුන්ට ආහාර ලබානොදෙන ලෙස දන්වා තිබියදී සතුන්ට ආහාර ලබාදීම නරඹන්නන්ට තිබෙන ප්‍රධානතම චෝදනාවකි. ඔබ සතුන් වත්තට එන්නේ සතුන් සමග වෛරයක් තබාගෙන නොවිය යුතුය. එම ජීවිත පිළිබඳ හැඟීමක් තිබෙන්නේ නම්, ඒ දේවල්වලින් වැළකිය යුතුය. අනෙක් කාරණය ලෙස සත්ත්ව කූඩුවලට අත දැමීම, සතුන්ට හිංසා කරමින් සතුන් ලෙස නොහැසිරිය යුතුය.

DSC_2409

සත්ත්වෝද්‍යානය තුළට පොලිතීන් රැගෙන යෑම නොකළ යුත්තක් වන අතර, සත්ත්වෝද්‍යානයේ අලංකාරයට රෝපණය කර ඇති මල්පැළ ගැලවීම හෝ හානි කිරීම නොකිරීමට විශේෂයෙන් කාන්තා පාර්ශ්වය අවබෝධ කර ගත යුතුය.

විශේෂ ස්තුතිය -දෙහිවල සත්ත්වෝද්‍යානයේ අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල් ධම්මිකා මල්සිංහ මහත්මියට
නියෝජ්‍ය අධක්ෂිකා අනෝමා ප්‍රියදර්ශනී මහත්මියට  

ඡායාරූප – ශමීර රාජපක්‍ෂ

   DSC_2482  DSC_2537 DSC_2613 DSC_2652

  

 

බත් කන රටේ හාල් ඇටයටත් ජාවාරම් කිරීම

කෘෂිකාර්මික රටක් වන ශ්‍රී ලංකාවේ වැසියන්ට බතේ අගය දැනෙන්නේ අධික කුසගින්නක් ඇති වූ විටය. එහෙත් බත් නොකන ජනතාවට බඩගින්නක් ඇති වූ විට බතේ අගය දැනෙන්නේ නැත.  ඒ ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ආහාර වේල බත් නොවන නිසාය. එහෙත් කෘෂිකර්මාන්තය මූලික කරගත් ප්‍රධාන ආහාර රටාවකට හුරු වී සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගෙන් 99.9%ක්ම බත් කන බව සංඛ්‍යා‘ලේඛන පෙන්වා දෙයි.


එහෙත් පිටි ආශ්‍රිත ආහාර රටාවකට හුරුවෙමින් සිටින නාගරික ජනතාව තුන් වේලම බත්වලින් කුසගිනි නිවාගන්නවා යැයි කිව නොහැක.

අතීතයේදී පවා තුන්වේලටම බත් කෑමට බොහෝ ජනතාව කටයුතු කර නොමැති අතර ඒ සඳහා කුරක්කන් ආශ්‍රිතව සකස් කරගන්නා ආහාර සහ ධාන්‍ය, අල, බතල, කොස් දෙල් වැනි දේවල් ද ආහාරයට ගෙන තිබේ. එහෙත් වර්තමානයේදී හේන් ගොවිතැන් කිරීමට භූමි නැතිවීම සහ ගොවිතැනින් ගොවියන් ඈත්වීම යන කාරණා නිසා අල, බතල සහ ධාන්‍ය වර්ග ආශ්‍රිත ආහාර සපයා ගැනීමට විශාල පිරිසකට නොහැකි වී තිබේ.DSC_4922  

මේ නිසා පිටි ආශ්‍රිත කෑම අප්‍රිය කරන ජනතාවට තුන්වේලටම බත් කන්නට සිදු වී ඇත. බත් කන්නට නම්, වී තිබිය යුතුය. වී වගා කිරීමට ලක්ෂ 20කට ආසන්න ගොවි පිරිසක් තවමත් රට තුළ සිටින බව සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි.
මෙම පිරිස මාස් කන්නයේදී වී වගා භූමි හෙක්ටයාර් ලක්ෂ 08කට අධික ප්‍රමාණයකුත්, යල කන්නයේදී හෙක්ටයාර් ලක්ෂ 05 – 06ත් අතර ප්‍රමාණයකුත් වගා කරමින් රටට අවශ්‍ය සහල් ටික සපයා දෙති.

මේ අනුව මාස් වගා කන්නයේදී වී මෙට්‍රික් ටොන් ලක්ෂ 30 – 35ත් අතර ප්‍රමාණයකුත්, යල වගා කන්නයේදී වී මෙට්‍රික් ටොන් ලක්ෂ 25 – 30ත් අතර ප්‍රමාණයකුත් මෙම ගොවි ජනතාව අස්වැන්න ලෙස රටට ලබාදෙති.
පොදුවේ ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු වර්ෂයකට සහල් කිලෝ 114 – 135 අතර ප්‍රමාණයක් ආහාරයට ගන්නා බවට වාර්තා වන අතර, මේ අවශ්‍යතාව සැපිරීම සඳහා මාසයකට සහල් මෙට්‍රික් ටොන් ලක්ෂ දෙකත් දෙක හමාරත් අතර ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය බවටද සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි.
අතීතයේදී පෙරදිග ධාන්‍යාගාරය ලෙස හැඳින්වූ ශ්‍රී ලංකාව විදේශ රටවලට පවා සහල් සපයා තිබූ අතර, මේ නිසා මෙරටට සහල් ගෙන්වීමක් සිදු වී නොමැත.

එහෙත් මෙරටට නියං තත්ත්වයක් උදා වූ කාලයේදී විදේශ රටවලින් මෙරටට සහල් ගෙන්වා තිබෙන අතර, ගොවි ජනතාව වගා කටයුතු සිදු කොට අස්වැන්න ලැබීමෙන් පසු එම ක්‍රම‘වේද නැවතී ගොස් තිබේ. එහෙත් වර්ථමානය වනවිට රට සහලින් ස්වයංපෝෂිත වූ අවස්ථාවල පවා විදේශ රටවලින් සහල් ගෙන්වීමට කටයුතු කර ඇත. එයට හේතු වී තිබෙන්නේ රටේ පවතින හෝටල් සහ ආපන ශාලා තුළ සකස් කරන විවිධ බත් වර්ග සඳහා ලංකාවේ සහල් නොගැළපීම පදනම් කරගෙනය. කෘෂිකාර්මික රටක් ලෙස රට විරුදාවලිය ලැබුවද මේ රටේ සැලකිය යුතු පිරිසකට තමන්ට අවශ්‍ය සහල් ටික ලබාගැනීමට කුඹුරු නැත. මේ නිසා එම ජනතාව තම බඩගින්න නිවාගැනීම සඳහා සහල් මිලදී ගත යුතුය. 

මේ නිසා වර්තමානය තුළ සහල් වෙළෙඳ පොළේ හා වී මිලදීගැනීමේ ජාවාරම් ක්‍රියා රාශියක් සිදුවෙමින් තිබේ. 

මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රට සහලින් ස්වයංපෝෂිත වූ අවස්ථාවල පවා මෙරට වෙළෙඳ පොළට විදේශීය සහල් තොග පිටින් නිකුත් විය. 
මෙම ජාවාරම මෙරට ගොවියාගේ වී අස්වැන්න වෙළෙඳ පොළට නිකුත්වන අවස්ථාවල සිදු වූ අතර, මෙම ක්‍රියාව මෙරට මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් හතර පස් දෙනෙකු විසින් සිදුකරන ක්‍රියාවක් බවටද මේ වනවිට හෙළි වෙමින් තිබේ. රටින් ගෙන එන සහල් වෙළෙඳ පොළට මුදාහැර ගොවියාගේ අස්වැන්න කුණුකොල්ලයට මිලදීගන්නා මහා පරිමාණ මෝල් හිමියෝ පසුව රටේ සහල් මිල විශාල ලෙස ඉහළ දමමින් මෙරට ජනතාව අන්ත අසරණ තත්ත්වයකට පත් කරති. එහෙත් පසුගිය වසරේ සිට ඇතිවෙමින් තිබෙන වියළි කාලගුණ තත්ත්වය නිසා පසුගිය යල කන්නයේ හා මාස් කන්නයේත්,  මෙවර යල කන්නයේත් බොහෝ ගොවියන්ට වගා කටයුතු කිරීමට නොහැකි විය.

මේ නිසා මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන්ට වී මිලදී ගැනිමේ කුමන්ත්‍රණ සිදු කිරීමට නොහැකි වූ අතර, මේ නිසා ඔවුන් විසින් සහල් ජාවාරමක් රට තුළ ක්‍රියාත්මක කරමින් තිබේ.
යම් හදිසි තත්ත්වයක් ඇති වුවහොත් එය පාලනය කරගැනීම සඳහා සෑම කන්නයකදීම රජය මැදිහත් වී අස්වැන්නෙන් 5% – 10%ත් අතර ප්‍රමාණයක් මිලදී ගනු ලබයි. 

එහෙත් පවතින වියළි කාලගුණය නිසා මෙවර යල කන්නයේ වී මිලදී ගැනීමට රජයට අවස්ථාවක් නොවීය. කෙසේ වුවද පසුගිය මාස් කන්නයේදී රජය මැදිහත්වී වී මිලදී ගැනීමක් සිදු වූ අතර, එම වී සහල් බවට පත් කර ඉහළ යන සහල් මිල පාලනය කිරීමට අවස්ථාවක් තිබියදීත් සැලකිය යුතු වී තොගයක් රජය විසින් පෞද්ගලික අංශයට විකුණා දමනු ලැබිණි. 

ආරක්ෂිත වී තොගයක් රජය රඳවාගෙන සිටින බවට ප්‍රකාශ වී තිබේ. එහෙත් මේ වනවිට ඉහළ යමින් තිබෙන සහල් මිල පාලනය කිරීමට දැන් හෝ එම වී තොගය සහල් බවට පත් කර වෙළෙඳ පොළට නිකුත් කිරීමට කටයුතු කර නැත.
රජය ලබාගත් වී තොග පවා මුදාහරිනු ලැබුවේ මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන්ට හා ඔවුන්ගේ නියෝජිතයන්ටය. රජයේ වී තොග ලබාදීමට කටයුතු කරනවා නම් සාමාන්‍ය මිලට සහල් සැපයීමට තමන් සූදානම් බවට කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ මෝල් හිමියන් විසින් අවස්ථා ගණනාවකදීම රජයට යෝජනා ඉදිරිපත් කෙරිණි. 

rice-crop-sindh

එහෙත් රට වෙනස් කිරීමට වුවද දේශපාලන හා මුදලේ බලය ඇති මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් කිහිපදෙනා කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ මෝල් හිමියන්ගේ ඉල්ලීම ඉටු කිරීමට ආණ්ඩුවට අවස්ථාව ලබාදුන්නේ නැත.
මේ නිසා දේශපාලඥයන් කිහිප දෙනෙකුගේ ඥාතීන් හා හිතවතුන් වී සිටින මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් කිහිප දෙනා අද වනවිට සහල් මිල අහස උසට නංවමින් තිබේ. 

මේ වසරේ මුල සිට පවතින මෙම ජාවාරම් ක්‍රියාව නිසා රට තුළින් විවිධ විරෝධතා එල්ල වූ අතර, මේ නිසා අදාළ විරෝධතාවලින් බේරීම සඳහා රජය පෙබරවාරි 17 වැනි සිකුරාදා අංක 2006/52 ගැසට් නිවේදනය නිකුත් කරමින් සහල් වර්ග 06ක් සඳහා පාලන මිලක් නියම කරනු ලැබිණි. 

මේ අනුව දේශීයව නිෂ්පාදනය කරන කීරි සම්බා සහ සූදුරු සම්බා හැර අනෙකුත් සම්බා සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 90ක් ලෙසත්, නාඩු සහල් කිලෝවක් රුපියල් 80ක් ලෙසත්, කැකුළු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 78ක් ලෙසත් උපරිම සිල්ලර මිලක් නියම කරනු ලැබිණි.
මීට අමතරව ආනයනය කරන කීරි සම්බා හා සූදුරු සම්බා හැර සම්බා කිලෝවක මිල රුපියල් 80ක් ලෙසටත්, නාඩු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 72ක් ලෙසටත්, කැකුළු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 70ක් ලෙසටත් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
එහෙත් මෙරට තුළ ක්‍රියාත්මක වූ සහල් ජාවාරම නිසා එම මිලට සහල් මිලදී ගැනීමට ජනතාවට අවස්ථාවක් හිමි නොවීය. මේ නිසා යළිත් වතාවක් සහල් මිල මුල් කර ගනිමින් රට තුළින් විරෝධතා එල්ල වූ අතර, එම තත්ත්වය මුල් කරගනිමින් අගෝස්තු මස 04 වැනිදා අංක 2030/46 විශේෂ ගැසට් නිවේදනය මගින් නව සහල් මිලක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි.

මේ අනුව එම ගැසට් නිවේදනය මගින් කීරි හා සූදුරු සම්බා හැර අනෙකුත් දේශීය සම්බා සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 90ක් ලෙසත්, ආනයනික මෙම වර්ගයේ සම්බා කිලෝවක මිල රුපියල් 80ක් ලෙසටත් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. 
මීට අමතරව දේශීය නාඩු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 80ක් ලෙසත්, ආයතනික නාඩු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 75ක් ලෙසටත් දේශීය කැකුළු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 70ක් ලෙසටත්, ආනයනික කැකුළු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 65ක් ලෙසටත් උපරිම සිල්ලර මිලක් නියම කෙරිණි.

එහෙත් ආහාරයට ගත හැකි තත්ත්වයේ සහල් කිලෝවක් මෙම කිසිදු මිලකට මිලදී ගැනීමට නොමැති බව ජනතාව සඳහන් කරති. වෙළෙඳ පොළෙහි සොයාබැලීම්වලදී පවා සහල් කිලෝවක අවම මිල රුපියල් 95කට වැඩි ඉහළ මිලක් ගෙන ඇති බව පෙනෙන්නට තිබේ. 
මේ නිසා අගෝස්තු මස 04 වැනිදා නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයද මේ වනවිට ගඟට කැපූ ඉනි මෙන් අපතේ ගොස් ඇත. සෑම ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කිරීමේදී සේම අගෝස්තු මස  04 වැනිදා නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයේද පාරිභෝගික අධිකාරියේ නීතිරීති සඳහන් කර තිබේ. මේ යටතේ අගෝස්තු 04 වැනිදා නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයට අනුව 2003 අංක 09 දරණ පාරිභෝගික අධිකාරී පනතේ 20 (5) වගන්තිය යටතේ කිසිම නිෂ්පාදකයෙකු ආනයනකරුවෙකු, බෙදාහරින්නෙකු හෝ වෙළෙන්දෙකු අදාළ මිල ගණන්වලට වැඩි වශයෙන් වෙළෙඳාම් කිරීම, බෙදාහැරීම, විකිණීම සහ ප්‍රදර්ශනය කිරීම තහනම් බවට සඳහන් කර තිබේ. 

ගැසට් නිවේදනයේ වගන්තිවල මෙම නීති සඳහන් වී තිබුණද අදාළ නීතිය උල්ලංඝනය කරන්නන්ට එරෙහිව පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ නැත. පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය උපරිම මිලක් නියම කරන්නේ වෙළෙඳ පොළ පරීක්ෂාවන් සිදුකරමිනි.

එහෙත් අවාසනාවට කරුණ වී තිබෙන්නේ පාරිභෝගික ජනතාවගේ යහපත සඳහා නිකුත් කළ සහල් මිල පාලන ගැසට් නිවේදන අද වන විට අවලංගු කර දමා සහල්වලට පාලන මිලක් නොමැති තත්වයකට පත් කිරීමය. පවතින වියළි කාලගුණික තත්ත්වය තවදුරටත් තිබෙන නිසා මාස් කන්නයේ වගා කටයුතු කවදා සිදුවේද යන්න කීමට කිසිවෙකුටත් නොහැකි වී තිබේ. 

මේ නිසා මෙරට වී ගොවියාගේ අස්වැන්න වෙළෙඳ පොළට පැමිණෙන කාලයක්ද ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නොහැකි වී ඇත. යම් ලෙසකින් සැප්තැම්බර් 15න් පසු වැසි ඇති වී, මාස් කන්නයේ වගාව ඔක්තෝබර් මුල් සතියේ හෝ අවසාන සතියේ ආරම්භ කළහොත් අස්වැන්න ලැබෙන්නේ ලබන වසරේ ජනවාරි හෝ පෙබරවාරි මාසයේදීය. 

එම කාලයේදී අස්වැන්න ලැබුණහොත් සාමාන්‍ය මුදලකට සහල් කිලෝවක් මිලදී ගැනීමට අවස්ථාව හිමි වේ.  එහෙත් එම කාලය එන තෙක් සහල් මිල කොතරම් දුරට ඉහළ යාදැයි කිසිවෙකුටත් පැවසිය නොහැක. මන්ද යත් සහල් කිලෝවක් අලෙවි කළ යුතු මිල පිළිබඳව අද වනවිට 'ක්‍රියාත්මක නොවන' නීතියක් හෝ රට තුළ නොමැති වීම නිසාය.

රට හදනවා නම්, රට දියුණු කරනවා නම් මුලින්ම මිනිසුන්ගේ බඩගින්න නිවිය යුතුය. ඒ සඳහා රට තුළ ප්‍රමාණවත් තරම් සහල් නොමැති නම් විදේශ රටකින් සහල් රැගෙනවිත් රජය පාඩු ලබාගෙන හෝ මිනිසුන්ට  ලබාදිය යුතුය. රජයේ මුදල් යනු මේ රටේ ජනතාවගේ මුදල් වන අතර, ඒවා නැවත ජනතාව වෙනුවෙන් වියදම් කිරීමද, තාවකාලිකව රට භාරගන්නා පාලකයන්ගේ වගකීමකි. එහෙත් ගොවි පවුලකින් පැවත එන බව පවසන පාලකයෙකු රට තුළ බිහි වී සිටියදීත් එවැනි වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරයක් පෙනෙන්නට නැත.

ජනතාවගේ කුසගිනි නිවීමට සහල් ටික අඩුවට ලබාදීමට ආණ්ඩුවට නොහැකි වුවද, මැති ඇමතිවරුන්ගේ වියදම් සඳහා රුපියල් කෝටි ගණන් වියදම් කරනු ලබයි. මීට අමතරව තවමත් අමාත්‍යාංශය ස්ථාපිත කරගැනීමට නොහැකි වූ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය වෙනුවෙන් බදු ගත් ගොඩනැගිල්ලක් වෙනුවෙන් මාසයකට රුපියල් ලක්ෂ 245කට අධික මුදලක් බදු කුලී වශයෙන් ගෙවනු ලබයි.

එහෙත් නියඟය නිසා විපතට පත් මෙරටට බත බුලත සැපයූ ගොවීන් වෙනුවෙන් නිසි ක්‍රම‘වේදයකට අනුව ආධාර ටිකක් ලබාදීමට හෝ ආණ්ඩුව මෙතෙක් නොහැකි වී ඇත. 
මේ අතින් බලන කළ මෙරට පාලකයන්ට අන් අයගේ බඩගින්න දැනෙනවාදැයි යන්න ගැනද සැකයක් පවතී. 

rice

 

අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණයට ස්ථිරසාර විසඳුමක් සපයන ‘ERS’ පද්ධතිය

මෙරට කසළ කළමනාකරණය සඳහා නිසි සැලැස්මක් ඇතිකිරීමේ අවශ්‍යතාව තදින් මතුවීම ආරම්භ වූයේ මීතොටමුල්ල කසළ කන්ද පුපුරා යෑමෙන් සිදුවූ මහා විනාශයත් සමගය. එතෙක් කලක් වගකිවයුත්තන් විසින් කසළ කළමනාකරණය යැයි පවසමින් සිදුකරනු ලැබුවේ එක් තැනකින් එක්වන කසළ තවත් ප්‍රදේශයකට ගොඩගසා කුණුකඳු නිර්මාණය කිරීමය. කෙසේ වෙතත් මේ වනවිට ඒ සඳහා වූ විවිධාකාරයේ වැඩසටහන් සහ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කෙරෙමින් තිබේ. නමුත් ඒ සියල්ල ස්ථිරසාර විසඳුම් විය යුත්තේ කසළ ප්‍රශ්නය ඇත්තේ යම් කාලසීමාවක පමණක් නොවන බැවිනි. එවැනි ස්ථිරසාර වූ ප්‍රශස්ත විසඳුමක් පිළිබඳ 'අද'ට මෙම විග්‍රහය ගෙන එනුයේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සමාජ විද්‍යා පීඨ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්‍ෂ ආචාර්ය එම්.ජී. කුලරත්න මහාතාය.



'අපේ ස්වාභාවික පරිසර පද්ධතියට අප විසින් බැහැර කරනු ලබන අපද්‍රව්‍යවලින් යම්කිසි ප්‍රමාණයක් අවශෝෂණය කරගැනීමේ හැකියාවක් පවතිනවා. ස්වාභාවික ක්‍රියාවලියක් තුළ මෙය සිදුවෙන්නේ. නමුත් මේ ස්වාභාවිකව අවශෝෂණය කරගන්නා ප්‍රමාණය සීමාව ඉක්මවා ගියවිට අපට එතැනදී කසළ ප්‍රශ්නයක් මතුවෙනවා. එම අතිරික්ත කසළ ප්‍රමාණය නැවත පරිසර පද්ධතියට සුදුසු වන ආකාරයට යෙදීම මානව ක්‍රියාවලියකින් මිස, ස්වාභාවික ක්‍රියාදාමයකින් සිදුකළ නොහැකියි. ඒ කාර්යය නිසි ආකාරයෙන් සිදු නොවුණොත් එතැනදී පරිසර දූෂණය සිදුවෙනවා.

ඒ හේතුව නිසයි අපි අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය කරගත යුත්තේ. අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණයේදී එහි මූලික අවධානය යොමුකළ යුත්තේ ගෘහස්ථ අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය වෙත. කසළ නිර්මාණය වැළැක්වීම ප්‍රායෝගික වශයෙන් කළ හැකි කාර්යයක් නොවෙයි. වෙළෙඳ පොළ ක්‍රමයත් එක්ක පවතින අපේ නූතන පරිභෝජන රටාවත්, විකල්ප පරිභෝජන ක්‍රමවේද අවම වීමත් එක්ක අතිරික්ත කසළ ප්‍රමාණයකුත් අප අතින් ජනනය වෙනවා. ඒ නිසා කසළ කළමනාකරණයේදී පුද්ගල වශයෙන් තම තමන්ගේ පරිභෝජන රටාවන් යම්යම් වෙනස්කම්වලට ලක්කර ගත යුතු වෙනවා. අනෙක් කාරණය වෙන්නේ දැනට ඉදිරිපත්ව තිබෙන බොහෝ ක්‍රමවේදයන්වල ප්‍රායෝගික නොවන බව.  

අනෙක් විශේෂිතම කාරණය තමයි අපද්‍රව්‍යවලින් තොරවුණු පරිසරයක ජීවත් වීමේ වටිනාකම හෝ ඒ ආකල්පය අධ්‍යාපනය මගින් තවමත් දරුවන්ට නොලැබීම. අද වෙනකොට බොහොමයක් පාසල්වල පිරිසුදු කිරීම් කටයුතු සිදුකෙරෙන්නේ පිටස්තර ආයතනයක් හෝ පුද්ගලයන් මගින්. තමන් අවට වටපිටාව පිරිසුදුව තබාගන්න ළමයෙකුට කියාදෙන්න විදියක් නැහැ. ඒ වගේම දෙමවුපියන් පවා අකමැතියි තමන්ගේ දරුවා පාසලේ පිරිසුදු කිරීම් කටයුතුවල නිරත වෙනවාට. ඒ කාර්යය නිවසින් සිදුවෙන්නෙත් නැහැ. මේ අකාරයට කොස්සක් අතින් අල්ලන්නවත් හුරු නොකරන අධ්‍යාපන ක්‍රමයකින් බිහිවන පරපුරකින් අනාගතයේදී අපට කිසිදු විදියකින් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය බලාපොරොත්තු විය නොහැකියි.

තවත් දෙයක් තමයි දැන් ජනතාවට කියනවා කුණු වෙන්කරන්න කියලා. ජනතාව එය කෙසේ හෝ වෙන් කරලා දෙනවා.  වෙන් කරලා දෙන කුණු ටික නගර සභාව එකට දාලා අරගෙන යනවා නම්, එතැනදී මිනිස්සු කල්පනා කරනවා තවදුරටත් කුණු වෙන්කිරීමෙන් පලක් නැති බව. අනෙක් අතින් වෙන්කරන කුණුවලින් ප්‍රයෝජනයක් ගත හැකි ක්‍රමවේදයන් ප්‍රමාණවත් ලෙස මේ රටේ තිබෙනවාද කියලා විශාල ගැටලුවකුත් තිබෙනවා.

සමස්තයක් ලෙස මේ සියල්ල ගත්තාම අපට පෙනෙන දේ තමයි දැනට ඉදිරිපත්ව අතිබහුතරයක් විසඳුම් ප්‍රායෝගික වශයෙන් අඩුපාඩු සහිත බව. මේ කසළ ගැටලුව ලෝකයේ කිසිම තැනක විසඳා නැති ප්‍රශ්නයක් නොවෙයි. ඒ නිසා මීට විසඳුම් ඕනෑ තරම් ලෝකයේ තිබෙනවා. නමුත් අපි මේ රටට විසඳුමක් සොයනවා නම්, රටට සෑම අතින්ම ගැළපෙන විසඳුමක් සෙවිය යුතුයි. ඒ වගේම ලැබෙන විසඳුම් යම් කාලයකට පමණක් සීමා නොවිය යුතුයි. ඒ විසඳුම සෑම අතින්ම නොගැළපුණත් අවශ්‍ය ආකාරයට ගළපාගත හැකි ස්ථිරසාර විසඳුමක්ම විය යුතුයි. 

ඒ අනුව මම සහ කොතලාවල ආරක්‍ෂක විශ්වවිද්‍යාලයේ ආචාර්ය හේමන්ත ප්‍රේමරත්න මහත්මයා කරපු දීර්ඝ කාලීන අධ්‍යයන සහ පර්යේෂණ රැසකින් පසුව මෙරට අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණයට ස්ථිරසාර විසඳුමක් විදියට පාරිසරික ප්‍රතිචක්‍රීකරණ ක්‍රමවේදය හෙවත් 'ERS (Environement Recycle System)' ක්‍රමවේදය ඉතාමත් සාර්ථකව යොදාගත හැකි බව පෙනීගියා. මෙය සිංගප්පූරුව, ජපානය, දකුණු කොරියාව, ඉන්දුනීසියාව, පිලිපීනය ආදී විශාල රටවල් ගණනක් භාවිත කරන ඉතාසාර්ථක යාන්ත්‍රික ක්‍රමවේදයක්. මේ ක්‍රමවේදය තුළින් දෛනිකව එක්රැස් වන කසළ ප්‍රමාණය මෙට්‍රික් ටොන් 02 සිට 100 දක්වා විවිධ පරිමාණවලින් මේ යන්ත්‍රයට ඇතුළත් කරලා ප්‍රශස්ථ ආකාරයකින් කළමනාකරණය කරන්න පුළුවන්. මෙහි භාවිත වෙන්නේ ඉතාම සරල ක්‍රියාවලියක්.

උදාහරණයකින් මෙය පැහැදිලි කරනවා නම්, අපි ගත්තොත් ප්ලාස්ටික් බෝතලයක් මත ගොඩගසා තිබෙන කොළරොඩු ගොඩක්. සති දෙකකින් පස්සේ අපට දැකගන්න පුළුවන් කොළරොඩු ටික පොහොර වෙලා පොළවට පස්වෙලා තිබෙන ආකාරයත්, ප්ලාස්ටික් බෝතලය ඉතිරිවෙලා තිබෙන ආකාරයත්. ඒ ක්‍රියාවලියමයි මෙතැනදීත් සිදුවෙන්නේ. නමුත් මෙහි තිබෙන විශේෂත්වය වෙන්නේ ස්වාභාවිකව සති 02ක් හෝ තුනක් ගතවෙන මේ ක්‍රියාවලිය 'ERS' එක මගින් පැය 22ක් වගේ කුඩා කාලයකින් සිදුවීම. එහෙම වෙන්න හේතුව තමයි මෙතැන තිබෙන අද්විතීය තාක්‍ෂණය. ජපානයේ විද්‍යාඥයෙක් වසර 17ක් තිස්සේ අපද්‍රව්‍ය ස්වාභාවිකව වියෝජනය කරන්න උපකාරී වන බැක්ටීරියාව හඳුනාගන්න සමත් වුණා. ඒ බැක්ටීරියාවයි 'ERS' ඒකකයට යොදා තිබෙන්නේ. තෙත සහිත අපද්‍රව්‍ය වුණත් මීට ඇතුළත් කරන්න පුළුවන්. ඒ අපද්‍රව්‍ය දිරාපත් වූ වියළි ද්‍රව්‍ය ලෙස අපට ලබාගන්න පුළුවන්. 

 ERS_06-1024x525  
එතැනින් විශේෂ පෙරණයක් මාර්ගයෙන් දිරාපත් වූ කොම්පෝස්ට් ද්‍රව්‍ය වෙනමත්, නොදිරන ප්ලාස්ටික්, ලී වැනි ද්‍රව්‍ය වෙනමත් ලබාගන්න පුළුවන්. මේ යන්ත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට ජල වාෂ්ප අවශ්‍ය කරනවා. ඒ සඳහා මෙහි බොයිලේරුවක් තිබෙනවා. අපට පුළුවන් එතැනදී ඒ බොයිලේරුවට පෙරණයෙන් වෙන්වෙලා එන ලී කැබලි සහ ප්ලාස්ටික් යොදන්න. බොයිලේරුව පිටතට දුර්ගන්ධයක් හෝ ජල බි‘ඳුවක් වත් නොඑන්න තාක්‍ෂණික වශයෙන් දියුණු කරලා තිබෙන්නෙ. ඒ අනුව කිසිදු ආකාරයක පාරිසරික හානියක් මේ පද්ධතිය තුළින් සිදුවෙන්නේ නැහැ. උපරිම ධාරිතාව සහිත යන්ත්‍රය සඳහා අවශ්‍ය වෙන්නේ පර්චස් 40ක පමණ ඉඩ ප්‍රමාණයක් පමණත් වීමත් මෙහි තිබෙන තවත් වාසියක්. ඒ වගේම මේ පද්ධතිය ගලවලා ඕනෑම ස්ථානයක නැවත සවිකිරීමේ හැකියාවත් පවතිනවා. 
මීළඟට අපි අවධානය යොමුකළ යුතු විශේෂිතම කාරණය වෙන්නේ මේ 'ERS' පද්ධතිය ප්‍රශස්ත විසඳුමක් වෙන්නේ කොහොමද කියන එකයි. පළමු පියවරේදී අපට හැකියාව තිබෙනවා මෙයින් කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනය කරගන්න.

මීළඟට අපට හැකියාව පවතිනවා මේ යන්ත්‍රයට යොදන යෙදවුම මත නිමැවුම තීරණය කරන්න. අපේ රටේ දෛනිකව වෙළෙඳ පොළෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් මත්ස්‍ය කොටස් සහ එළවළු පලතුරු ඉවත දානවා. ඒ කොටස් මේ යන්ත්‍රයට යොදලා අපේ මත්ස්‍ය සම්පත වෙත ගැටලුවක් වෙලා තිබෙන මත්ස්‍ය ආහාර හිඟයට පිළියම් ලබාගන්න හැකිවෙනවා වගේම සත්ත්ව පාලනයට අවශ්‍ය සත්ත්ව ආහාර පහසුවෙන් සපයා ගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා. ඒ සඳහා පිටරටට ලබාදෙන මුදල් විශාල වශයෙන් ඉතිරි කරගැනීමට හැකියි. ඒ අනුව මෙමගින් භෝග වගාව, සත්ත්ව පාලනය, මත්ස්‍ය වගාව කියන කෘෂිකාර්මික ක්‍ෂේත්‍රවලට අත්‍යවශ්‍ය වන ප්‍රධානතම සාධකයන් සපයා ගන්න හැකියි. ඊට පස්සේ ඉතිරි වන නොදිරන අපද්‍රව්‍යවලින් අපට හැකියාව තිබෙනවා බලශක්තිය උත්පාදනය සඳහා යොදාගන්න. 


සමස්තයක් විදියට සලකද්දී මම කලින් පැවසුවා මෙමගින් අපේ කෘෂිකාර්මික ක්‍ෂේත්‍ර සම්පූර්ණයෙන්ම කාබනික වෙන බව. ඒ කාබනික වීම මගින් රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය අවම වෙනවා. රසායනික භාවිතය අවම වීම තුළ ඒවා භාවිතය නිසා අපි මේ වනවිට මුහුණදී සිටින වකුගඩු රෝග ගැටලුවටත් ප්‍රශස්ත විසඳුමක් ලැබෙනවා. අපද්‍රව්‍ය නිසි ආකාරයෙන් කළමනාකරණය වීම නිසා ඩෙංගු ප්‍රශ්නයත් සැලකිය යුතු මට්ටමකින් විසඳෙනවා. හෝටල් ක්‍ෂේත්‍රයටත් මේ පද්ධතිය මගින් විශාල වාසියක් ලබාගන්න හැකිවෙනවා. සමස්තයක් වශයෙන් ගත්තාම කුණු කියන දේ මෙයින් අපට සම්පූර්ණයෙන්ම සම්පතක් කරගන්න පුළුවන් වෙනවා. මේවා තමයි ස්ථිරසාර වූත්,  ප්‍රශස්ත වූත් විසඳුම්. මෙම වැඩසටහන් 'ERS' පද්ධතිය භාවිත කරන රටවල් සාර්ථක ලෙස ක්‍රියාත්මක කරමින් ඉන්නවා. පොදුවේ ගත් විට කිවහැකි කාරණය තමයි මෙම 'ERS' ක්‍රමවේදය හෙවත් පාරිසරික ප්‍රතිචක්‍රීකරණ ක්‍රියාවලිය මගින් මෙරට විශාල දැවෙන ගැටලු රැසකටම ප්‍රශස්ත විසඳුම් ලබාදෙනවා වගේම මෙරට ප්‍රාථමික කර්මාන්තවල දියුණුව ඇතිකරමින් රටේ ආර්ථිකයටත් යහපත් බලපෑමක් සිදුකිරීමට හැකියාව තිබෙනවා."

රටක විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියක් පවතින්නේ අධ්‍යාපනය ලබාදීමට මෙන්ම එරට සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයටද උපකාරී කරගැනීමටය. නමුත් එදාමෙදා තුර අපේ රටේ පාලකයන් කොතෙක් දුරට ඒ වටිනාකම් තේරුම් ගෙන ඇත්තේද යන්න ගැටලුවකි. මේ ආකාරයෙන් පර්යේෂකයන්, විද්වතුන් සිය සම්පත් පවා කැපකරමින් රටේ දැවෙන ගැටලු සඳහා විසඳුම් සොයන්නේ සිය ලාභ අපේක්‍ෂා තකා හෝ වෙනත් කැක්කුමකට නොවන බව කිව යුතුය. එම නිසා රටේත්, ජනතාවගේත් යහපත උදෙසා සිදුකරන මෙවැනි වැඩසටහන් සඳහා අනුග්‍රහය සහ අවධානය ලබාදීම පාලකයන් සතු වගකීම බව 'අද' ඉතා ඕනෑකමින් යුතුව සිහිපත් කිරීමට කැමැත්තෙමු. 

124-thumb